Question 1

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thầy từ bi cho con hỏi: chữ hỉ trong tứ vô lượng tâm có khác hỉ khi đạt thiền không ạ? Trong tâm con nặng nhiều về tham dục và sân thì con nên chọn đề mục thiền nào ạ?

Accepted Answer

Hỷ (muditā) trong tứ vô lượng tâm là tâm sở không đố kỵ, không ganh ghét, còn hỷ (pīti) trong thiền định là trạng thái hứng thú, phấn khởi, nên tất nhiên là khác nhau.
Tham hay sân gì cũng đều cần tinh tấn chánh niệm tỉnh giác để thấy biết rõ sự sinh diệt, và sự tác hại của nó thì mới đoạn giảm được.

Question 2

Kính thầy,

Các pháp thiền đều dẫn đến Tuệ, thấy biết chân tướng của vạn pháp.

Thế tại sao chỉ có Vipassãna là gọi là Thiền tuệ còn Samatha và Samādhi thì không gọi là Thiền tuệ?

Kính xin thầy chỉ bảo.

Accepted Answer

Vì thiền định hữu sắc và vô sắc đạt đến cao nhất vẫn còn vô minh ái dục, nên vẫn là hai trói buộc trong 10 Kiết Sử, đó là sắc ái và vô sắc ái. Phải loại bỏ hai ái về thiền định này mới hoàn toàn giác ngộ giải thoát được. Mười phiền não trở ngại cho thiền vipassanā phần lớn do thiền định gây ra. Do đó quan niệm "các pháp thiền đều dẫn đến tuệ" là sai lầm nghiêm trọng. Samādhi phải là chánh định mới hợp tác được với vipassanā ñāṇa mà thôi.

Question 3

Kính bạch Thầy!

Cho con xin được hỏi 2 câu ạ.

1/ Đối với một hành giả thực hành thiền định thì có thể không có được tuệ giác giải thoát do không hướng đến chánh trí. Nhưng người thực hành thiền vipassanā thì sẽ có chánh trí và cũng có thể đắc định (thần thông) nếu vị ấy muốn có phải vậy không ạ? Thưa Thầy một hành giả thực hành vipassanā có cần phải đi qua tứ thiền không ạ?

2/ Dạ bạch Thầy đối với tâm rỗng lặng, sáng suốt thì cần phải hoàn toàn tự nhiên, như tự tánh của nó, đối với một người nhiều lậu hoặc có thể tự ngộ nhận tâm rỗng lặng thì như thế có phải là ảo tưởng không ạ?

Con rất cảm động khi được Thầy trả lời những câu hỏi của tất cả mọi người trong đó có con, con sẽ cố gắng tu học không phụ lòng Thầy. Con chân thành cảm ơn những câu hỏi của các hành giả cũng như học giả ạ!

Con cung kính tri ân tất cả!

Accepted Answer

1) Phải. Hành thiền vipassanā không cần qua tứ thiền bát định trong Sắc và Vô Sắc định, vì đã có chánh định vi diệu hơn nhiều. 2) Có thể, vì tâm rỗng lặng trong sáng tự nhiên khác hẳn với tâm rỗng lặng trong sáng do tư tưởng và bản ngã tạo ra như mục đích để bám trụ.