Question 1

Thưa Thầy, trong phép quán pháp về các giác chi thì làm thế nào ta có thể nhận ra được hỷ giác chi mà không lẫn lộn với các hỷ thọ hay tâm hỷ khác ạ? Xin Thầy chỉ dạy điểm này giúp con.

Accepted Answer

Tất nhiên hỷ có nhiều loại: Hỷ trong tâm bất thiện, hỷ trong tâm đại thiện, hỷ trong các tâm định, hỷ trong tiếu sinh tâm v.v... Người hành Thất Giác Chi chỉ sử dụng hỷ với mục đích giúp tâm thoát khỏi hay không để rơi vào trạng thái chán nản buồn bực. Tất cả các Giác Chi luôn đi cùng với chánh niệm do đó rất dễ phát hiện sự sai khác giữa các loại hỷ như đã trình bày trên, chỉ cần thận trọng chú tâm quan sát là biết được ngay, không nên căn cứ trên sự phân biệt của lý trí mà phán đoán, phải thấy ngay trên thực tánh của trạng thái hỷ mới được.

Question 2

Thưa Thầy Viên Minh, con thắc mắc là có phải bản chất của lòng hiếu thảo là sự biết ơn đúng không Thầy? Hiểu như vậy, "hiếu thảo" không chỉ gói gọn trong khuôn khổ quan hệ giữa cha mẹ con cái? Và tùy tuệ giác, "lòng hiếu thảo" sẽ mở rộng ra cả đến quan hệ với mọi vật trong cuộc sống, như nhành cây, cọng cỏ, ngọn gió,... phải không Thầy?

Accepted Answer

Bản chất của lòng hiếu thảo là tình thương yêu. Tình thương yêu bị biến dạng và trở thành giới hạn tùy mối quan hệ giữa cái ta và đối tượng, như mẹ với con, chồng với vợ, anh với em ... Khi tuệ giác hiện hữu, tức khi tâm không còn bị cái ta ảo tưởng che lấp thì tình thương yêu cũng được phục hồi tính vô hạn của nó, nên được gọi là tâm từ bi vô lượng đối với muôn loài.

Question 3

Thưa Thầy, sáng sáng con đều thắp hương trước bàn thờ mẹ con và con luôn nguyện sẽ sống với lối sống từ bi hỷ xả trước bàn thờ mẹ. Tuy nhiên, khi thực sự thực hành thì con thấy rằng con chưa thực sự hiểu được ý nghĩa đích thực của từ bi hỷ xả nhất là từ và hỷ. Con băn khoăn thế nào là từ gieo vui? Thế nào là hỷ vui với niềm vui của chúng sinh? Bản chất thế nào là vui thì con chưa thông. Nên con chưa thể thực hành được. Con thấy trong cuộc sống mỗi người đều có niềm vui riêng của mình và nhiều niềm vui xét kỹ thì có gốc là từ tham và si cho nên con lúng túng trong thực hành. Con đem việc này hỏi Thầy và kính mong Thầy hướng dẫn cho con để con có thể thực hành từ bi hỷ xả đúng đường để lời nguyện của con trước bàn thờ mẹ không chỉ là lời nói suông. Con cảm ơn Thầy.

Accepted Answer

Những định nghĩa ở thể xác định thường gây hiểu lầm, do đó đức Phật thường định nghĩa ở thể phủ định. Ví dụ: TỪ là tâm không sân, BI là tâm không hại, HỶ là tâm không tật đố (ganh tỵ), XẢ là tâm không cố chấp. Từ, bi, hỷ, xả vốn là bốn phẩm chất tốt đẹp vô lượng của tâm, nhưng bị sân, hại, tật, chấp che mờ đi. Bây giờ chỉ cần thường tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác thì tâm phục hồi được bốn vô lượng tâm, chứ con không cần rèn luyện chúng như là sở đắc của bản ngã. Ở đâu tâm sáng suốt, định tĩnh, trong lành thì ở đó có từ, bi, hỷ, xả một cách tự nhiên vô ngã.