Question 1

Kính bạch thầy, trước tiên con đảnh lễ thầy và chúc thầy sức khỏe thật tốt!

Con có vấn đề về thiền, con học thiền định hơn năm nay rồi, con đang thắc mắc với chính con là tâm trạng con vài tháng gần đây con hay đắm chìm trong yên lặng khi có chuyện mà con không giải quyết được, tức là tính tới thấy không ổn, tính lui thấy cũng không ổn, ngay đó con "mượn cớ" ngồi thiền "bất động". Con biết mình chưa nhập định nhưng lại cứ thích cái cảm giác ngồi im "bất động" như vậy, riết rồi thành quen, giờ đây con đang rất lười biếng suy nghĩ, mỗi khi gặp tình huống gì mà khó khăn quá, khiến cho tâm loạn động thì con lại ngồi như thế! Kính bạch thầy con biết mình tu chưa tiến bộ nên con viết thơ này kính mong thầy bớt chút thời gian chỉ dạy cho con "thoát ra" tâm trạng như là kiếm cái "động đá" để né tránh, làm cho cái tâm con lười suy nghĩ, vì ỷ lại có cái "động đá" để né tránh mỗi khi thấy có chuyện tâm tư không ổn.

Con kính chúc thầy thân tâm thường lạc!

Accepted Answer

Trước hết thầy mừng cho con là đã thấy ra nguy hại của sự dính mắc trong trạng thái định. Nhiều người chưa có thiền định thì mong được, người có rồi thì dính mắc trong vị ngọt của nó nên chưa thấy sự nguy hại. Con đã thấy sự nguy hại và diễn tả sự dính mắc đó rất chính xác, như vậy việc xuất ly sẽ không khó lắm. Khi ngồi thiền tâm con đã an trú rồi, bây giờ con nên bỏ ngồi thiền trụ tâm đi để hướng ra quan sát hoạt động của thân, thọ, tâm, pháp đang diễn ra trong mọi việc, mọi lúc, mọi nơi. Hoặc con quan sát sự tương giao của mắt tai mũi lưỡi thân ý với sắc thanh hương vị xúc pháp bên ngoài. Như vậy sẽ giúp tâm con linh động trở lại. Nếu con có thể đến chùa gặp thầy thi thầy sẽ chỉ rõ ràng cụ thể hơn.

Question 2

Kính thưa Thầy, con xin Thầy giải đáp cho con thắc mắc trong quá trình ứng dụng pháp hành. Trở ngại của con là 9 năm hành thiền định, dù 2 năm nay con hành thiền quán. Trong vi tế, cái ta tạo tác vẫn muốn thấy các pháp như nó đang là nhờ yếu tố thiền định không tự nhiên nên con bị knock out liên tục. Con ngã gục thì mới nhìn ra được và thay đổi thái độ hành vi mà trước con vẫn tưởng là quán, bởi vì có khi là định, có lúc là quán nên con bị lầm. Con nhận ra rằng, chẳng cần định quán gì cả mà cứ bình thản trên các đối tượng của vạn pháp mà lặng lẽ hay biết như nó đang là, thật sự tâm rỗng lặng trong sáng, thì đó mới là thiền quán có đúng không ạ? Khi tâm suy nghĩ thì con cứ thản nhiên không có một thái độ tích cực hay tiêu cực thì sự thấy biết thân tâm trần cảnh không ngăn ngại. Xin thầy từ bi dạy dỗ thêm cho con. Kính Thầy.

Accepted Answer

Các phương pháp thiền định và thiền quán đều thuộc pháp chế định. Thiền Vipassanà thực sự không thuộc pháp chế định nên không lệ thuộc vào phương pháp. Danh tự biết sắc, hay tánh biết tự biết pháp vốn rất tự nhiên vô ngã. Tánh biết tự đầy đủ tính chất sáng suốt, định tĩnh, trong lành nên chỉ cần lặng lẽ chiếu soi là đã gồm đủ giới định tuệ rồi, không cần rèn luyện theo phương pháp nào cả. Chính con đã thấy, các phương pháp chỉ để dành cho căn cơ của một số người ở một thời điểm nào đó, đến một lúc nào đó phải thoát ra, nếu cứ bám vào phương pháp thì sẽ trở thành chướng ngại.

Question 3

Kính sư, con xin hỏi trong quyển "Sống trong thực tại", chương VIII, có nhắc đến Thánh Quả Định hoặc Diệt Thọ Tưởng Định, lúc này có phải là Thọ diệt, Tưởng diệt và Định cũng diệt luôn, phải không sư?
Sư có thể giải thích cho con hiểu Niệm và Chánh niệm có khác nhau không? Nếu có thì ở chỗ nào?

Con xin cám ơn sư.

Accepted Answer

1) Diệt thọ tưởng định không phải là diệt định mà nói theo tiếng Việt là trạng thái định mà trong đó thọ và tưởng đều không có mặt. 2) Niệm và chánh niệm đôi lúc cùng nghĩa, đôi lúc khác nghĩa và đôi lúc trái nghĩa. Nếu niệm hiểu theo nghĩa không bỏ quên thực tại thì đồng nghĩa với chánh niệm. Nếu niệm hiểu theo nghĩa là tưởng nhớ thì khác nghĩa với chánh niệm vì đối tượng của chánh niệm là hiện tại trong khi đối tượng của tưởng nhớ là quá khứ. Nếu niệm có nghĩa là suy nghĩ, ví dụ như vọng niệm, tạp niệm tức thuộc về thất niệm nên ngược với chánh niệm.