Bạch Thầy con có nghe qua một người nói lại, họ có 3 thắc mắc lớn và tìm kiếm khắp nơi không ai có thể giúp họ được, nhưng khi họ gặp được Thầy thì hoàn toàn khác, tất cả đã được thông suốt, họ vô cùng hoan hỷ và cảm ơn Thầy.
Nội dung câu hỏi xuất phát từ thắc mắc như sau: “Trước khi đức Phật nhập Niết-bàn, mọi người đều hoan hỷ không còn thắc mắc gì, và đức Phật nằm xuống nhập Niết-bàn. Lúc này trạng thái nhập Niết-bàn diễn ra. Kinh điển ghi lại rõ ràng tiến trình nhập vào sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền và từ tứ thiền trở ra tam, nhị, sơ thiền, rồi lại nhập vào lại nhị, tam, tứ thiền... cứ như thế cho đến khi vào tứ thiền lần thứ 4 thì mới chính thức vào Niết-bàn”.
Câu hỏi 1: Đức Phật hoàn toàn không còn dùng lời nói hay cử chỉ gì nữa, vậy sao kinh điển cả Bắc Tông và Nam Tông đều ghi nhận trạng thái như trên, phải chăng là có vấn đề ở chỗ này, liệu ghi chép có sai sự thật không, nếu thông qua kinh điển mà hiểu sai chỗ này thì rất nguy hiểm.
Câu hỏi 2: Vì sao phải như thế (phải nhập ra nhập vào các trạng thái thiền)?
Câu hỏi 3: Vì sao ngay tứ thiền đức Phật nhập Niết-bàn?
Con thành kính tri ân Thầy.
Thầy không có thẩm quyền thẩm định về việc nhập Niết-bàn của đức Phật, nên thầy chỉ đưa ra vài nhận xét bên ngoài thôi.
Trong Kinh Đại Bát Niết-bàn ghi Phật xuất tứ thiền rồi diệt độ chứ không diệt độ nơi tứ thiền.
Cách diễn đạt ngôn ngữ về xuất nhập các trạng thái thiền định quá khô khan không thể nói hết thực chất diễn biến dòng tâm của Phật lúc đó. Bởi vì riêng định cũng đã có tà định chánh định, phàm định thánh định, nếu diễn tả như vậy thì đánh đồng các loại định trên, và kẻ phàm phu cứ tưởng Phật nhập xuất định như mình!
Có thể mỗi hoàn cảnh nhập Niết-bàn của mỗi vị Phật mỗi khác, không nhất thiết phải có trình tự giống nhau như mô tả trong kinh, nếu vội kết luận phải nhập xuất các bậc định rồi mới nhập Niết-bàn được, thì thật là... buồn cười!
Trao đổi
Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.