thực chứng & giác ngộ

Không phải vậy đâu. Làm gì có chuyện "bỗng dưng được ánh sáng tuệ giác soi vào" mà "ngồi chờ sung rụng"! Tuệ giác giống như mặt trời tự soi sáng, nên tuệ giác tự đến, không phải do ai nỗ lực tạo tác ra được. Tuy nhiên phiền não như những đám mây che khuất mặt trời, mây càng dày mặt trời càng tối, nhưng thực ra mặt trời vẫn vậy. Muốn mặt trời tuệ giác soi sáng thì phải không còn mây phiền não che lấp nữa mới được. Tu không phải là để tạo ra mặt trời tuệ giác, mà để loại trừ phiền não, thì lập tức mặt trời tuệ giác chiếu sáng ngay thôi. Nhưng phiền não phát xuất từ cái ta ảo tưởng, nên diệt trừ phiền não chỉ là diệt trừ cái ngọn, phải diệt trừ tận gốc cái ta ảo tưởng thì phiền não mới không còn, tuệ giác tự hiện. Việc tụê giác xuất hiện có vẻ bất ngờ nên tưởng là "hoát nhiên" bất chợt. Bản ngã tưởng rằng do công phu tu tập của mình mà có tuệ giác nên mới rơi vào nhân quả, thời gian. Khi tuệ giác tự nhiên xuất hiện thì quá ngạc nhiên bất ngờ nên mới gọi là "hoát nhiên giác ngộ"! Tất nhiên mặt trời chiếu sáng không phải là quả của nhân diệt trừ cái ta ảo tưởng. Quả của diệt trừ này là không còn mây phiền não che lấp nữa mà thôi. Tuy nhiên, phá trừ cái ta ảo tưởng cũng chính là việc của tuệ giác chứ không phải là ai khác cả. Đó là lý do tại sao các vị thiền sư nói "Chân giác vô công" vậy.

Đó là luật nhân quả rất tự nhiên. Điều này con có thể chiêm nghiệm trong đời sống hàng ngày nơi bản thân hay nơi những người xung quanh là có thể thấy được. Không cần kiếp sau đâu, kiếp hiện tại cũng chứng minh được điều đó. Ví dụ, khi con sẵn lòng trao tặng, chia sẻ với người khác là con đã giàu rồi. Giàu không phải là có tiền của nhiều, vì lắm người tiền của dư dật mà vẫn vơ vét thêm, không dám chia sẻ cho ai, như vậy là quá nghèo phải không? Và khi nào tâm con sân cứ soi gương mà coi, lúc đó mặt con rất xấu. Một người tối ngày sân thì mặt mày nhăn nhó làm sao mà đẹp được. Ngược lại một người tâm không sân, luôn dịu dàng, hiền thiện, mát mẻ thì mặt mày tươi tắn như hoa sao mà không đẹp được!

Ý nghĩa rất thú vị của cuộc sống là khám phá ra chân lý ẩn tàng trong đó. Nếu con không chịu chiêm nghiệm học hỏi để khám phá sự thật mà nhờ người khác chứng minh thì giác ngộ đâu còn thú vị gì nữa! Hãy quan sát, chiêm nghiệm rồi sự thật sẽ là câu trả lời phong phú và chính xác nhất cho con. Đừng học đạo bằng lý trí thu nhặt những thông tin bên ngoài. Đạo chính là chân lý trong đời sống. Chiêm nghiệm đời sống là bí qyuyết thấy ra sự thật đó con. Chúc con thật hạnh phúc khi khám phá ra những sự thật này.

1. Giác ngộ là một từ rất rộng để chỉ trình độ tu chứng khác nhau như sau: Có niềm tin nơi Pháp; thông hiểu được Pháp; thấy được thực tánh của danh sắc; thấy pháp sinh diệt; thấy vô thường, khổ, vô ngã; thấy đâu là pháp đâu là phi pháp; có 7 pháp thanh tịnh; chứng đạo và quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, Duyên Giác Phật, Toàn Giác Phật. Tùy theo trình độ giác ngộ mà còn tham sân si ... hay không. Một bậc giác ngộ đến Thánh đạo quả Tu-đà-hoàn vẫn còn sân, dục ái, sắc ái, vô sắc ái, ngã mạn, trạo cử, vô minh, vẫn còn vợ chồng con cái. Chỉ có bậc A-la-hán, Bích Chi Phật, Toàn Giác Phật mới hoàn toàn không còn vô minh ái dục. Nếu con thật sự hiểu được những trình độ tu chứng trên như thế nào thì tự con sẽ biết ai giác ngộ tới đâu ngay thôi, chứ bây giờ thầy có nói gì đi nữa con cũng đâu biết thực hư ra sao, phải không con? Lần sau nhớ đừng hỏi câu hỏi như vậy nữa nghe!

2. Con hiểu cuộc đời là giả tạm thật sao, hay chỉ nghe người ta nói rồi tưởng tượng lung tung? Nếu con thật sự thấy đời là giả tạm thì hạnh phúc đau khổ gì cũng đều giả tạm, vậy con lo sợ có ích gì? Theo thầy tạm thì có vì cái gì cũng vô thường sao không tạm bợ được, nhưng giả thì không, giả thì sao đói lại ăn, khát lại uống, lạnh đắp chăn, nóng mở quạt? Vậy trên đời cái gì cũng thật cả chỉ có cái ta ảo tưởng tưởng tượng vẽ vời ra đủ thứ trên đời mới tạo ra một cuộc sống giả vọng cho riêng nó mà thôi. Thực ra, cuộc sống có hai mặt: thật và giả. Thấy được cái gì thật, cái gì giả may ra con mới hành động, nói năng, suy nghĩ đúng theo cái thật, không theo cái giả. Nếu thấy đúng làm đúng theo cái thật thì không phải là thanh tịnh, cực lạc sao? Còn một khi đối với các pháp vô thường tạm bợ mà con lại có ảo tưởng chấp ta và của ta, rồi vọng cầu chúng thường, lạc, ngã theo ý mình, không thấy rõ bản chất vô thường, khổ, vô ngã của chúng thì đó không phải là con đã tạo ra cho mình một cuộc sống giả tạm hay sao? Và hậu quả đương nhiên là phiền não khổ đau, luân hồi sinh tử, đúng không con?

Con hỏi thầy bây giờ con phải làm sao ư? Lẽ ra điều đó con phải tự hỏi con mới đúng. Đừng hỏi buồn vui của ai làm gì. Nếu con không chịu nhìn lại chính mình để ngay nơi thân tâm có vui có buồn ấy mà thấy ra cái gì chân cái gì giả, thì làm sao tự điều chỉnh nhận thức và hành vi cho đúng tốt (thuận pháp) đây?Không ai thay thế cho con được đâu. Khi con đã thận trọng, chú tâm, quan sát lại chính mình để thấy rõ bản chât của thực tại trong ngoài, thì mọi thắc mắc tự có câu trả lời. Thầy chỉ trợ giúp khi con thật sự cần thôi!