tinh tấn chánh niệm tỉnh giác

Thưa sư, con nghe một ví dụ của sư, con có thắc mắc này mong sư dạy con. Có người đau khổ, người đó trở về với chính mình từng phút, từng giây, có 1 đêm người đó thấy quá khứ quay về như cuốn phim, người đó sáng suốt định tĩnh, trong lành. Vậy sáng suốt định tĩnh trong lành này là cảm nhận những gì đang diễn ra hay là quay về với thực tại như nó đang là? Vậy quá khứ đó là vọng niệm hay sao ạ? Mong sư dạy con ạ, kính sư, chúc sư luôn khỏe mạnh.

Thưa thầy,

Con kính đảnh lễ thầy.

Con có câu hỏi về tu tập tứ niệm xứ xin thầy hoản hỷ giải đáp cho con.

Khi mình dùng định lực để suy nghĩ một vấn đề gì đó (vd tập trung giải bài toán) thì có cần phải chánh niệm thấy lúc suy nghĩ không. Vì nếu có chánh niệm thì có phải là phân tâm không. Theo con suy luận thì việc suy nghĩ là công cụ, còn việc dùng công cụ thực hiện cho ý đồ gì là do tâm gì, thì cần phải quan sát. Khi quay lại không phải chú tâm suy nghĩ, thì tâm thả lỏng để quan sát tâm, còn khi chú tâm suy nghĩ thì khó để vừa chú tâm vừa chánh niệm quan sát. Mà khi có sự chú tâm thì có lẽ là không có tâm tham sân si, chỉ khi dừng chú tâm thì các loại tâm bất thiện mới chen vào. (Có đúng không thầy?). Con nghĩ bản ngã sử dụng sự chú tâm để phục vụ cho nó, chứ bản thân sự chú tâm thì là trung lập. Nhưng con không biết là nếu chú tâm mà không có chánh niệm trong lúc chú tâm để suy nghĩ vấn đề thì có sai không. Con xin thầy giải thích cho con. (Câu hỏi chú tâm của con trong định và khác với chú tâm trong cẩn thận chú tâm quan sát mà thầy hay dạy chúng con.)

Kính thầy, khi chưa thấy thì bị cuốn theo thích và muốn, cách để đối trị là cứ làm ngược lại nhưng sau đó khi bị cuốn sẽ thấy ngay đang bị cuốn thì tâm bình thường trở lại không cần làm ngược lại nữa, sự cảnh giác là rất quan trọng. Con cảm ơn thầy rất nhiều.