Question 1

Bach Thầy! Xin Thầy chỉ dạy cho cư sĩ phải sông như thế nào để thực hành đúng pháp của Đức Phật chỉ dạy?

Accepted Answer

Phật dạy thường tự biết mình để thọ trì Tam Quy và Ngũ Giới cho tốt là có thể thành bậc Thánh đó. Biết mình là thường hành động, nói năng, suy nghĩ một cách sáng suốt, định tĩnh, trong lành, đơn giản vậy chứ đừng nên quá tham lam muốn được pháp này pháp nọ mà làm cho việc tu hành trở nên rắc rối hơn thôi.

Question 2

Thưa Thầy, con xin trình lên thầy một sự việc, mong Thầy chỉ dạy. Hằng ngày con đi làm bằng xe máy. Ngày nọ con chứng kiến một tai nạn giữa xe ô tô và xe máy, người đi xe máy lấy nón bảo hiểm đánh người lái xe ô tô, người lái xe ô tô lấy dao trong người đâm chết người đi xe máy. Việc này luôn làm con suy gẫm vì con cũng là tài xế. Rồi đến một ngày, con lái ô tô dừng ngã tư khi đèn đỏ. Khi đèn xanh bật lên con cho xe chạy, thì bất ngờ 1 chiếc xe máy đang đậu đèn đỏ vọt lên rất nhanh, cũng may nhờ có thận trọng chú tâm quan sát nên con đã thắng kịp, nhưng chiếc xe máy bị té ngã. Con vội xuống xe đỡ người thanh niên đứng dậy, bổng nhiên người thanh niên vung tay định đánh con, nhưng con nhanh miệng nói: "Nếu anh đánh tôi mà hết bị đau do té ngã, thì anh hãy đánh đi". Thật kỳ lạ anh ta dừng ngay lại. Mọi người đến phân tích lỗi trái phải và sự việc được giải quyết êm xuôi. Qua sự việc này con khám phá ra được nhiều điều hay nhưng không rõ ràng. Mong Thầy chỉ dạy thêm. Con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Sự việc xảy ra có thể không rõ ràng nhưng quan trọng là tâm con có rõ ràng hay không. Nhờ con thận trọng chú tâm quan sát nên tâm con trầm tĩnh sáng suốt hơn, do đó con đã thắng kịp, không nổi cơn giận dữ. Có thể lúc đó con hơi hốt hoảng bất ngờ và có khởi lên một chút bực mình nên mới có cảm tưởng không rõ ràng. Ngược lại người kia thiếu thận trọng chú tâm quan sát nên đã vượt đèn đỏ và khi bị té còn nỗi cơn giận dữ nữa, có thể lúc đó trong tâm anh ta đầy ắp những dự tính, hoặc đang dính mắc vào chuyện quá khứ tương lai gì đó nên đã hành động như người thất niệm bất giác. Việc này thì quá rõ ràng phải không?

Question 3

Thưa thầy, con kính nhờ thầy giải đáp thắc mắc của con về việc thực hành quan sát nội tâm. Đối với những cảm xúc có kèm theo những thay đổi về thể chất như giận, lo lắng thì con có thể quan sát và thấy nó dịu xuống từ từ rồi biến mất. Tuy nhiên có nhiều vọng tưởng nó biến mất ngay khi con nhận ra rằng con đang vọng tưởng. Khi con ngồi thiền cũng vậy, khi con nhận ra rằng con đang suy nghĩ lan man thì suy nghĩ đó chấm dứt liền. Câu hỏi của con là:

Có phải vì sự quan sat của con chưa tinh tế nên con không theo dõi đến khi nó diệt hoặc ngưng lại.
Hay là vì con đã bắt nó ngừng lại mà con không biết.
Hay là bản chất của những vọng tưởng (không kèm theo biến đổi thể chất) là như vậy, khi mình biết nó thì nó chấm dứt. Như vậy thì nó có trái với điều mà nhiều sách viết là khi mình biết mình đang vọng tưởng thì đừng bắt nó dừng lại mà chỉ quan sát nó.

Con cám ơn thầy nhiều.

Accepted Answer

Theo nguyên lý vận hành của một tiến trình tâm, khi có tâm thất niệm thì không có tâm chánh niệm và ngược lại. Những ý nghĩ lan man thuộc tâm thất niệm nên khi có chánh niệm thì nó biến mất là đúng. Còn khi thấy từ từ dịu xuống là không phải thấy tâm mà là thấy thân dịu xuống. Ví dụ sân, khi chánh niệm tỉnh giác thì đã hết sân nhưng tim còn đập mạnh, người còn nóng bừng v.v... chính những hiện tướng do sân để lại trên thân mới dịu dần chứ không phải tâm sân dịu dần. Trong trường hợp thấy tâm sân yếu dần là vì tâm minh sát còn yếu nên tâm sân diệt rồi khởi lên lại nhiều lần nữa nhưng càng về sau càng yếu đi khi tâm minh sát mạnh hơn. Vì tâm sinh diệt quá nhanh nên tưởng là một tâm sân yếu dần.

Đó là nói thấy biết ở mức độ ý thức có năng sở (thức tri), còn biết ở mức độ rỗng lặng trong sáng của tánh biết (tuệ tri: đây mới thật sự là tâm thiền minh sát) thì có thể thấy được sự sinh diệt của một trạng thái tâm như tham, sân, si v.v... Vậy phải còn tùy sự quan sát của con ở mức độ thức tri hay tuệ tri mới được. Hãy tiếp tục quan sát để thấy ra điều đó.