tinh tấn chánh niệm tỉnh giác

Con cũng chỉ mới nói đến đối tượng mà con niệm chứ chưa nói con niệm như thế nào. Thái độ niệm của con mới quan trọng chứ không phải là đối tượng nào. Thí dụ con niệm với thái độ tập trung sự chú ý vào vào bước chân, vào bàn tay... hoặc con để ý ghi nhận với ý nghĩ "chân đang bước", "tay đang nắm"... hoặc con chỉ trọn vẹn trong sáng với sự kiện đang diễn ra... Khi nào con thấy mọi đối tượng đều là thực tánh pháp như nó đang là một cách tự nhiên, không còn xen khái niệm "bước chân" hay" bàn tay" vào nữa thì mới gọi là chánh niệm. Vậy con cần nói rõ thái độ tâm của con lúc niệm như thế nào thì thầy mới giúp con điều chỉnh được nếu thái độ tâm của con chưa đúng.

Nếu đứng riêng một mình thì chánh niệm là trọn vẹn với thực tánh pháp như nó đang là, thí dụ khi con đi thì tâm pháp trọn vẹn với sắc pháp ngay tại đó và lúc đó, nếu con khởi niệm "tôi đi" hoặc muốn chú ý tìm hiểu "đi như thế nào" hoặc tâm cố gắng chú niệm vào đối tượng ... thì liền rơi vào tướng khái niệm, lúc ấy là tư niệm chứ không còn là chánh niệm nữa.

Nếu chánh niệm hiểu theo nghĩa đại diện cho cụm từ tinh-tấn-chánh-niệm-tỉnh-giác thì có nghĩa là trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại như nó đang là. Trở về vì không phóng dật bên ngoài, trọn vẹn hay tự tại vì không thất niệm ngoại tại, trong sáng vì không bị che lấp bởi khái niệm tục đế nên thấy rõ thực tánh chân đế. Người ta thường nhầm lẫn chánh niệm với tư niệm, ghi nhận, tập chú (gom tâm chú ý vào), định tâm (concentration) hoặc lặp đi lặp lại trong tâm để ghi nhớ, do đó đưa đến tình trạng bị căng thẳng vì cố gắng đạt được mục đích, ngược lại, trong chánh niệm hoàn toàn không còn bóng dáng của những tạp niệm đó. Hãy thận trọng đừng dùng từ chánh niệm một cách bừa bãi.

Còn hơn cả tuyệt vời nữa là con đã thấy ra và buông bỏ cách hành theo các phương pháp mà chỉ còn sống chiêm ngoạn pháp, thể nghiệm pháp, thực chứng pháp một cách tự nhiên, vô tâm và giản dị. Chỉ những ai vào được pháp giới này mới có thể cảm ứng được đạo vị không thể nghĩ bàn con nhỉ. Chúc mừng con!