Q: Kính thưa thầy,<p Trong khi đi làm thì thời gian giải lao là 30 phút để ăn uống. Con luôn cảm thấy bị thời gian hối thúc. Con cứ nghĩ ăn nhanh để làm việc tiếp, vì giải lao quá giờ thì bị nhắc nhở. Như vậy thì không được thoải mái ăn uống. Vì thầy giảng là ăn thì ăn, không nghĩ ăn rồi để làm gì nữa.<p Và lúc đi làm thì chạy xe cứ nghĩ chạy nhanh đến nơi, không thì bị trễ, như vậy thì chẳng có lúc nào được định tĩnh.<p Con dễ bị căng thẳng. Đầu óc bị căng thẳng về mặt thời gian.<p Trước đây thì con bị chạy về phía trước mà không nhận ra, giờ con nhận ra một chút ít, nhưng con chưa biết làm sao thay đổi thói quen này. Nó giống như 1 quán tính. Kính xin Thầy cho con lời khuyên.

Trở về trọn vẹn trong sáng với thân tâm khi ăn, khi chạy xe... chính là cách thoát khỏi thời gian tâm lý và thói quen, nghĩa là thoát khỏi sự sợ hãi, căng thẳng và mệt mỏi. Đó cũng chính là giới định tuệ, bát chánh đạo đó con.

Q: Kính thưa Thầy: nghe thầy dạy con đã thực hành chánh niệm tỉnh giác trong mọi lúc có thể, thì có 2 lần con rơi vào trạng thái không cần cố gắng mà vẫn thấy rõ được mọi cử động và hơi thở ra vào, tâm thì thanh thản, hành động nhẹ nhàng chậm rãi mặc dù công việc cần khẩn trương, con mới hiểu câu Thầy nói thanh thản trong bận rộn, ung dung trong ràng buộc... Lần đầu kéo dài hơn 1 giờ, lần 2 hơn nửa giờ. Nay trình Thầy xin thỉnh ý chỉ dạy. Con xin đảnh lễ Thầy.

Tốt lắm con. Khi đó thực tánh pháp tự xuất hiện chứ không cần tìm kiếm, không cần dụng tâm muốn biết hay muốn được (sở tri, sở đắc). Chính lúc đó mới thật sự chánh niệm một cách vô vi vô ngã. Con nhớ là đừng bao giờ muốn lặp lại trạng thái đó. Đơn giản là vì nó luôn ở đó, chỉ tại cái Ta khởi niệm muốn tìm cầu nó nên không thấy nó mà thôi. Đó là lý do vì sao thầy nói: Thiền là tự nhiên, vô tâm và giản dị. Tự nhiên nên nó như nó là, vô tâm nên không khởi niệm tìm cầu, giản dị nên không cần thêm bớt. Đó là nguyên lý của thiền. Chúc mừng con!

Q: Kính thưa Thầy, <p Đầu tiên con kính đảnh lễ Thầy. Thầy tuy xa tít nửa vòng trái đất nhưng vẫn thật gần gũi với chúng con trên trang web này.<p Hôm nay nhân tiện có đạo hữu trình với Thầy về Chánh niệm tỉnh giác. Con kính xin Thầy hoan hỷ giảng giải giùm con có phải Chánh niệm tỉnh giác là hai trạng thái nên luôn đi kề với nhau thì tốt hơn khi tách rời nhau? Có người có chánh niệm nhưng không có tỉnh giác hoặc có tỉnh giác nhưng lại không có chánh niệm không thưa Thầy? Tại sao có những người đang lái xe, biết mình đang lái xe nên vẫn lái xe an toàn nhưng lại đi lạc đường hoặc có khí có người vừa chạy xe vừa rơi vào trạng thái "định" đến khi "lọt đất" vì chiếc xe va vào ổ gà làm té nhưng vẫn không thấy đau dù bị thương? Kính mong Thầy khi thuận tiện cho con lời chỉ dạy. <p Con kính tri ân Thầy. Kính chúc Thầy luôn khỏe và an vui.

Chánh niệm và tỉnh giác là hai yếu tố khác nhau về tính chất và tác dụng nhưng lại bổ túc cho nhau và hầu như luôn đi đôi với nhau như hai mặt của bàn tay. Chánh niệm thuộc về định, tỉnh giác thuộc về tuệ. Chánh niệm giữ tâm trọn vẹn trên đối tượng, tỉnh giác soi sáng đối tượng. Có thể 2 yếu tố không cân bằng khi niệm hoặc tuệ yếu hay mạnh hơn. Ví như cây đèn pin, giữ yên hướng chiếu đúng trên đối tượng là chánh niệm, chiếu sáng để soi thấy đối tượng là tỉnh giác. Nếu không giữ đủ vững cũng không thấy, nếu đèn không đủ sáng cũng không thấy. Giữ không yên thì tâm chưa đủ định nhưng giữ quá yên không di động được tức định quá sâu thì bỏ mất đối tượng chuyển động, như vậy là chánh niệm không đúng mức. Chiếu không đủ sáng hoặc quá sáng thì không thấy được đối tượng, như vậy là tỉnh giác chưa đúng mức. Hai yếu tố này phải cân bằng và đúng mức thì tuệ giác thấy thực tánh pháp mới phát huy được. Trong những tình huống con trình bày thì đó chính là một trong hai yếu tố mạnh quá hoặc chưa đủ nên thiếu cân bằng mà sinh ra sự cố.

Question 1

Kính thưa thầy,<p Trong khi đi làm thì thời gian giải lao là 30 phút để ăn uống. Con luôn cảm thấy bị thời gian hối thúc. Con cứ nghĩ ăn nhanh để làm việc tiếp, vì giải lao quá giờ thì bị nhắc nhở. Như vậy thì không được thoải mái ăn uống. Vì thầy giảng là ăn thì ăn, không nghĩ ăn rồi để làm gì nữa.<p Và lúc đi làm thì chạy xe cứ nghĩ chạy nhanh đến nơi, không thì bị trễ, như vậy thì chẳng có lúc nào được định tĩnh.<p Con dễ bị căng thẳng. Đầu óc bị căng thẳng về mặt thời gian.<p Trước đây thì con bị chạy về phía trước mà không nhận ra, giờ con nhận ra một chút ít, nhưng con chưa biết làm sao thay đổi thói quen này. Nó giống như 1 quán tính. Kính xin Thầy cho con lời khuyên.

Accepted Answer

Trở về trọn vẹn trong sáng với thân tâm khi ăn, khi chạy xe... chính là cách thoát khỏi thời gian tâm lý và thói quen, nghĩa là thoát khỏi sự sợ hãi, căng thẳng và mệt mỏi. Đó cũng chính là giới định tuệ, bát chánh đạo đó con.

Question 2

Kính thưa Thầy: nghe thầy dạy con đã thực hành chánh niệm tỉnh giác trong mọi lúc có thể, thì có 2 lần con rơi vào trạng thái không cần cố gắng mà vẫn thấy rõ được mọi cử động và hơi thở ra vào, tâm thì thanh thản, hành động nhẹ nhàng chậm rãi mặc dù công việc cần khẩn trương, con mới hiểu câu Thầy nói thanh thản trong bận rộn, ung dung trong ràng buộc... Lần đầu kéo dài hơn 1 giờ, lần 2 hơn nửa giờ. Nay trình Thầy xin thỉnh ý chỉ dạy. Con xin đảnh lễ Thầy.

Accepted Answer

Tốt lắm con. Khi đó thực tánh pháp tự xuất hiện chứ không cần tìm kiếm, không cần dụng tâm muốn biết hay muốn được (sở tri, sở đắc). Chính lúc đó mới thật sự chánh niệm một cách vô vi vô ngã. Con nhớ là đừng bao giờ muốn lặp lại trạng thái đó. Đơn giản là vì nó luôn ở đó, chỉ tại cái Ta khởi niệm muốn tìm cầu nó nên không thấy nó mà thôi. Đó là lý do vì sao thầy nói: Thiền là tự nhiên, vô tâm và giản dị. Tự nhiên nên nó như nó là, vô tâm nên không khởi niệm tìm cầu, giản dị nên không cần thêm bớt. Đó là nguyên lý của thiền. Chúc mừng con!

Question 3

Kính thưa Thầy, <p Đầu tiên con kính đảnh lễ Thầy. Thầy tuy xa tít nửa vòng trái đất nhưng vẫn thật gần gũi với chúng con trên trang web này.<p Hôm nay nhân tiện có đạo hữu trình với Thầy về Chánh niệm tỉnh giác. Con kính xin Thầy hoan hỷ giảng giải giùm con có phải Chánh niệm tỉnh giác là hai trạng thái nên luôn đi kề với nhau thì tốt hơn khi tách rời nhau? Có người có chánh niệm nhưng không có tỉnh giác hoặc có tỉnh giác nhưng lại không có chánh niệm không thưa Thầy? Tại sao có những người đang lái xe, biết mình đang lái xe nên vẫn lái xe an toàn nhưng lại đi lạc đường hoặc có khí có người vừa chạy xe vừa rơi vào trạng thái "định" đến khi "lọt đất" vì chiếc xe va vào ổ gà làm té nhưng vẫn không thấy đau dù bị thương? Kính mong Thầy khi thuận tiện cho con lời chỉ dạy. <p Con kính tri ân Thầy. Kính chúc Thầy luôn khỏe và an vui.

Accepted Answer

Chánh niệm và tỉnh giác là hai yếu tố khác nhau về tính chất và tác dụng nhưng lại bổ túc cho nhau và hầu như luôn đi đôi với nhau như hai mặt của bàn tay. Chánh niệm thuộc về định, tỉnh giác thuộc về tuệ. Chánh niệm giữ tâm trọn vẹn trên đối tượng, tỉnh giác soi sáng đối tượng. Có thể 2 yếu tố không cân bằng khi niệm hoặc tuệ yếu hay mạnh hơn. Ví như cây đèn pin, giữ yên hướng chiếu đúng trên đối tượng là chánh niệm, chiếu sáng để soi thấy đối tượng là tỉnh giác. Nếu không giữ đủ vững cũng không thấy, nếu đèn không đủ sáng cũng không thấy. Giữ không yên thì tâm chưa đủ định nhưng giữ quá yên không di động được tức định quá sâu thì bỏ mất đối tượng chuyển động, như vậy là chánh niệm không đúng mức. Chiếu không đủ sáng hoặc quá sáng thì không thấy được đối tượng, như vậy là tỉnh giác chưa đúng mức. Hai yếu tố này phải cân bằng và đúng mức thì tuệ giác thấy thực tánh pháp mới phát huy được. Trong những tình huống con trình bày thì đó chính là một trong hai yếu tố mạnh quá hoặc chưa đủ nên thiếu cân bằng mà sinh ra sự cố.