Q: Kính bạch Thầy, <p Con thực hành thiền đi được khoảng 1 tháng vào buổi tối. Như Thầy dạy, con tập đi trong chánh niệm bình tĩnh thận trọng sáng suốt (ngoài ra các sinh hoạt hàng ngày con đều ý thức làm như vậy). Tuy nhiên, con nhận thấy có nhiều vọng niệm sinh khởi và nhận thấy mất chánh niệm. <p Con niệm danh hiệu Phật Thích ca Mâu ni tương ứng cho mỗi bước chân mình đi thì có được không và nếu vẫn không yên (mất chánh niệm) thì làm thế nào? <p Mong Thầy hoan hỉ chỉ dạy!

Khi biết mất chánh niệm con trở về chánh niệm lại thôi, cho đến khi chánh niệm vững thì tự nhiên vọng động bớt dần chứ con đừng cố gắng diệt nó. Lúc đầu con có thể kết hợp niệm Phật với từng bước đi, nhưng khi tâm con tương đối yên thì nên lặng lẽ cảm nhận động thái đi thôi, không cần niệm Phật nữa.

Q: Con xin kính đảnh lễ thầy. <p Thưa thầy, xin thầy cho con hỏi: hàng ngày con vẫn thường thực tập chánh niệm tỉnh giác, qua quá trình thực tập con hiểu biết thêm về cách hoạt động của tâm mình. Trong quá trình đó con thấy ra, đôi khi mình quá chú tâm lại không hay. Nó làm mình mệt mỏi và quên mất bản thân mình lúc đó. Chú tâm quá mức làm cho mình "đánh mất" hiện tại. Con nghe lại pháp thoại và đọc trên mục hỏi đáp thì thấy vấn đề của con có thể là ở chỗ con chú tâm qua mức mà chưa vô tâm. Nhưng mong muốn vô tâm là đã sai rồi phải không ạ? Chỉ có thể cứ thế mà vô tâm thôi thì nó là vậy. <p Con còn thắc mắc là trong câu "thận trọng, chú tâm, quan sát" thì chú tâm ở đây là thế nào ạ? <p Khi con làm việc thì nên dụng tâm thế nào cho phải ạ? <p Con thấy khi mình thoải mái nhẹ nhàng thì rất sáng suốt, việc gì cần biết sẽ tự biết, cần làm thì tự làm. <p Con còn nhiều suy tư chưa được rõ ràng, xin thầy tháo mở gút mắc cho con ạ. <p Con thành kính đảnh lễ thầy, con xin Tam Bảo gia hộ cho thầy nhiều sức khỏe để chúng con có nơi nương nhờ, thắc mắc.

Có thể là con nhầm lẫn giữa chú tâm và tập trung. Chú tâm có nhiều mức độ tuỳ vào từng tình huống chứ không phải lúc nào cũng cố gắng thận trọng, chú tâm, quan sát quá mức cần thiết. Chú tâm nghĩa là tâm tự nhiên không phân tán, không dao động, chứ không phải là tập trung. Chính khi tâm không bị chi phối bởi điều gì hoặc không cố tập trung vào đâu dù là định thì nó tự trở về với bản chất bình thường lặng lẽ trong sáng của nó, và khi hữu sự nó sẽ tự ứng ra sự thận trọng, chú tâm, quan sát tự nhiên, rất chính xác, vừa đủ, không dư không thiếu. Nếu con tập trung quá, tâm liền trở nên căng thẳng không cần thiết. Thận trọng, chú tâm quan, quan sát là phẩm chất hay đức tính tự nhiên của tâm, chỉ tự ứng ra khi hữu sự, còn khi vô sự nó sẽ trở về với tự tánh trong lành, định tĩnh, sáng suốt hoặc rỗng rang, lặng lẽ trong sáng với tánh không muôn đời của nó, nên Phật mới gọi là vô ngã. Vì vậy khi con nỗ lực tập trung là hữu vi hữu ngã rồi làm sao không căng thẳng được.

Q: Con xin thành tâm đảnh lễ thầy. Mong quí thầy cô lúc nào cũng dồi dào sức khỏe. <p Đợt rồi khi thầy nói con nên quên hơi thở đi mà chỉ tập trung vào sự thở vào thở ra của thân, kèm với việc ngủ đủ giấc. Con đã cố gắng thực tập 2 điều trên kèm với tiếp tục thực hiện chánh niệm và buông xả theo lời thầy, con ghi nhận các điều sau đây: <p 1. Trước kia lúc nào cũng cố gắng tập trung vào hơi thở nên con rất mệt và nhức đầu, giờ này con chỉ chú tâm nhẹ nhàng vào thân với sự thở ra thở vào nhẹ nhàng nên nó rất dễ chịu và nhẹ nhàng. Nhưng đôi lúc con thấy nó kỳ kỳ, vì hồi trước chú tâm miên mật thì nó rất an lạc, còn bây giờ con cứ có cảm giác là nhẹ nhẹ, nhàn nhạt như ăn cơm trắng. Xin thầy cho biết con phải làm sao? <p 2. Con vẫn thực tập sự chánh niệm và buông xả theo lời thầy, con thấy khi con ăn cơm, đánh răng hoặc mặc quần áo thì con tập trung tự nhiên vào những công đoạn trên hơn, không còn phải cố sức như trước nữa. Và con cũng thấy rằng chánh niệm là hạnh phúc, suy nghĩ lăng xăng là khổ. Khổ nỗi con vẫn thích lăng xăng, và tự tạo ra những việc lăng xăng... <p Xin thầy cho con biết con nên làm gì tiếp theo ạ?

1) Do con thích cảm giác lạc hơn là xả nên tâm con vẫn chưa an. Vượt qua hỷ, lạc mới đến an tịnh và xả lúc đó trí tuệ mới soi sáng được. 2) Không phải chánh niệm để hạnh phúc mà để thấy sự thật một cách trọn vẹn, dù là sự thật khổ đau. Vậy khi lăng xăng thấy lăng xăng tức tánh thấy không lăng xăng.

Question 1

Kính bạch Thầy, <p Con thực hành thiền đi được khoảng 1 tháng vào buổi tối. Như Thầy dạy, con tập đi trong chánh niệm bình tĩnh thận trọng sáng suốt (ngoài ra các sinh hoạt hàng ngày con đều ý thức làm như vậy). Tuy nhiên, con nhận thấy có nhiều vọng niệm sinh khởi và nhận thấy mất chánh niệm. <p Con niệm danh hiệu Phật Thích ca Mâu ni tương ứng cho mỗi bước chân mình đi thì có được không và nếu vẫn không yên (mất chánh niệm) thì làm thế nào? <p Mong Thầy hoan hỉ chỉ dạy!

Accepted Answer

Khi biết mất chánh niệm con trở về chánh niệm lại thôi, cho đến khi chánh niệm vững thì tự nhiên vọng động bớt dần chứ con đừng cố gắng diệt nó. Lúc đầu con có thể kết hợp niệm Phật với từng bước đi, nhưng khi tâm con tương đối yên thì nên lặng lẽ cảm nhận động thái đi thôi, không cần niệm Phật nữa.

Question 2

Con xin kính đảnh lễ thầy. <p Thưa thầy, xin thầy cho con hỏi: hàng ngày con vẫn thường thực tập chánh niệm tỉnh giác, qua quá trình thực tập con hiểu biết thêm về cách hoạt động của tâm mình. Trong quá trình đó con thấy ra, đôi khi mình quá chú tâm lại không hay. Nó làm mình mệt mỏi và quên mất bản thân mình lúc đó. Chú tâm quá mức làm cho mình "đánh mất" hiện tại. Con nghe lại pháp thoại và đọc trên mục hỏi đáp thì thấy vấn đề của con có thể là ở chỗ con chú tâm qua mức mà chưa vô tâm. Nhưng mong muốn vô tâm là đã sai rồi phải không ạ? Chỉ có thể cứ thế mà vô tâm thôi thì nó là vậy. <p Con còn thắc mắc là trong câu "thận trọng, chú tâm, quan sát" thì chú tâm ở đây là thế nào ạ? <p Khi con làm việc thì nên dụng tâm thế nào cho phải ạ? <p Con thấy khi mình thoải mái nhẹ nhàng thì rất sáng suốt, việc gì cần biết sẽ tự biết, cần làm thì tự làm. <p Con còn nhiều suy tư chưa được rõ ràng, xin thầy tháo mở gút mắc cho con ạ. <p Con thành kính đảnh lễ thầy, con xin Tam Bảo gia hộ cho thầy nhiều sức khỏe để chúng con có nơi nương nhờ, thắc mắc.

Accepted Answer

Có thể là con nhầm lẫn giữa chú tâm và tập trung. Chú tâm có nhiều mức độ tuỳ vào từng tình huống chứ không phải lúc nào cũng cố gắng thận trọng, chú tâm, quan sát quá mức cần thiết. Chú tâm nghĩa là tâm tự nhiên không phân tán, không dao động, chứ không phải là tập trung. Chính khi tâm không bị chi phối bởi điều gì hoặc không cố tập trung vào đâu dù là định thì nó tự trở về với bản chất bình thường lặng lẽ trong sáng của nó, và khi hữu sự nó sẽ tự ứng ra sự thận trọng, chú tâm, quan sát tự nhiên, rất chính xác, vừa đủ, không dư không thiếu. Nếu con tập trung quá, tâm liền trở nên căng thẳng không cần thiết. Thận trọng, chú tâm quan, quan sát là phẩm chất hay đức tính tự nhiên của tâm, chỉ tự ứng ra khi hữu sự, còn khi vô sự nó sẽ trở về với tự tánh trong lành, định tĩnh, sáng suốt hoặc rỗng rang, lặng lẽ trong sáng với tánh không muôn đời của nó, nên Phật mới gọi là vô ngã. Vì vậy khi con nỗ lực tập trung là hữu vi hữu ngã rồi làm sao không căng thẳng được.

Question 3

Con xin thành tâm đảnh lễ thầy. Mong quí thầy cô lúc nào cũng dồi dào sức khỏe.

Đợt rồi khi thầy nói con nên quên hơi thở đi mà chỉ tập trung vào sự thở vào thở ra của thân, kèm với việc ngủ đủ giấc. Con đã cố gắng thực tập 2 điều trên kèm với tiếp tục thực hiện chánh niệm và buông xả theo lời thầy, con ghi nhận các điều sau đây:

Trước kia lúc nào cũng cố gắng tập trung vào hơi thở nên con rất mệt và nhức đầu, giờ này con chỉ chú tâm nhẹ nhàng vào thân với sự thở ra thở vào nhẹ nhàng nên nó rất dễ chịu và nhẹ nhàng.

Nhưng đôi lúc con thấy nó kỳ kỳ, vì hồi trước chú tâm miên mật thì nó rất an lạc, còn bây giờ con cứ có cảm giác là nhẹ nhẹ, nhàn nhạt như ăn cơm trắng.

Xin thầy cho biết con phải làm sao?

Con vẫn thực tập sự chánh niệm và buông xả theo lời thầy, con thấy khi con ăn cơm, đánh răng hoặc mặc quần áo thì con tập trung tự nhiên vào những công đoạn trên hơn, không còn phải cố sức như trước nữa. Và con cũng thấy rằng chánh niệm là hạnh phúc, suy nghĩ lăng xăng là khổ. Khổ nỗi con vẫn thích lăng xăng, và tự tạo ra những việc lăng xăng...

Xin thầy cho con biết con nên làm gì tiếp theo ạ?

Accepted Answer

1) Do con thích cảm giác lạc hơn là xả nên tâm con vẫn chưa an. Vượt qua hỷ, lạc mới đến an tịnh và xả lúc đó trí tuệ mới soi sáng được. 2) Không phải chánh niệm để hạnh phúc mà để thấy sự thật một cách trọn vẹn, dù là sự thật khổ đau. Vậy khi lăng xăng thấy lăng xăng tức tánh thấy không lăng xăng.