Question 1

Kính chúc Thầy luôn mạnh khỏe.

Thưa Thầy, làm ơn cho con hỏi, "dĩ vô niệm vi tông, vô môn vi pháp môn". Vô niệm ở đây nên được hiểu như thế nào ạ? Chánh niệm và vô niệm có trái nhau không ạ? Không nghĩ thiện, không nghĩ ác, không phân biệt trắng đen, không nhìn đúng sai, biết việc xảy ra và chỉ là việc xảy ra, không thêm nhận xét nào hết, có thể coi là vô niệm không ạ?

Mong Thầy giải đáp cho con, con cảm ơn Thầy.

Accepted Answer

Vô niệm và chánh niệm là hai tên gọi có vẻ như khác nhau nhưng cùng một nghĩa. Vô niệm được đức Phật gọi là "không tư niệm, không tư lường, không có thầm ý" nhờ vậy tâm mới trọn vẹn (nhất như) với thực tại mà có chánh niệm. Như vậy, có thể nói phải vô niệm mới chánh niệm được, hoặc ngược lại khi chánh niệm thì tâm mới thật sự vô niệm. Không nghĩ thiện không nghĩ ác tức vô niệm nên chỉ biết pháp như nó đang là tức chánh niệm.

Question 2

Kính bạch Sư Phụ,

Con là Tâm Nguyên, kính chúc Thầy sức khỏe dồi dào.

Con có một thắc mắc nhỏ liên quan đến thiền và công việc hàng ngày. Khi con làm việc, một số việc đòi hỏi việc chú tâm 100%, tâm con lúc đó dường như không ở bên thân con mà hoàn toàn chú tâm vào công việc. Không thấy cái tôi cá nhân, hay bản ngã của mình. Chỉ có công việc mà thôi.

Vì tâm con không ở bên thân, liệu rằng con có tỉnh giác hay thất niệm? Liệu rằng con có bị lạc vào "định cục bộ" không? Làm cách nào con ứng dụng thiền vào công việc hiệu quả?

Cảm ơn Thầy!

Accepted Answer

Đó không phải là chú tâm mà là tập trung. Chú tâm thì trong ngoài đều biết, tập trung thì chỉ biết đối tượng nhất định thôi, nên khi con tập trung vào một đối tượng bên ngoài thì có thể quên mình, vì lúc đó bản ngã đang tập trung nên nó không biết nó chứ không phải đã thấy vô ngã. Chánh niệm tỉnh giác là biết mình trong công việc chứ không phải chỉ biết công việc không thôi.

Question 3

Thưa Thầy, chúc Thầy có nhiều sức khỏe, cám ơn Thầy đã trả lời những câu hỏi của con. Bây giờ con đã hiểu mình cảm nhận được bước chân mình đi, ngồi thì biết mình đang ngồi làm sao. Lâu lâu con theo dõi hơi thở của mình nữa nhưng cũng có lúc quên hơi thở và từng bước chân. Do bệnh, con không thể ngồi thiền được. Vậy con làm sao để chánh niệm tỉnh giác thưa Thầy? Con đọc sách và nghe pháp thoại nữa nhưng ngu muội, không biết mình cần làm gì cụ thể để mình chánh niệm tỉnh giác thưa Thầy?

Accepted Answer

Thường sáng suốt biết mình chính là chánh niệm tỉnh giác. Đi biết đi, ngồi biết ngồi, thở biết thở... không phân tâm phóng dật, không mê muội hôn trầm, không phân vân do dự tức là chánh niệm tỉnh giác. Nếu phân tâm phóng dật biết đang phân tâm phóng dật, trì trệ hôn trầm biết đang trì trệ hôn trầm... là đang chánh niệm tỉnh giác. Không có gì dễ hơn chánh niệm tỉnh giác, chỉ tại vô minh ái dục, tà kiến tham ái mà quên mất tâm vốn chánh niệm tỉnh giác đó thôi.