trình pháp & chiêm nghiệm

Con kính bạch Thầy!

Trước là con xin kính chúc Thầy được nhiều sức khỏe và duyên lành. Sau là con xin cám ơn về những lời giải đáp và góp ý của Thầy về quá trình tu học của con trong thời gian qua, con xin trình Pháp ạ.

Trước kia, con là người rất yêu thích khoa học, đặc biệt là vật lý thiên văn. Càng tìm hiểu con càng cảm thấy như có một cái gì đó rất chung (mọi sự vật hiện tượng: chúng sinh, đất, đá...) mà khoa học cũng ít nhiều đã nói (nhưng thật sự không rõ lắm). Con nghĩ rằng khoa học sẽ giải thích hết mọi sự thắt mắc, nhưng rồi cũng đi vào bế tắc. Và nhân duyên đã đưa con đến với đạo Phật, nhờ một người bạn nên con đã biết đến các bài giảng Pháp của Thầy. Con làm như Thầy dạy là chỉ nghe và chiêm nghiệm những gì mình thấy ra đúng với thực tế của mình. Điều đó hiệu quả vô cùng.

Rồi một ngày nọ, trong con có một cảm nhận về mọi chúng sinh, mọi sự vật hiện tượng (đất, đá, gió, lửa, nước,...), từ hiện tại cho đến vô lượng kiếp trước cho đến kiếp sau, cảm nhận rằng, tất cả đều là một thành phần của vũ trụ, làm con liên tưởng đến câu nói "từ không sinh ra có, rồi từ có trở về không". Từ đó làm con hiểu rõ hơn về tình thương của Đức Phật.

Cuộc sống của con có nhiều bận rộn nên lắm lúc làm con quên đi những gì mình từng tâm niệm. Nhưng mỗi khi con đi sai đường thì luôn có những sự việc trái ý xảy đến với con. Sau khi giải quyết xong vấn đề, trong giây phút lắng lòng, con chiêm nghiệm lại, lúc đó con bỗng giật mình cảm thấy rằng đây có phải là sự nhắc nhở của Pháp không, từ đó làm con hiểu rõ hơn về lời Thầy dạy, nghiệp là con đường duy nhất đưa đến giác ngộ (con chỉ đọc lời tựa chứ con chưa nghe). Lúc ấy, con hiểu thêm vì sao Đức Phật nói rằng, rồi ai cũng sẽ thành Phật - trở về sự vắng lặng, trở về với cái không. Khi thấy vậy thì sự bế tắc trong con về vật lý đã được tháo gỡ tự lúc nào.

Sau đó, cảm xúc trong con dâng trào và một lần nữa, con chuyển nó thành vài dòng thơ, con xin trình ạ:

Sinh ra từ vắng lặng,

Rồi tự tạo lăng tăng.

Nhưng Pháp vẫn lặng thầm,

Nhắc quay về tịch diệt.

Con thấy và cảm nhận vậy nhưng không biết có đó có phải là thực không hay chỉ là lý trí của bản ngã? Con kính mong Thầy góp ý cho con ạ!

Thưa Thầy,

Con thấy mình còn những dính mắc, ảo vọng. Đi làm thì không sao, nhưng tối về, lúc rảnh rỗi thì những vọng niệm này nổi lên. Vì thế, lúc rảnh, nó đến thì con vừa biết thọ và tâm, con vừa lấy nó làm đề mục để quán pháp nhân-duyên-quả. Con thấy quán pháp rất hợp vì giúp con thông suốt vấn đề.

Tuy nhiên, hình như giống Thầy có lần dạy, quán pháp khó nên nhiều lúc bí, con lại rơi vào buồn ngủ. Con bèn đi nằm, buông lỏng thì thấy yên tịnh, rỗng rang và ngủ ngon. Nhưng hôm sau, những dính mắc, ảo vọng do chưa được thông nên lại tái hiện tiếp.

Vậy con có nên ngồi tập thiền đối trị một thời gian (sự thở) để tăng sức chú tâm, tỉnh táo, rồi dần dần sẽ có sức dẻo dai để quán pháp hơn không Thầy? Nếu không thì con nên làm thế nào?

Con xin cảm ơn Thầy.

Con thành kính đảnh lễ Thầy.

Thưa thầy con thấy sự tương giao chính là biểu hiện nhận thức của tánh biết về chính mình và cuộc đời. Mối quan hệ chính là nhận thức của bản ngã về chính mình và cuộc đời. Đời sống của một người khi không bị bản ngã chi phối thì người đó sẽ sống với sự tương giao. Như vậy khi không bị bản ngã chi phối thì tánh biết sẽ ứng tiếp với pháp chính xác như pháp đang là và tất nhiên cuộc sống sẽ trọn vẹn với dòng chảy của pháp. Khi không bị bản ngã chi phối thì con người mới thực sự sống chứ không phải đứng lại một chỗ theo kiểu không còn mục tiêu, lý tưởng, giá trị… Ngược lại khi đời sống là sự vận hành theo sự điều động của bản ngã thì toàn bộ những con người, những sự việc, những sự vật mà mỗi người hằng ngày vẫn tiếp xúc, phản ứng đều là ảo. Cái ảo này phần nhiều bắt nguồn từ cái thực, nhưng do không thấy cái thực là cái thực nên cái thực khi đi qua tiến trình nhận thức của bản ngã (quan điểm, khái niệm …) thì cái thực bị bóp méo thành cái ảo, rồi thì mỗi người cứ trên cái tướng ảo đó mà phản ứng vui buồn, hạnh phúc, đau khổ đủ thứ.

Trước đây con không biết phải lựa chọn thế nào cho đúng, phải hành động thế nào cho đúng để không bị nhận lấy kết quả là phiền não khổ đau. Giờ đây con thấy ra được làm sao có thể lựa chọn hay hành động đúng được khi nội tâm bên trong chỉ là một cái kho chứa toàn những cái ảo. Cửa ngõ để mỗi người có thể thoát ra cái ảo mà trở về sống với cái thực chính là “buông xả vô vi vô ngã”. Khi buông ra những ý đồ bản ngã thì sẽ trở về với thực tại. Có thể nói một cách khác là khi buông ra bản ngã lăng xăng tạo tác thì nhận ra tánh biết bất động vẫn đang nhận biết mọi sự mọi việc. Tánh biết bất động nhận ra bản ngã đang lăng xăng che mờ tánh biết, nhận ra tập khí sinh diệt, tánh biết ứng ra lục căn thì nhận biết mọi thứ xung quanh: cảm giác, cảm xúc… tánh biết khi tương tác với người, với sự việc, sự vật sẽ tương tác trên cái thực và cũng nhận những cái ảo mà bản ngã sinh lên phản ứng sai lệch hoàn toàn với cái thực. Tu là quá trình điều chỉnh nhận thức và hành vi. Trong đó tánh biết tự tu chứ không có ai tu. Tánh biết tự điều chỉnh lại những sai lệch chuyển hóa mọi mối quan hệ thành sự tương giao trong vận hành của pháp chứ không có cái nỗ lực của cái ta trở thành.

Con xin cảm ơn thầy và mong thầy luôn mạnh khỏe.