trình pháp & chiêm nghiệm

Thưa thầy,

Vừa đọc được chia sẻ của một đạo hữu về việc nhận ra bản chất của trung đạo, con cũng muốn chia sẻ thêm một chút về điều này. Thực ra 2 thái cực chính là thuận cảnh, nghịch cảnh của thói đời. Phàm nhân thấy thuận thì vui sướng, thấy nghịch thì buồn khổ - nhưng với người đã liễu ngộ, thì thuận hay nghịch cũng đều là vô thường cả. Đã vô thường thì ắt có sinh, diệt. Nên người thấy pháp sẽ khéo tác ý để không bị cuốn trôi, cũng không bị chìm đắm vào nó, chỉ bình thản thấy nó như chính nó là thôi. Và nếu sáng suốt thấy rõ mà tâm không động trước quá trình sinh diệt của nó tức đã giải thoát rồi, sẽ không còn sinh diệt nữa.

Hôm nay con cũng hoan hỷ chia sẻ với thầy vì con đã thực sự khám phá được con đường phù hợp với mình. Không còn máy móc theo Phật, theo thầy hay theo bất cứ ai nữa. Chỉ cần nắm vững không rời xa nguyên lý là được.

Con cảm ơn thầy rất nhiều.

Thưa thầy,

Con có một thắc mắc thế này. Cái chết của vị A-la-hán và cái chết của phàm nhân thực sự không khác gì nhau cả. Một mặt là chết đi, không còn tái sinh. Một mặt là chấm dứt đời sống của cái bản ngã này, lập tức tái sinh lại là cái bản ngã khác, do vô minh nên nó tự thấy mình độc lập, hoàn toàn không liên quan gì đến bản ngã của đời sống trước. Như vậy dưới góc độ của "bản ngã quan" hay nhân sinh quan, tất cả đều chấm dứt tại cái chết. Vậy thì chứng Niết-bàn hay không đâu khác gì nhau? Cái khác chỉ là một bậc A-la-hán sau khi chứng được Niết-bàn, sống thêm một thời gian nữa trước khi nhập diệt sẽ an lạc hạnh phúc hơn thôi. Nhưng nhìn tổng thể xuyên suốt trong một kiếp sống, thì cũng chưa hẳn là như vậy.

Vậy giải thoát để làm gì, khi mà ai sinh ra cũng đều bắt nguồn từ vô minh, nếu không tu thì có minh hơn chút nào đâu mà thấy cần phải giải thoát? Nếu giải thoát chỉ để diệt khổ trong thời gian còn lại của 1 kiếp sống, thì sẽ có quan điểm khổ đau, hạnh phúc, thậm chí cả sai lầm, nó làm nên ý nghĩa của cuộc sống này. Hay ý nghĩa của đạo đế là chỉ dành cho những người đã quá bế tắc với khổ và thực sự cần đến nó?

Không cần đến tu tập, phàm nhân cũng có thể thấy được vô thường, khổ não qua những thô tướng như là sinh, lão, bệnh, tử của kiếp người. Nhưng đâu phải vì thấy được mà họ trở nên chán ghét, muốn lìa bỏ kiếp sống này đâu? Tại sao khi hành giả thấy được cái vô thường, khổ của thực tính Pháp lại sinh ra yếm ly, và muốn ly tham, đoạn diệt?

Trên đây là những hoài nghi của con. Mong thầy soi sáng giúp. Con cảm ơn thầy ạ.

Con kính chào Thầy,

Con là Tâm An Tịnh ạ, con chân thành tri ân Thầy đã dành thời gian tham vấn cho con chiều qua. Mỗi lần được Thầy gỡ rối là con nhẹ nhàng hơn nhiều ạ. Tuy nhiên do con không hiểu nhiều danh từ chuyên môn Phật học và còn mệt do đi đường xa, nên nhiều khi cách con trình bày chưa được rõ ràng rành mạch, mong Thầy từ bi hoan hỷ giúp con ạ.

Con xin được tóm lại những gì con hiểu như sau: Thiền là luôn biết mình, từ thân tâm và cảnh, thấy rõ mình thì sẽ tự điều chỉnh lại nhận thức và hành vi cho phù hợp chứ không phải là chìm đắm trong một trạng thái nhẹ nhàng nào. Và con xin trình pháp Thầy nghe hoàn cảnh con làm bài thơ:

"Trăng thanh, tiếng dế không ngoài tánh

Gió lay cành trúc hiện toàn chân"

Là lúc con đang tập thể dục, vô tình trong trạng thái vắng lặng mà nhìn qua khu đất trống có tiếng dế, có trăng tròn mà thấy là trong mình có cái hằng nghe và thấy. Tánh bên trong của con không ngoài những pháp bên ngoài ạ. Dạ đó là những gì con thấy và hiểu ạ, dù cách con trình bày còn lủng củng nhưng con vẫn mạnh dạn trình thầy xem để thầy từ bi điều chỉnh giúp con. Con thành kính đảnh lễ Thầy và kính chúc Thầy luôn thật nhiều sức khoẻ để tụi con có nơi nương về mỗi khi có vướng mắc trên con đường học Phật ạ.

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Kính,

Con Tâm An Tịnh.