Question 1

Thưa thầy, con có được nghe thầy thuyết Pháp vài lần. Nhưng trước đó, con cũng học được rất nhiều từ sách của thầy cũng như các vị thiền sư nổi danh như Ngài U. Jotika, Ngài Pandita, Ngài Achan Cha... Có nhiều điểm con không tán đồng. Rồi sau vài năm thực hành miên mật, và đọc lại kinh điển, nhiều điểm con đồng ý kiến, nhưng có những điểm khác con vẫn thấy Đức Phật đúng hơn. Vậy là sự thấy biết của mỗi hành giả là khác nhau và cũng thay đổi liên tục phải không ạ?

Nếu mình chấp vào một kinh nghiệm nào đó, hoặc một vị thầy nào đó, hay ngay cả kinh điển là một sự không sáng suốt phải không ạ?

Theo như con thì, ngay cả học kinh điển cũng cần phải đọc trọn vẹn cả ít nhất cũng là 2 tạng hoặc tốt thì cả 3 tạng luôn, cùng vớí sự thực hành chăm chỉ dài dài, may ra mới có sự hiểu biết tạm thời nào đó phải không ạ?

Con xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy. Kính chúc thầy dồi dào sức khỏe.

Accepted Answer

Đúng vậy, như thầy thường nói tu học là qua trình điều chỉnh nhận thức và hành vi, nên cuối cùng bậc Đại Giác được xưng tán là bậc Minh Hạnh Túc, nghĩa là trí tuệ và đức hạnh đã hoàn chỉnh. Thực ra Kinh Điển và các vị thiền sư chỉ gợi ý để mỗi người tự khám phá ra sự thật. Lúc đầu lý trí phân biệt đúng sai theo kiến thức, quan niệm, tư tưởng hay bảng giá trị nào đó, rồi trải nghiệm qua tri kiến thực tế, người ta điều chỉnh dần những sai lầm để nhận thức và hành động đúng hơn.

Nếu đứng về LÝ mà nói thì KInh Điển là tiêu chuẩn đúng nhất, ý kiến của các vị thiền sư cũng chỉ là mức độ nhận thức và kinh nghiệm giới hạn của những vị ấy. Tuy nhiên đó là những bằng chứng cụ thể giúp chúng ta khám phá ý nghĩa của Kinh Điển dễ dàng hơn. Mỗi vị thiền sư có thể giúp chúng ta thấy ra một khía cạnh của chân lý muôn màu muôn vẻ. Có điều cả Kinh Điển lẫn các thiền sư đều không thể giúp chúng ta thấy hết sự thật. Đó chỉ là bản vẽ khái lược hay những tấm gương điển hình (sample) thôi, chưa phải là sự thật trọn vẹn. Mỗi người phải tự mình khám phá sự thật trọn vẹn ấy ngay trong sự tương giao của đời sống.

Như vậy, về SỰ thì Kinh Điển và các vị thiền sư đã khai sáng và giúp chúng ta vững tin hơn trên đường Đạo, nhưng sự trải nghiệm trong đời sống thực mới giúp chúng ta thể nghiệm được sự thật đó một cách cụ thể, chính xác và toàn diện. Lúc đã khám phá ra LÝ TRONG SỰ và SỰ TRONG LÝ thì chúng ta dễ dàng thấy được điều nào đúng điều nào sai, trong Kinh Điển, ở các vị thiền sư, và ngay nơi chính mình. Vậy đừng vội kết luận đúng sai, cứ khám phá thực địa rồi tự mình sẽ thấy.

Question 2

Nhân dịp năm mới, con xin chúc thầy một năm mạnh khỏe, an lành. Vừa rồi con có nghe khóa giảng lần 5 của thầy qua trang web, thực sự con thấy vô cùng bổ ích. Trong bài giảng thầy có nói tu là quá trình điều chỉnh nhận thức. Theo con hiểu thì có phải nhận thức đó là thấy rõ sai lầm của tâm khi chấp thân này là thân ta, suy nghĩ này là suy nghĩ của ta v.v... không ạ? Đôi lúc con thấy rõ cái nghe, cái thấy mà không có ý niệm mình đang nghe, đang thấy. Nhưng sau đó tâm lại bị cuốn hút bởi suy nghĩ khiến cho tham sân si khởi lên. Hiểu biết con còn nông cạn nên chỉ có thể mô tả như thế. Có gì sai sót xin thầy chỉ dạy cho con. Con xin cảm ơn thầy.

Accepted Answer

Khi thấy, nghe... rõ ràng mà không khởi lên ý niệm "ta nghe", "ta thấy"... là rất tốt. Điều này chứng tỏ rằng không có khái niệm "ta" thì vẫn nghe, thấy... được một cách chính xác, trung thực và rõ ràng, vì lúc đó tánh biết không bị cái "ta" ngăn ngại. Khi tâm bị cuốn hút theo suy nghĩ khiến tham. sân, si khởi lên mà vẫn biết được như vậy, lại một lần nữa chứng tỏ tánh biết có khả năng phát hiện cái ta tham sân si một cách dễ dàng. Biết phát huy tác dụng của tánh biết đó để thấy thực tánh pháp gọi là thiền. Thiền là thấy biết trực tiếp không qua ý niệm nên gọi là vipassanà hay kiến tánh. Vậy đơn giản chỉ là khi tâm rỗng lặng, trong sáng thì biết là rỗng lặng trong sáng, khi tâm bị tư tưởng, ý niệm ngăn che thì biết là bị ngăn che v.v... như vậy tức là đang sử dụng tánh biết để hóa giải ảo tưởng "ta" và "của ta". Đó chính là quá trình điều chỉnh nhận thức và hành vi vậy.

Question 3

Thưa thầy! Chiều qua con đi xe máy đường dài. Trong khi lái xe con phải tập trung vào đường đi. Khi đó tự nhiên con khởi lên suy nghĩ: Hãy buông ra. Ngay khi đó con buông xuống những tính toán để chú tâm quan sát: mắt đang nhìn đường đi, tai đang nghe âm thanh... Thật lạ kỳ, ngay khi đó những stress và sân hận trong con không xuất hiện. Con tiếp tục chú tâm quan sát trên suốt đường đi như thế. Lạ lắm thầy ạ! Hình như con đã trở thành một người mới thưa thầy. Những người con cực kỳ ghét họ thì bây giờ con không thấy đối kháng với họ nữa. Con không biết đó là hiện tượng gì, nhưng lúc này con cũng không dám mong cầu gì hơn nữa.

Con biết mình còn tham, sân, si rất nhiều, nên nguyện bình thản đón nhận các pháp để thấy ra bài học!

Con cảm ơn Phật, cảm ơn Pháp, cảm ơn Thầy đã chỉ cho con bài học từ cuộc đời này!

Accepted Answer

Tốt lắm, đó là con đã bắt đầu thấy được thế nào là buông cái ta ảo tưởng với những ý đồ lăng xăng tạo tác xuống và thế nào là tánh biết sáng suốt, định tĩnh, trong lành tự biết tùy ứng sự thận trọng chú tâm quan sát một cách tự nhiên vô ngã, vượt ngoài cố gắng của bản ngã chủ quan. Do đó con thấy đây mới là chánh niệm tỉnh giác đích thực, không phải chánh niệm tỉnh giác do cái ta cố gắng dụng công để đối kháng hay nắm bắt đối tượng. Chỉ cần thỉnh thoảng con "tự động lọt vào" tình trạng thoát khỏi mọi điều kiện này, thì dù bản ngã tham sân si khởi lên con cũng không còn lo lắng sợ hãi nữa. Buông ra để tánh biết và pháp (danh sắc) tự vận hành theo thực tánh pháp chính là tùy duyên thuận pháp vậy. Đây là cốt lõi của pháp thiền thầy đang hướng dẫn. Chúc mừng con.