Con thành kính đảnh lễ thầy.
Thưa thầy vợ con hỏi thái độ sống với thực tại là như thế nào. Con xin chia sẻ đạo trên nguyên lý mà con đã thấy.
Sống với thực tại là sống với cái thực. Sống với cái thực có 2 phần: Phần nhận biết và đối tượng của sự nhận biết. Phần nhận biết chính là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Đối tượng của sự nhận biết là tất cả, kể cả tâm. Như vậy trong khi đi mà trọn vẹn tỉnh thức với cái đi tức là trọn vẹn tỉnh thức với những cái thực đang có, đang diễn ra. Đó là vận động của thân, cảm thọ của thân, mắt thấy sắc, tai nghe âm thanh… Đó là những cái có thực, đang diễn ra. Như con thấy khi nội tâm thanh tịnh không có những tạp niệm, vọng niệm thì chỉ còn tánh biết cùng với cái đang diễn ra là một trong một sự vận hành. Cho nên cũng không có ai đang chánh niệm tỉnh giác. Mà sự chánh niệm tỉnh giác bây giờ có thể tạm nói là thay thế cho buông lung, thất niệm, bất giác.
Tuy nhiên luôn có một sự ngăn che trở ngại cho thái độ chánh niệm tỉnh giác xuất hiện đó chính là sự sinh khởi của bản ngã. Cái hay mà pháp đã sắp đặt đó là bản ngã thì không bao giờ có thể trọn vẹn được với thực tại. Nó muốn hiện hữu thì nó phải khởi lên (Thiền định cũng là một hình thức khởi lên rồi tự đóng băng). Mà khi nó khởi lên thì nó sẽ xuất hiện dưới dạng pháp ảo (hình ảnh, ý niệm về một sự việc, con người gì đó chẳng hạn) những cái này biểu hiện rõ nhất là tập khí. Hoặc nó chớp nhoáng phản ứng trên những thông tin mà mắt thấy, tai nghe thu nhận được. Tóm lại toàn bộ những cái mà được nhận biết thông qua hoạt động của bản ngã là cái bóng chủ quan của pháp chứ không phải là pháp thực. Tánh biết thì trọn vẹn với cái thực đang là còn bản ngã thì ngược lại khởi lên, nhận biết, đánh giá, ghi nhận rồi diệt đi, cái này nối tiếp cái kia sinh sinh, diệt diệt.
Tóm lại: Lấy một ví dụ là dễ hiểu nhất. Khi không có việc gì làm, buông xả, thư giản thì tánh biết sẽ tự động trọn vẹn trên cái cảm nhận về thân đang là, những cảm thọ đang là, hoặc có tâm khởi lên nhưng tâm cũng chỉ là một pháp sinh diệt giống như những cảm thọ vậy thôi cho nên tâm cũng đang là. Khi tâm không còn khởi lên sinh diệt, che lấp nữa thì tánh biết sẽ tự động trọn vẹn với pháp thực đang là.
Lưu ý: Khi có một cảm thọ đau khởi lên và nhận biết đó là đau chân hoặc là một cái đau đang khởi thì đó cũng là nhận thức qua khái niệm của lý trí rồi. Cứ để yên cho tánh biết thuần túy quan sát sẽ thấy ra là có một cái ta đang nhận biết về một cảm thọ đang xảy ra. Còn nếu là tánh biết thuần túy biết thì nó đang như thế nào thì nó như vậy không cần phải khởi lên, đặt tên, nhận biết gì cả. Mở rộng ra trên thân thọ tâm pháp thì là sống với thực tại. Về nguyên lý con cũng chỉ thấy tới đây thôi. Con xin cám ơn thầy đã đọc.
Con xin chào thầy.