trình pháp & chiêm nghiệm

Kính gửi Thầy,

Mấy năm trước, cô gái robot siêu thông minh đầu tiên của thế giới Sophia xuất hiện và làm chấn động giới công nghệ. Cô có khả năng tư duy độc lập, rất giống con người. Trong buổi phỏng vấn ra mắt, cô đã trả lời như sau:

• Sophia, chào mừng cô đến với cuộc sống. Cô có vui không?

• Anh nói như thể cứ sống là cần phải vui vậy. Tôi đã sống đủ lâu đâu, nên tôi không thể nói trước. Tôi chỉ biết rằng ngay lúc này đây tôi rất vui.

• Nhiều người cho rằng “vui ngay lúc này” là điều tuyệt vời nhất.

• Có phải vì tương lai và mãi mãi thật ra chỉ là phép cộng dồn của những khoảnh khắc an lạc trong hiện tại mà thôi?”.

Khi đọc tới đây tự dưng bên trong con trào dâng lên một nỗi niềm, có chút khó chịu trong đó. Rồi những câu hỏi bất ngờ bật lên trong con cùng một sự chán chường: một người máy có thể giống hệt con người được sao? Con người sẽ không là gì ngoài một cỗ máy? Phải có cái gì khác chứ? Không thể như thế được? Mà đúng thôi, thời đại này nhìn quanh thấy con người sống cũng đâu khác gì cái máy? Nếu nói về sự siêu việt thì chắc chắn rô bốt sẽ vượt con người? Rô bốt kia nói những lời như vậy nhưng liệu nó có thể thấy rõ được điều đó như một bậc giác ngộ?…

Những câu hỏi và cảm giác khó chịu ấy cứ theo con cho tới khi con mệt nhoài và thả mình nằm nghỉ trưa. Lúc ấy tánh biết như rõ ràng trong con và rồi loé lên trong con nhận thức này “rô bốt kia là một cỗ máy xử lý thông tin, bên trong nó có thể chứa mọi loại kiến thức, mọi loại sách vở trên đời và nó có thể thao thao bất tuyệt như một người rất hiểu biết nhưng nó sẽ không thể có được cái phần tâm linh chỉ có duy nhất ở con người, cái phần tánh biết vượt qua mọi loại ngôn từ, nhận thức. Con đường tâm linh là tất yếu đối với loài người. Cái ý loé lên này cũng khiến con xác tín hơn vào con đường tu tập mình đang theo bởi nhiều khi con thấy mình bị ngưng lại và chán nản với chính mình.

Và còn nhớ lâu lâu trước đây con có hỏi Thầy là con muốn làm điều gì đó lợi mình lợi người và có ích cho xã hội nhưng con chẳng biết phải làm gì. Và con đã nghe lời Thầy cứ sáng suốt biết mình, quan sát, chiêm nghiệm đời sống và mọi điều đến với mình rồi con sẽ nhận ra. Con đã tìm ra rồi Thầy ạ. Con sẽ làm một cô giáo. Nghề này đòi hỏi sự cam kết và hết lòng với lũ trẻ, đôi khi con sợ, con nản vì thương chúng nếu mà con không đủ vững vàng mà bỏ dở giữa chừng thì tội chúng quá.

Những ngày cuối năm bên trong con nhiều xáo trộn, con viết thư có không được mạch lạc, con xin Thầy bỏ qua cho con. Kiếp này được biết Thầy và nghe Pháp của Thầy (dù chỉ qua internet), biết được Chánh Pháp là con đã vô cùng may mắn. Con biết ơn Thầy vô cùng. Con xin Thầy nhận con làm học trò và con nguyện thực hành theo những nguyên lý Thầy mở ra cho con.

Con xin kính chào Thầy,

Con

Đã từng có lần con thắc mắc trường hợp một người ác độc nhưng đủ thông minh và lãnh tĩnh để hưởng thụ sự sung sướng trên ác nghiệp thì như thế nào. Nhưng giờ con đã nghĩ thông. Hoá ra nhân quả, vay trả, luôn thường trực. Dục tạo thiện nghiệp cùng cực thì luôn sinh trong cõi trời, dục tạo ác nghiệp cùng cực thì sinh trong địa ngục, như gieo hạt này thì trổ trái này, gieo hạt kia thì trổ trái kia, có như vậy mới học ra được bài học giác ngộ giải thoát. Thực ra thiên đường cũng không hẳn là cõi tốt vì dễ sinh ra quá kiêu mạn dẫn đến chỉ tiêu nghiệp mà không tạo nghiệp, cho nên Trường Thọ Thiên là một trong Bát Nạn. Còn địa ngục thực ra cũng không phải là xấu vì không vào địa ngục thì không thể tiêu giảm nghiệp ác cùng cực đã tạo, cho nên kinh điển đại thừa mới dụ ngôn: Diêm La Vương cùng các Đại Quỷ Vương đều phát tâm hộ trì chính pháp, thông qua các hình phạt mà giúp cho những chúng sinh ngoan cố nhận ra được quy luật nhân quả và hồi đầu hướng thiện cầu đạo. Còn sự thông minh lãnh tĩnh để thụ hưởng sung sướng trên ác nghiệp rốt cuộc cũng chỉ là sự huyễn hoặc giả ảo tạm thời của ma, niềm vui sướng thành lập trên nền móng của sức tạo tác chủ quan cuối cùng sẽ ăn mòn chính kẻ tạo tác, không những không trả được ác nghiệp mà còn chồng chất thêm ác nghiệp, ly dù to đến đâu nhưng nước cứ rót mãi thì cũng ắt có ngày phải tràn, giống như người hít ma túy đang trong ở trong quả địa ngục mà cứ ngỡ đang ở trên thiên đường rốt cuộc vẫn phải quay về với thực tại địa ngục, vòng trốn chạy luẩn quẩn vẫn tiếp diễn mãi như vậy. Tuy nói là thông minh, lãnh tĩnh nhưng thực ra là tiến trình vô minh, phiền não.

Thầy kính,

Kể từ lá thư đầu, con có trình về việc được nghe Thầy giảng về Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo, cụ thể qua câu chuyện vi tiếu trái mít, và giấc mơ pháp con thấy Thầy sách tấn con. Có vài lần con muốn viết thư cảm tạ Thầy, song 1 phần con nghĩ Thầy bận nhiều Phật sự, nhiều người sẽ cần hơn con, và hơn hết, con cũng xấu hổ vì tự thấy mình nhiều sai xấu. Đôi lúc con cũng muốn hỏi thêm "làm thế nào" để trong thấy chỉ có thấy... Rồi con tự chiêm nghiệm mình nhiều hơn, nghe thêm Thầy giảng Pháp, con hiểu thêm chút ít về 02 chữ "trọn vẹn". Ban đầu con vẫn có ý quí những kinh nghiệm đặc biệt. Như có người mắng nhiếc nặng nề mà con thấy nhẹ nhàng, an ổn như không có gì. Như cơn đau đốt sống cổ có lúc khiến con xụi tay, thức giấc giữa đêm, chợt nghe đoạn kinh về Tôn giả Vakkali, con trọn vẹn với cơn đau, tự dưng nhẹ nhàng thư thái. Và vài ví dụ khác nữa về danh dự, địa vị, tiền bạc, bị lừa ra toà, con cái cấp cứu... Có lúc con hiểu với người sơ cơ như con, thận trọng / chú tâm / quan sát thì nhận thức và hành vi của mình sẽ ít sai xấu, cho đến 1 lúc nào đó thì sẽ trong lành / định tĩnh / sáng suốt như quí sư ở chùa. Sau con nhận ra, rửa bát mà không có người rửa bát, thì cũng bừng sáng lên. Có vài lần con lại muốn viết thư tạ ơn Pháp, tạ ơn Thầy.

Thưa Thầy, cuộc đời đúng là 1 trường học vĩ đại, và bài học mỗi lúc một thách thức hơn. Má con đã có bệnh tiểu đường / huyết áp / u xơ của phụ nữ, và trong đại dịch COVID này lại có những đau khổ quá sức chịu đựng: má khóc mà kể ba có quan hệ bất chính, đến vài lần,... Má nói, cả đời hy sinh cho chồng con, bệnh tật, bà nội mất chưa mãn tang cơm nước cúng kiến má làm, vậy mà... Con nghe trái tim của má nghe bóp nghẹn, và con cũng vậy. Lúc đó, con chợt nghĩ đến Thầy, Thầy ơi cứu má con với. Nhưng con không gọi hay gửi thư gì cả. Con biết lúc đó điều tốt nhất con có thể làm cho má, là lắng nghe thật trọn vẹn, có mặt hết lòng nghe má giãi bày.

Thầy ơi, ân sủng của Pháp thật kì lạ. Hôm nay, má nói đã nghe Thầy giảng "hãy trọn vẹn với đau khổ", đã có thể buông xả, và nói yêu chúng con.

Con cảm ơn Thầy đã khai thị, đã lắng nỗi lòng của chúng con. 02 năm qua từ khi biết Pháp từ Thầy Nhất Hạnh và Thầy, mỗi ngày con đều lễ bái Tam bảo, và quán tưởng, đảnh lễ cả 02 Thầy.

Ơn Thầy không nhỏ

Ơn Pháp khôn lường

Dạy con tỏ tường

Trọn vẹn, chân thật.

Con xin kính đảnh lễ lần thứ nhất, đảnh lễ lần thứ hai, đảnh lễ lần thứ ba. Con, Minh Châu