Q: Kính thưa Thầy,<p Cho đến ngày hôm nay, khi tâm bất thiện sinh ra, thì con thấy nó sinh diệt. Và nó tiếp tục nổi lên nữa khi có dịp. Nhưng hôm nay chỉ trong tích tắc, con thấy rõ ràng cả nguyên nhân và kết quả dẫn đến tâm đó, và sự diệt đi của tâm đó. Và con biết rằng nó sẽ không tái diễn nữa trong tâm con. Con không biết mình có ngộ nhận không. Kính xin Thầy chỉ dạy con. <p Con kính xin đảnh lễ Thầy.

Một hành giả Vipassanà sau khi thấy chỉ có danh sắc đang hoạt động mà thôi, vị ấy lần lượt thấy sự sinh, sự diệt của tâm, rồi thấy sự sinh diệt của tâm và thấy sự diệt của tâm, đến đây vị ấy thấy rõ ba đặc tính vô thường, khổ, vô ngã của tâm, của pháp. Tuy nhiên đến đây vị ấy vẫn có thể bị nhầm lẫn do một số trạng thái tâm quá mạnh trong lúc quán chiếu như: thấy ánh sáng (obhàsa), tuệ sắc bén (ñàna), hoan hỷ phấn khởi (pìti), nhẹ nhàng thoải mái (passaddhi), an lạc sung mãn (sukha), thắng lướt dễ dàng (adhimokkha), tích cực cần mẫn (paggàha), khắng khít miên mật (upatthàna), thản nhiên vô tư (upekkha), nguyện vọng bất thối (nikanti). Khi thấy tâm có những yếu tố mạnh mẽ như vậy liền tưởng đã vượt qua phiền não khổ đau nên rơi vào chướng ngại. Vậy pháp đến đi thế nào con cứ thấy như vậy đừng kết luận hay khẳng định điều gì cả.

Q: Mô Phật, kính bạch thầy cho con hỏi:<p 1. Khi con nhìn một đối tượng con có nên nhìn hết tướng chung, tướng riêng của đối tượng đó hay không? hay chỉ nhìn thoáng qua để biết được tâm của mình đang muốn gì?<p 2. Khi con đang chú tâm làm một việc gì, những cảm giác, âm thanh, mắt thấy... con có nên biết và quan sát đến nó hay không?<p Mong thầy từ bi chỉ dạy cho con.<p

1. Tùy theo thái độ nhìn của con với mục đích gì, nhìn để thấy thể tánh hay để thấy tướng dụng của đối tượng. Nếu để thấy tướng dụng thì đương nhiên con phải để ý đến tướng chung tướng riêng của nó. Còn để thấy thực tánh thì không cần để ý tướng chung tướng riêng mà chỉ cần nhìn với tâm sáng suốt, định tĩnh, trong lành là được. 2. Khi chú tâm làm việc gì thì con chỉ nên thận trọng quan sát thân tâm con trong quan hệ với công việc ấy thôi chứ không nên bị phân tâm bởi những sự kiện bên ngoài. Tuy nhiên cũng không cần phải cắt hẳn mọi thứ xung quanh mà con vẫn có thể biết mọi sự xảy ra trong ngoài một cách tự nhiên.

Q: Con chào Sư. Hôm qua, một người bạn của con có trao đổi với con về một câu hỏi, nội dung câu hỏi như sau: "Con ứng dụng những điều đã học (học đạo) vào trong cuộc sống như thế nào?". Con thưa Sư, câu hỏi này là do vị Thầy của bạn con đặt cho bạn ấy. Câu trả lời của bạn con là: "Dạ thưa, con làm gì thì biết cái nấy, và qua đó khám phá hành trình của bản ngã nơi chính bản thân mình. Cái gì khởi lên thì chỉ thấy thôi". Vị Thầy của bạn con nói rằng câu trả lời ấy "chung chung quá", cần phải có chuyển biến gì đặc biệt hơn. Bản thân con, con đồng ý với câu trả lời của bạn con. <p Theo cái hiểu của con, thực ra một người học đạo thì không phải trả lời câu hỏi: "tu như thế nào?", mà phải trả lời câu hỏi: "ai tu, mà tu để làm gì", hay: "kẻ tu và cái thực thể sẽ phải bị đem ra để tu, sự tách biệt ấy là thực hay chỉ là một ảo tưởng". Con có trao đổi với bạn con về những điều con hiểu. Hai đứa cũng đồng ý với nhau. Có phải tụi con đang đi ngược lại với cách sống thông thường của mọi người, nhưng lại trở về ngày càng gần hơn với cuộc sống thực, với thiên nhiên, cỏ cây, hoa lá, với sự sống bất tận, và yên bình muôn đời vẫn như "nó đang là" không ạ? Như vậy, Sư ơi, vậy là tụi con chỉ còn thiếu cái duy nhất là sự dũng cảm và chú tâm hoàn toàn vào cuộc sống thực ấy thôi.<p Con xin sư từ bi chỉ dạy cho tụi con một con đường sáng. Con thành kính tri ân Sư.

Cả hai con đều trả lời câu hỏi rất xuất sắc. Đạo lý sống thực thì "chung chung" vậy thôi, nhưng một khi cái chung chung ấy trọn vẹn trong từng sát na sự sống thì đâu cần "chuyển biến" làm gì. Chuyển biến là việc của pháp, nên thấy tức chuyển biến cực kỳ mầu nhiệm, còn một khi khởi lên ý đồ muốn chuyển biến tức rơi vào bản ngã, thời gian, nhân quả, trói buộc và khổ đau. Đó chính là rơi vào sinh tử. Và đó là lý do vì sao Đức Phật không bước tới (chuyển biến đến tương lai), không đừng lại (dính mắc trong hiện tại) mà thoát khỏi dòng thác sinh tử trầm luân.

Question 1

Kính thưa Thầy,<p Cho đến ngày hôm nay, khi tâm bất thiện sinh ra, thì con thấy nó sinh diệt. Và nó tiếp tục nổi lên nữa khi có dịp. Nhưng hôm nay chỉ trong tích tắc, con thấy rõ ràng cả nguyên nhân và kết quả dẫn đến tâm đó, và sự diệt đi của tâm đó. Và con biết rằng nó sẽ không tái diễn nữa trong tâm con. Con không biết mình có ngộ nhận không. Kính xin Thầy chỉ dạy con. <p Con kính xin đảnh lễ Thầy.

Accepted Answer

Một hành giả Vipassanà sau khi thấy chỉ có danh sắc đang hoạt động mà thôi, vị ấy lần lượt thấy sự sinh, sự diệt của tâm, rồi thấy sự sinh diệt của tâm và thấy sự diệt của tâm, đến đây vị ấy thấy rõ ba đặc tính vô thường, khổ, vô ngã của tâm, của pháp. Tuy nhiên đến đây vị ấy vẫn có thể bị nhầm lẫn do một số trạng thái tâm quá mạnh trong lúc quán chiếu như: thấy ánh sáng (obhàsa), tuệ sắc bén (ñàna), hoan hỷ phấn khởi (pìti), nhẹ nhàng thoải mái (passaddhi), an lạc sung mãn (sukha), thắng lướt dễ dàng (adhimokkha), tích cực cần mẫn (paggàha), khắng khít miên mật (upatthàna), thản nhiên vô tư (upekkha), nguyện vọng bất thối (nikanti). Khi thấy tâm có những yếu tố mạnh mẽ như vậy liền tưởng đã vượt qua phiền não khổ đau nên rơi vào chướng ngại. Vậy pháp đến đi thế nào con cứ thấy như vậy đừng kết luận hay khẳng định điều gì cả.

Question 2

Mô Phật, kính bạch thầy cho con hỏi:<p 1. Khi con nhìn một đối tượng con có nên nhìn hết tướng chung, tướng riêng của đối tượng đó hay không? hay chỉ nhìn thoáng qua để biết được tâm của mình đang muốn gì?<p 2. Khi con đang chú tâm làm một việc gì, những cảm giác, âm thanh, mắt thấy... con có nên biết và quan sát đến nó hay không?<p Mong thầy từ bi chỉ dạy cho con.<p

Accepted Answer

1. Tùy theo thái độ nhìn của con với mục đích gì, nhìn để thấy thể tánh hay để thấy tướng dụng của đối tượng. Nếu để thấy tướng dụng thì đương nhiên con phải để ý đến tướng chung tướng riêng của nó. Còn để thấy thực tánh thì không cần để ý tướng chung tướng riêng mà chỉ cần nhìn với tâm sáng suốt, định tĩnh, trong lành là được. 2. Khi chú tâm làm việc gì thì con chỉ nên thận trọng quan sát thân tâm con trong quan hệ với công việc ấy thôi chứ không nên bị phân tâm bởi những sự kiện bên ngoài. Tuy nhiên cũng không cần phải cắt hẳn mọi thứ xung quanh mà con vẫn có thể biết mọi sự xảy ra trong ngoài một cách tự nhiên.

Question 3

Con chào Sư. Hôm qua, một người bạn của con có trao đổi với con về một câu hỏi, nội dung câu hỏi như sau: "Con ứng dụng những điều đã học (học đạo) vào trong cuộc sống như thế nào?". Con thưa Sư, câu hỏi này là do vị Thầy của bạn con đặt cho bạn ấy. Câu trả lời của bạn con là: "Dạ thưa, con làm gì thì biết cái nấy, và qua đó khám phá hành trình của bản ngã nơi chính bản thân mình. Cái gì khởi lên thì chỉ thấy thôi". Vị Thầy của bạn con nói rằng câu trả lời ấy "chung chung quá", cần phải có chuyển biến gì đặc biệt hơn. Bản thân con, con đồng ý với câu trả lời của bạn con.

Theo cái hiểu của con, thực ra một người học đạo thì không phải trả lời câu hỏi: "tu như thế nào?", mà phải trả lời câu hỏi: "ai tu, mà tu để làm gì", hay: "kẻ tu và cái thực thể sẽ phải bị đem ra để tu, sự tách biệt ấy là thực hay chỉ là một ảo tưởng". Con có trao đổi với bạn con về những điều con hiểu. Hai đứa cũng đồng ý với nhau. Có phải tụi con đang đi ngược lại với cách sống thông thường của mọi người, nhưng lại trở về ngày càng gần hơn với cuộc sống thực, với thiên nhiên, cỏ cây, hoa lá, với sự sống bất tận, và yên bình muôn đời vẫn như "nó đang là" không ạ? Như vậy, Sư ơi, vậy là tụi con chỉ còn thiếu cái duy nhất là sự dũng cảm và chú tâm hoàn toàn vào cuộc sống thực ấy thôi.

Con xin sư từ bi chỉ dạy cho tụi con một con đường sáng. Con thành kính tri ân Sư.

Accepted Answer

Cả hai con đều trả lời câu hỏi rất xuất sắc. Đạo lý sống thực thì "chung chung" vậy thôi, nhưng một khi cái chung chung ấy trọn vẹn trong từng sát na sự sống thì đâu cần "chuyển biến" làm gì. Chuyển biến là việc của pháp, nên thấy tức chuyển biến cực kỳ mầu nhiệm, còn một khi khởi lên ý đồ muốn chuyển biến tức rơi vào bản ngã, thời gian, nhân quả, trói buộc và khổ đau. Đó chính là rơi vào sinh tử. Và đó là lý do vì sao Đức Phật không bước tới (chuyển biến đến tương lai), không đừng lại (dính mắc trong hiện tại) mà thoát khỏi dòng thác sinh tử trầm luân.