Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

Tứ vô lượng tâm từ bi hỷ xả

50 câu · trang 13/17

Kính thưa Sư Ông. Đây là bài viết của con đăng lên facebook ạ. Con nhờ Sư Ông bình thêm về chữ "rộng lòng" để con cùng các đạo hữu được thọ lĩnh Giáo Pháp ạ. Con cảm ơn Sư Ông ạ.

Bài viết:

Hôm qua mình có đăng lên trang nhà câu thơ:

Rộng lòng trước đã mình à,

Tưởng rằng thua thiệt thế mà lại hay.

Hai câu này mình làm tặng vợ mình, và ban đầu thì chỉ nghĩ đến ý nghĩa của từ “rộng lòng“ là sự cho đi một cách rộng rãi. Thật ra, đây cũng là một ý khá hay. Vì như mình quan sát: hầu hết các mối quan hệ trong xã hội đều theo kiểu: có đi có lại. Còn việc cho đi một cách tự nhiên, tôi thành thật muốn giúp đỡ anh là vì tôi thực sự mong muốn cho anh được an vui, thật sự rất ít người làm được. Lòng chúng ta hẹp, là vì chúng ta chỉ nghĩ đến bản thân mình, gia đình mình, mà không nghĩ chúng ta sống với nhau trong cuộc đời này, chúng ta thật sự có liên quan đến nhau.

Rồi khi mình đọc 2 câu thơ này cho một vài người bạn mình gặp, họ nghe xong thì đều bảo: cũng có vần, có nghĩa. Mình suy ngẫm về 2 từ “rộng lòng” rất nhiều. Mình phát hiện thêm được ý nghĩa của 2 từ này.

Mình là người lập gia đình được 5 năm, vậy nên mình sẽ bàn về đời sống gia đình khi liên hệ với 2 từ “rộng lòng” này nhé. Nếu để ý đời sống của những cặp vợ chồng, đa phần bạn sẽ thấy họ không thực sự hiểu cho nhau. Họ luôn kỳ vọng người bạn đời của mình phải biết quan tâm, chăm sóc, lo lắng, yêu thương và tôn trọng họ. Nhưng, nếu không có sự hiểu nhau một cách sâu sắc, thì cuộc hôn nhân chưa thể có sự hoàn hảo mà mỗi người kỳ vọng. Khi người bạn đời của bạn tỏ vẻ khó chịu, hay nói những lời khó nghe, thiếu tinh tế, thiếu tôn trọng. Bạn có thử tìm hiểu, tại sao người ấy lại hành xử như vậy không? Hay bạn chỉ tự thất vọng và chán nản? Nếu bạn chưa thực sự “rộng lòng” để bao dung và tha thứ, bạn sẽ chưa thể hiểu, thông cảm cho những gì người bạn đời của bạn thể hiện ra bằng lời nói và hành động. Thực ra là: mỗi người ai cũng có những nỗi niềm riêng, căng thẳng riêng, và khó chịu riêng. Nếu bạn không biết vượt qua sự “tự ái cá nhân” của mình để hiểu một cách sâu sắc người bạn đời thì sẽ không có một mối quan hệ tốt đẹp.

Bây giờ, mình nói về cuộc hôn nhân của mình. Khi cô ấy có sự căng thẳng, khó chịu, mình rút lui ngay, không phản ứng, không khó chịu. Và đôi khi, mình còn đùa vui một chút để cơn khó chịu này của cô ấy qua nhanh. Và thật tuyệt, chỉ sau 1 giờ, cô ấy đã tự thoát ra khỏi trạng thái căng thẳng ấy. Nếu, mình phản ứng lại với cô ấy trong lúc đó, tình hình sẽ càng thêm rối hơn. Bằng cách này, mình đã cho cô ấy một không gian riêng để cô ấy có thể tự giải tỏa những bức xúc đã tích lũy từ rất lâu. Ở chiều ngược lại, khi mình tự cảm thấy đang có một sự khó chịu phát sinh, mình báo trước với người thân là: đừng động vào con/ anh trong lúc này nhé. Rồi mình tự cảm nhận trọn vẹn sự khó chịu này, không xua đuổi, cũng không chạy chốn, chỉ bình thản cảm nhận. Rất nhanh thôi, sự khó chịu cũng nhanh tạm biệt mình. Lần sau nó tới, mình lại đón chào nó như vậy. Như vậy là, chính nhờ sự hiểu biết sâu sắc về nhau trong gia đình, mà có sự thương yêu thật sự. Và, ý nghĩa của từ “rộng lòng“ cũng là như vậy.

Đến đây thì có lẽ, mình cần một nhà phê bình văn học bình thêm, vì vốn sống của mình còn ít, trải nghiệm chưa nhiều. Mong là vài lời dông dài sẽ mua vui cho các bạn.

Rộng lòng có nghĩa là không hẹp hòi, không cố chấp mà thường cởi mở, vị tha, bao dung, độ lượng v.v... Rộng lòng chính là 4 tâm vô lượng: Từ-bi-hỷ-xả.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Con kính chào Thầy!

Mỗi lần nhìn thấy cảnh 1 người phụ nữ bị bạo hành, 1 con chó bị chủ đánh đập tàn nhẫn, 1 chúng sanh bị đưa vào lò mổ với hai hàng nước mắt chảy dài... tâm con lại dao động. Những hình ảnh ấy luôn ám ảnh con, con lại thương cảm vô cùng, nhiều khi thấy khổ chung với những hoàn cảnh ấy. Thầy dạy Pháp như thế nào thì thấy như vậy, như nó đang là. Nhưng không hiểu tại sao tâm con lại khổ khi thấy cảnh ấy. Mong Thầy từ bi chỉ dạy cho con. Con xin tri ân Thầy.

Con.

Đó chưa hẳn là lòng từ bi, mà có thể chỉ là tâm lý tự đồng hoá mình với người hay vật khác. Tâm lý này rất phổ thông, hầu như ai cũng có, nhất là đối với người hay vật thân thương thì tỷ lệ càng cao. Ngược lại khi trí tuệ và từ bi phát huy đúng nghĩa thì tâm sẽ không dao động mà rất bình tĩnh sáng suốt trước mọi hoàn cảnh, nhờ vậy mới có thể tuỳ hoàn cảnh mà nhận thức và hành vi được minh bạch và chính xác.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Con kinh đảnh lễ thầy ạ.

Dạ thưa thầy, con muốn hỏi thầy thế nào là học Phật bỏ gốc theo ngọn ạ.

Con thấy năng lực mình có hạn. Nên trước mắt chỉ biết cố gắng quan sát thân thọ tâm pháp. Tự mình chiêm nghiệm lấy. Nên con muốn gieo duyên cho người khác cũng chỉ biết tuỳ duyên. Ai cảm thấy khuyên nhủ được thì khuyên, không thì thôi, con không muốn tranh luận nhiều. Thứ nhất là mệt, thứ 2 là cảm thấy họ không muốn nghe thì chỉ thêm khó chịu cả 2.

Hôm nay 1 anh Phật tử có nói với con nếu k phát tâm từ bi giúp đỡ, gieo duyên và độ mọi người thì cũng khó thành tựu. Anh bảo con bỏ gốc theo ngọn, mất đi căn bản học Phật. Trước tiên là từ bi, rồi mới đến trí tuệ. Chứ không phải Giới Định Tuệ.

Con xin thầy chỉ bảo ạ.

Con xin tri ân công đức của thầy.

Có trí tuệ tự nhiên có từ bi mới đúng. Cố hành động từ bi mà thiếu trí tuệ thì chỉ hại mình hại người thôi. Trước hết soi sáng lại chính mình mới là gốc, còn việc giúp người là ngọn. Như đức Phật cũng phải tự giác mới giác tha. Gốc ngọn phải đầy đủ mới có thể đơm hoa kết trái cống hiến cho đời được.

Ý anh Phật tử là cần bố thí, phục vụ trước cho có đủ hạnh mới tham thiền để phát huy minh sau, cũng đúng trong trường hợp những người chỉ lo đi hành thiền mà thiếu hành thiện vị tha. Tức lo minh mà thiếu hạnh. Vậy muốn minh và hạnh đầy đủ thì cách tốt nhất là thường soi sáng lại chính mình ngay khi đang phục vụ vị tha, không cần sau trước.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.