Question 1

Dạ Sư Ông, gần đây con có 2 trải nghiệm không biết có phải là vô ngã không? Cả 2 trải nghiệm này đều xảy ra trong khoảng thời gian tích tắc như tia điện xẹt ngang rất nhanh.

Khi con ở nhà vừa ngồi xuống con thấy chỉ có một cái tâm ở trong một thân xác chứ không phải là con. Cái thấy đi qua rồi trở lại bình thường.
Khi đang dừng đèn đỏ ngoài đường, con nhìn vào tay đang cầm lái không có chủ ý một cái thấy xẹt ngang qua, con cảm giác bàn tay này nó không phải của mình.

Điều kỳ lạ là khi con dùng ý thức để hình dung lại 2 cảm giác trên đều không được, cảm giác không được tự nhiên.

Con xin cảm ơn sư ông!

Accepted Answer

Đó là khoảnh khắc tuệ tri danh sắc vô ngã. Nhưng khi con cố ý thức nó thì đã trở lại tưởng tri, thức tri mất rồi.

Question 2

Kính thưa sư,

Con nhận thấy bản thân mình quá lý trí. Muốn tìm hiểu cái gì thì phải cố gắng biết tường tận. Và khi biết được thì có cái tôi thích chỉ bảo người này người kia, và có 1 chút tự ngã. Con càng hiểu nhiều về Phật pháp thì tâm con nhiều lúc lại tưởng tượng lại mình sẽ chỉ bảo người này người kia trong gia đình con. Đây có phải là một cạm bẫy do cái tôi tạo ra không sư? Con cảm thấy nó giống với các nhà khoa học hay những người đang cố tìm chân lý. Họ muốn biết tường tận mọi việc.

Accepted Answer

Chính xác! Đó chính là giai đoạn nhận thức qua lý trí của bản ngã. Hiểu tường tận cũng chỉ mới thức tri, tức học Phật Pháp qua kiến thức chưa phải thực chứng. Từ kiến thức vay mượn, tưởng tri hình thành khái niệm, tư tưởng, quan niệm, phương pháp chủ quan mà tưởng đó là Phật Pháp rồi muốn truyền cho người khác. Thực ra chỉ truyền tư kiến, thậm chí là tà kiến. Chỉ khi thật sự tuệ tri hay thực chứng sự thật mới có thể chỉ sự thật giúp người khác thấy ra mà thôi. Nhưng lúc đó cũng tuỳ căn cơ mà khai thị mới có hiệu quả, không phải truyền cho ai cũng được.

Question 3

Con bạch thầy.

Thầy có thể miêu tả hay nói rõ hơn về trạng thái "thực chứng" 1 vấn đề, để phân biệt đâu là tuệ giác đâu là tri kiến. Và trong câu hỏi của con có sai ở đâu không ạ? Con cảm ơn thầy nhiều ạ.

Accepted Answer

Tri kiến (ñaṇadassana) là có trải nghiệm sự kiện, nhưng thấy biết này có độ xác suất tương đối tuỳ trình độ nên có khi đúng có khi sai, cao nhất là tri kiến thanh tịnh cũng mới tuệ tri (pajānāti) Tánh đế (Sabhāva sacca). Còn tuệ giác (bodhi) thì thấy Sự Thật rốt ráo và chính xác nên liễu tri (vijānāti) Thánh đế (Ariya sacca).