tưởng tri, thức tri & tuệ tri

Kích chào thầy,

Con có một vướng mắc là khi 1 ý nghĩ khởi lên để làm 1 việc gì đó thì làm sao biết nó có bản ngã hay không nếu không qua phân tích của lý trí. Ví dụ tự nhiên thấy làm một việc đầu tư rất nhiều lợi ích, thì con thấy muốn làm. Mà qua phân tích một hồi thì con thấy mình hơi tham. Vậy cái sự phân tích làm mất tự nhiên cũng là bản ngã. Một trường hợp khác là con thấy đồ ăn bán rất rẻ, nên con lấy nhiều một tí. Nhưng nếu phân tích ra thì chắc sẽ có người cần nhiều hơn con, nhưng đó cũng chỉ là suy đoán không thật. Mà lúc con để tự nhiên thì con cứ thấy rẻ là mua, không phân tích đúng sai. Như vậy con có sống đúng tốt không ạ?

Thưa thầy, cho con hỏi về năng lực tưởng tượng, con thấy được đặt trong một việc có ích nó rất cần thiết, khiến cho xã hội phát triển. Nhưng khi đặt trong một mối quan hệ, tưởng tượng nhiều phần cho con cảm thấy mình suy diễn, đi quá xa sự thật của vấn đề. Thầy có thể giúp con gợi mở cách sử dụng tưởng tượng cho phù hợp được không thầy? Con cảm ơn thầy nhiều.

Kính bạch Thầy,

Con đọc trong cuốn Phật Học Tinh Yếu của Ngài Giới Đức có định nghĩa về "tưởng tri" như sau: "Saññā được hiểu là tri giác, tức là nhận biết tổng quát hình tướng, hình ảnh, âm thanh, mùi vị (ngũ trần - sắc đối tượng) và xác định được nó là cái gì (nhận thức ban đầu). Ví dụ: Đi vào một khu vườn, nhìn thoáng qua là đã biết đây là cây cam, cây mít; đây là lá ổi, lá chanh..."

Như con hiểu trong tâm lý học của Carl G. Jung thì khái niệm trực giác (intuition) là loại quan năng chỉ cần nhìn sự vật một cách toàn diện đã có thể nắm rõ ý nghĩa bên trong và những tương quan của sự vật ấy. Nếu hiểu theo cách này thì "trực giác" rất gần với định nghĩa về "tưởng tri" đã nêu trên. Nhưng triết học, tâm lý học phương Tây thường phân chia giữa "lý trí" và "trực giác" đang khi cái "lý trí" của óc phàm dường như cũng là một dạng của tưởng tri. Vậy xin Thầy chỉ giáo cho con liệu có phải là "trực giác" và "lý trí" đều bao gồm trong tưởng tri không ạ?

Con cám ơn Thầy!