Question 1

Con thưa thầy, sống TÙY DUYÊN có nghĩa là "sống thuận THEO HOÀN CẢNH". Thầy vui lòng làm rõ giúp con đời sống đó. Con cảm ơn thầy.

Accepted Answer

Duyên là điều kiện hay hoàn cảnh đến với mỗi người trong đời sống hàng ngày. Duyên chủ yếu là quả của nhân mà người ấy tạo ra trong quá khứ, và những điều kiện tự nhiên như thời tiết, địa dư, phong thủy v.v... Khi gặp những duyên này phần lớn chúng ta phản ứng lại một cách chủ quan theo cảm tính hay quan niệm của mỗi người, như thích hay ghét, lấy hay bỏ v.v... Những phản ứng này tạo ra một chuỗi nhân quả mà phần lớn là phiền muộn, khổ đau. Khi mãi lo phản ứng như vậy chúng ta không thấy ra được bản chất thực của pháp và rơi vào vô minh ái dục. Vì vậy tốt nhất là sống định tĩnh sáng suốt để thấy ra bản chất của pháp hơn là phản ứng lăng xăng, chỉ chuốc thêm phiền khổ. Thái độ sống sáng suốt đó gọi là tùy duyên thuận pháp, chứ không phải là sống buông xuôi theo hoàn cảnh một cách phóng dật mê muội.

Question 2

Kính thưa Thầy,

Một anh bạn có nghe Thầy giảng đại ý là làm gì thì cũng nên thuận pháp, đừng có miễn cưỡng. Ví dụ, nếu mình làm kinh doanh, mà tự thấy sức của mình, tiềm lực tài chính của mình chỉ có thể làm 100 cái bánh mỗi ngày để bán, thì chỉ nên làm từng đó, chứ đừng cố làm nhiều hơn, vừa mệt người vừa dễ thất bại. Nhưng cuộc sống không đơn giản cho ta làm theo ý mình mà còn phải đối đầu với luật cạnh tranh. Ví dụ cần phải tăng hay giảm theo mức cung cầu hoặc theo luật cạnh tranh trong kinh tế thị trường. Vậy thuận pháp là làm theo khả năng như thầy nói hay phải thuận theo luật cạnh tranh khốc liệt? Ngả nào cũng bị thua thiệt, vậy có nên thuận pháp không và phải thuận pháp như thế nào? Kính xin thầy giải đáp cho chúng con.

Accepted Answer

Nói chung mấu chốt ở chỗ các con chưa rõ chữ Pháp lắm. Pháp có hai loại: Chân đế (paramattha) và tục đế (sammutti). Chân đế là bản chất thật của vạn pháp, còn tục đế là quy ước của xã hội (pannatti). Chữ Pháp thầy nói thuộc về chân đế hay thực tánh pháp, còn pháp mà các con đang lý luận thuộc về tục đế, "sự thật" theo quy ước xã hội. Quy ước xã hội có thể thay đổi, còn thực tánh pháp thì luôn theo nguyên lý nhất quán. Vậy các con cần phải phân biệt những điều sau đây trước khi muốn hiểu được cụm từ tùy thuận pháp nói lên điều gì:

Question 3

Kính Thưa Thầy. Việc tinh tấn hành theo Pháp là rất quan trọng, tuy nhiên nếu một người không thể đọc được Kinh thì có bị gọi là không tinh tấn hay không?

Xin Thầy cho con lời khuyên.

Con cảm on Thầy.

Accepted Answer

Pháp là bản chất của thực tại. Người biết quan sát thực tại thấy đâu là bản chất thật đâu là ảo tưởng của cái ta, do đó không buông lung phóng dật theo cái ta ảo tưởng, đồng thời sống theo sự thật. Đó mới thật sự là người sống thuận pháp. Kinh điển là ngón tay chỉ mặt trăng, nếu thấy mặt trăng thì không cần ngón tay nữa. Vì vậy, có vị Tỳ Kheo học một bài kệ 3 tháng không thuộc, khi thấy bản chất thật của một cái khăn tay đã đắc quả vị A-la-hán có tuệ vô ngại.

Từ hành theo pháp thường bị hiểu lầm là áp dụng kinh điển để làm theo. Thực ra, nếu người chưa thấy pháp (sự thật) phải nhờ kinh điển (lý) để thấy pháp (sự), nhưng khi đã thấy pháp (sự) rồi thì sống thuận theo sự thật, chứ không phải áp dụng kinh điển. Vì vậy, nói sống thuận pháp (dhammànudammà patipanno viharati) đúng hơn là hành theo pháp.