Q: Kính bạch Thầy, <p Con xin được hỏi Thầy về lòng thương cảm. Con thường hay phát sinh lòng thương xót người (hoặc vật) có hoàn cảnh hoạn nạn, khó khăn hay khổ đau vì tối tăm trong nhận thức. Do vậy con có hướng tâm để tùy duyên mà chia sẻ vật chất hay tinh thần đến họ. Một thân hữu của con thì phát biểu "Có gì đâu mà phải thương xót đa đoan, duyên nghiệp của ai thì người đó phải chịu, gieo nhân nào thời gặt quả ấy. Họ chỉ đang học ra bài học dành riêng cho chính họ thôi. Giúp ai thì giúp cho ai thì cho nhưng không cần phải thương xót". Vâng, trong sâu thẳm của nhận thức con vẫn biết là như vậy. Từ khi quay về tập sống trọn vẹn với chính mình, con vẫn nhận ra sự vận hành của pháp vốn hoàn hảo vẹn toàn và chung quy tất cả những nỗi khổ của con người chỉ là ảo tưởng. Nhưng sao trên bề mặt cảm xúc, tự nhiên con vẫn không ngăn được lòng thương cảm đối với họ dù được biểu hiện ra bên ngoài hay không. Tuy vậy, con vẫn không quên thận trọng quan sát xem tình cảm đó có rơi vào bi lụy hay dính mắc gì không. Bạch Thầy con có cần phải điều chỉnh nhận thức và hành vi gì thêm ở điểm này không, xin Thầy hướng dẫn cho con. <p Con xin thành kính đảnh lễ Thầy.

Có hai loại thương cảm: Thương xót và bi mẫn. Nếu trong thương có chút xót xa, ưu buồn thì gọi là thương xót. Còn nếu trong thương có sự cảm thông thấu hiểu thì đó là lòng bi mẫn. Trong thương xót có dao động, trong bi mẫn tâm vẫn bất động. Tuy nhiên tâm con thế nào cứ thấy như vậy thôi, đừng phán quyết gì cả, thì nó sẽ tự chuyển hoá nếu cần.

Q: Con chào thầy, xin thầy cho con hỏi: <p Con đọc một vài dòng của Osho nói về việc giúp đỡ mọi người rằng: "việc giúp đỡ con người là giúp họ trở thành chính họ, cho họ động lực và niềm tin để họ có thể sống đúng như bản thân mình, không ép buộc, không đường hướng nhất định nào... rồi bông hoa của họ sẽ nở". <p Còn con nghĩ: "nhưng lối đi nào đó cũng có giá trị riêng của nó, điều gì cũng mang tính tương đối...", nói đến đây con cảm thấy có điều gì đó không đúng... Hay là những suy nghĩ này của con là không cần thiết ạ? Con cứ thế mà sống, việc gì đến thì làm? <p Thầy cho con hỏi thêm về tùy duyên và ý muốn. Tùy duyên theo con hiểu thì là việc gì đến thì mình làm, nhưng không phải là tùy tiện, làm theo một trí tuệ và tình thương sáng suốt thì là đúng Pháp. Còn ham muốn thì sao ạ? Về lý luận thì ham muốn làm một điều gì đó cũng là tốt, về bản chất mong muốn không là xấu... <p Con vẫn có một niềm tin là cho dù con làm thế nào, vùng vẫy thế nào cũng không thể nào ra khỏi bản tâm chân thật. <p Con kính đảnh lễ thầy. <p Mình tưởng là mình ghê gớm lắm <p Ai ngờ đâu là chỉ vô minh <p Vẫy vẫy vùng vùng trong ngang dọc <p Cũng không bằng tát cá dưới ao.

Osho nói thế đủ rồi con thêm vào là dư, vì thêm vào thì cũng thế. Ít người hiểu được đầy đủ hai chữ tùy duyên, phần lớn chỉ hiểu một chiều hoặc lắm lúc hiểu hoàn toàn lệch lạc. Theo Vi Diệu Pháp có tới 24 duyên, nhưng nói chung duyên (paccaya) có nghĩa là điều kiện cần và đủ từ bên trong lẫn bên ngoài cho một pháp sinh, trụ hoặc diệt. Vì vậy tất cả pháp tùy duyên sinh cũng sẽ tùy duyên diệt. Nếu một đóa hoa không đủ duyên sẽ không nở, nếu gạo không đủ duyên không thể chín thành cơm. Nhân cũng là duyên, có thể nhân chỉ là những duyên chính trong một sự kiện mà thôi. Ý muốn cũng do duyên sinh, không có duyên ý muốn không khởi được. Ý muốn sinh rồi cũng phải tùy duyên mà tồn tại được hay không, tùy duyên mà thành tựu hay thất bại. Nếu con thấu hiểu được tất cả nhân duyên thì con có thể "tùng tâm sở dục bất du củ", nghĩa là muốn gì cũng không sai. Vậy ý muốn cũng phải tùy duyên thôi. Tất nhiên dù vùng vẫy thế nào cũng không ra khỏi bản tâm chân thật. Nhưng đó cũng chỉ là "niềm tin" thôi, vì nếu thật sự là bản tâm chân thật thì luôn ung dung tự tại đâu cần vùng vẫy làm gì!

Question 1

Con thành kính tạ ơn Thầy đã chỉ dạy, giúp con nhận ra con chưa lắng nghe pháp thuyết. Nhờ Thầy con mới biết rõ con chưa thật sự hết lòng với pháp.

Accepted Answer

Nghĩa là còn năng niệm trên đối tượng sở niệm chứ chưa thực sự trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại đang là. Khi con trọn vẹn chánh niệm tỉnh giác thì đó chính là đang nghe pháp thuyết hoặc đang tuỳ thuận pháp hay đang thể nhập pháp tánh chân như.

Question 2

Kính bạch Thầy, <p Con xin được hỏi Thầy về lòng thương cảm. Con thường hay phát sinh lòng thương xót người (hoặc vật) có hoàn cảnh hoạn nạn, khó khăn hay khổ đau vì tối tăm trong nhận thức. Do vậy con có hướng tâm để tùy duyên mà chia sẻ vật chất hay tinh thần đến họ. Một thân hữu của con thì phát biểu "Có gì đâu mà phải thương xót đa đoan, duyên nghiệp của ai thì người đó phải chịu, gieo nhân nào thời gặt quả ấy. Họ chỉ đang học ra bài học dành riêng cho chính họ thôi. Giúp ai thì giúp cho ai thì cho nhưng không cần phải thương xót". Vâng, trong sâu thẳm của nhận thức con vẫn biết là như vậy. Từ khi quay về tập sống trọn vẹn với chính mình, con vẫn nhận ra sự vận hành của pháp vốn hoàn hảo vẹn toàn và chung quy tất cả những nỗi khổ của con người chỉ là ảo tưởng. Nhưng sao trên bề mặt cảm xúc, tự nhiên con vẫn không ngăn được lòng thương cảm đối với họ dù được biểu hiện ra bên ngoài hay không. Tuy vậy, con vẫn không quên thận trọng quan sát xem tình cảm đó có rơi vào bi lụy hay dính mắc gì không. Bạch Thầy con có cần phải điều chỉnh nhận thức và hành vi gì thêm ở điểm này không, xin Thầy hướng dẫn cho con. <p Con xin thành kính đảnh lễ Thầy.

Accepted Answer

Có hai loại thương cảm: Thương xót và bi mẫn. Nếu trong thương có chút xót xa, ưu buồn thì gọi là thương xót. Còn nếu trong thương có sự cảm thông thấu hiểu thì đó là lòng bi mẫn. Trong thương xót có dao động, trong bi mẫn tâm vẫn bất động. Tuy nhiên tâm con thế nào cứ thấy như vậy thôi, đừng phán quyết gì cả, thì nó sẽ tự chuyển hoá nếu cần.

Question 3

Con chào thầy, xin thầy cho con hỏi: <p Con đọc một vài dòng của Osho nói về việc giúp đỡ mọi người rằng: "việc giúp đỡ con người là giúp họ trở thành chính họ, cho họ động lực và niềm tin để họ có thể sống đúng như bản thân mình, không ép buộc, không đường hướng nhất định nào... rồi bông hoa của họ sẽ nở". <p Còn con nghĩ: "nhưng lối đi nào đó cũng có giá trị riêng của nó, điều gì cũng mang tính tương đối...", nói đến đây con cảm thấy có điều gì đó không đúng... Hay là những suy nghĩ này của con là không cần thiết ạ? Con cứ thế mà sống, việc gì đến thì làm? <p Thầy cho con hỏi thêm về tùy duyên và ý muốn. Tùy duyên theo con hiểu thì là việc gì đến thì mình làm, nhưng không phải là tùy tiện, làm theo một trí tuệ và tình thương sáng suốt thì là đúng Pháp. Còn ham muốn thì sao ạ? Về lý luận thì ham muốn làm một điều gì đó cũng là tốt, về bản chất mong muốn không là xấu... <p Con vẫn có một niềm tin là cho dù con làm thế nào, vùng vẫy thế nào cũng không thể nào ra khỏi bản tâm chân thật. <p Con kính đảnh lễ thầy. <p Mình tưởng là mình ghê gớm lắm <p Ai ngờ đâu là chỉ vô minh <p Vẫy vẫy vùng vùng trong ngang dọc <p Cũng không bằng tát cá dưới ao.

Accepted Answer

Osho nói thế đủ rồi con thêm vào là dư, vì thêm vào thì cũng thế.
Ít người hiểu được đầy đủ hai chữ tùy duyên, phần lớn chỉ hiểu một chiều hoặc lắm lúc hiểu hoàn toàn lệch lạc. Theo Vi Diệu Pháp có tới 24 duyên, nhưng nói chung duyên (paccaya) có nghĩa là điều kiện cần và đủ từ bên trong lẫn bên ngoài cho một pháp sinh, trụ hoặc diệt. Vì vậy tất cả pháp tùy duyên sinh cũng sẽ tùy duyên diệt. Nếu một đóa hoa không đủ duyên sẽ không nở, nếu gạo không đủ duyên không thể chín thành cơm. Nhân cũng là duyên, có thể nhân chỉ là những duyên chính trong một sự kiện mà thôi. Ý muốn cũng do duyên sinh, không có duyên ý muốn không khởi được. Ý muốn sinh rồi cũng phải tùy duyên mà tồn tại được hay không, tùy duyên mà thành tựu hay thất bại. Nếu con thấu hiểu được tất cả nhân duyên thì con có thể "tùng tâm sở dục bất du củ", nghĩa là muốn gì cũng không sai. Vậy ý muốn cũng phải tùy duyên thôi.
Tất nhiên dù vùng vẫy thế nào cũng không ra khỏi bản tâm chân thật. Nhưng đó cũng chỉ là "niềm tin" thôi, vì nếu thật sự là bản tâm chân thật thì luôn ung dung tự tại đâu cần vùng vẫy làm gì!