Question 1

Kính sư, con xin lỗi làm phiền sư. Con có 2 người bạn đạo. Một người nói trong bóng tối không có nhãn thức vì thiếu ánh sáng theo Vi diệu pháp. Người kia nói trong bóng tối cũng vẫn có nhãn thức vì lúc đó sẽ thấy màu đen, đó là cảnh sắc màu đen thôi. Vậy con xin hỏi người bạn nào của con có lý. Có một vị học Trường Bộ Kinh cũng nói là trong bóng tối vẫn có nhãn thức. Con xin cám ơn sư.

Accepted Answer

Điều kiện để thấy (nhãn thức) một hình sắc là có ánh sáng, và mắt tốt, nếu mắt không tốt hoặc không có ánh sáng thì không thấy hình sắc ấy, bình thường là như vậy. Tuy nhiên khi không có ánh sáng mắt vẫn thấy bóng tối có màu đen, điều này cũng không sai. Vậy có ánh sáng thì thấy hình sắc, còn không có ánh sáng thì thấy bóng tối, nghĩa là vẫn có thấy (nhãn thức). Có điều lạ hơn nữa là có người mắt bị mù (nhãn cầu bị hư đã thay thế bằng mắt giả) mà vẫn thấy hình sắc, và dĩ nhiên cũng không lệ thuộc ánh sáng. Có người khác bịt mắt để đọc chữ bằng cách sờ vào chữ ấy (không phải chữ dành cho người mù). Và những người có ngoại cảm đặc biệt có thể thấy vật thể nằm sâu dưới đất v.v... và v.v... Vậy tốt nhất là thực kiện xảy ra thế nào thì biết như vậy tốt hơn là tranh luận trên lý thuyết mất thì giờ thôi.

Question 2

Kính thưa thầy, con là một Phật tử, con muốn tìm hiểu Phật Pháp. Con đọc sách về Duy thức học, con thấy dùng nhiều thuật ngữ quá. Con xin quý thầy có thể chỉ cho con nên đọc cuốn sách nào giảng về Duy thức học một cách đơn giản dễ hiểu không ạ? Con xin thành kính tri ân thầy. Nguyện cầu thầy luôn an lạc, cát tường.

Accepted Answer

Con nên đọc cuốn Duy Thức Học của Tuệ Quang, vị này có thực học về Duy Thức chứ không xem trọng ngôn ngữ lý trí.

Question 3

Kính thưa Thầy, con có 2 câu hỏi xin Thầy giảng cho con hiểu thêm:

Trong Duy Thức Học thì tất cả mọi vật và hiện tượng đều do thức tạo ra, vậy thực hành thiền Vipassana làm sao thấy rõ được Thực Tánh Pháp, trong khi thức biến hiện ra tất cả các Pháp?
Ý thức (thức thứ sáu) có tạo nghiệp không?

Con cám ơn thầy rất nhiều.

Accepted Answer

1) Không phải pháp nào cũng đều do thức biến hiện cả. Chỉ có pháp chế định tục đế mới do thức biến thôi, còn pháp thực tánh chân đế thì vốn sẵn tự nhiên. Nếu pháp nào cũng do thức biến thì chẳng lẽ Niết bàn cũng do thức biến sao? Thiền Vipassanā chính là trí tuệ chiếu phá (tuệ tri) cái ảo do thức biến (tưởng tri, thức tri) để trả pháp về với thực tánh chân đế. 2) Ý thức đương nhiên là tạo nghiệp nếu nó chưa được thanh tịnh, nghĩa là chưa được trí tuệ soi sáng. Có hai loại trí tuệ: Trí tuệ (tuệ giác) do tánh giác trong sáng thấy rõ thực tánh của mọi pháp và trí tuệ (tuệ tri) do ý thức thuần tịnh phân biệt rõ thực tướng của vạn vật. Theo Duy Thức, lúc đó tánh giác là Đại Viên Cảnh Trí, còn ý thức là Diệu Quan Sát Trí nên không còn biến hiện cảnh giới nào nữa.