Q: Kính thưa Thầy, <p Con còn nhớ trong một quyển sách, ông Osho có dạy rằng, chỉ khi nào một cá nhân đã phát triển "cái tôi" đến cực điểm, rồi nhận thấy sự vô ích của "cái tôi" ấy thì mới buông được. <p Đối với bản thân mình, con luôn tự thấy hình như "cái tôi" của mình không rõ lắm, con ít khi quan trọng ý muốn của mình mà thường muốn chìu lòng những người xung quanh hoặc không dám bày tỏ ý kiến của mình, luôn thấy ý kiến của người khác hay hơn, dễ bị thuyết phục bởi những người khác... Trước những người có "cái tôi" quá mạnh mẽ, con dễ dàng bị áp đảo. Nhiều người nói con quá hiền hay quá nhút nhát, hoặc không có ý kiến riêng... Vậy có phải con còn phải trải qua cả một chặng đường dài, đến khi "cái tôi" của con cực kỳ mạnh mẽ rồi con mới buông được ạ? <p Con xin cảm ơn Thầy đã luôn kiên nhẫn chỉ dạy cho chúng con.

Con không cần phải chủ trương phát triển bản ngã đến tận cùng theo quan niệm nào cả, nếu đó là quy luật tự nhiên, thì con cứ để tự nhiên mà thấy, mà học ra bài học giác ngộ về ngã và pháp thôi là được. Nếu bản ngã mạnh mẽ con thấy là mạnh mẽ, nếu bản ngã yếu đuối con thấy là yếu đuối, mỗi lúc là một bài học của một tính cách, một giai đoạn khác nhau trong sự vận hành của đời sống. Ngay tại đây và bây giờ nếu con tạo tác để trở thành thì đó là bản ngã, nếu con thấy ra sự chuyển hóa đang vận hành theo quy trình tự nhiên của nó thì đó vô ngã, thế thôi.

Q: Kinh thưa Sư, thời gian trước đây con tụng kinh tiếng Việt của Thiền tông mỗi ngày một lần vào buổi sáng. Gần đây con chỉ ngồi thiền nhiều hơn mà không còn tụng kinh như trước đây nữa. Tâm con đôi khi khởi lên niệm bị sụt lùi trên đường thực tập vì thiếu sự tụng kinh như trước đây. Kính xin Sư giải thích cho con về trạng thái tâm này như thế nào? Con kính cám ơn Sư.

Đó là dấu hiệu sợ hãi của bản ngã. Bản ngã tìm mọi cách để khẳng định mình, dù là tụng kinh, ngồi thiền hay trang bị cho mình bất kỳ phương tiện nào thì bản ngã vẫn luôn nghi ngờ về bản thân mình. Khi chưa ngộ nhập thực tánh thì vẫn còn thấy có cái ngã hành trì (ngã kiến), vẫn còn không biết chắc đâu là chân đâu là giả (hoài nghi), và vì vậy vẫn còn bị trói buộc vào hình thức hay phương pháp tu tập (giới cấm thủ). Tụng kinh, ngồi thiền v.v... chỉ là hình thức bên ngoài, nó có thể là phương tiện hữu hiệu nhưng không phải là cứu cách. Lệ thuộc vào phương tiện hay phương pháp tu tập chẳng khác nào quan trọng phương tiện vận chuyển hàng hoá hơn cả phẩm chất hàng hoá. Trong tu tập, thái độ tâm là chính còn phương tiện nào thì chỉ là tuỳ duyên không nên chấp giữ. Vì vậy đức Phật dạy: "Pháp như thuyền đưa người qua sông, pháp (thực tánh chân đế) còn phải bỏ huống chi phi pháp (phương tiện chế định)".

Q: Con kính bạch Thầy hoan hỷ chỉ dạy cho con thắc mắc này: Trước kia con hiểu tu là để xóa sạch cái bản ngã để đạt được (có được) cái vô ngã. Khi đạt được kết quả này thì không còn cai tôi, cái ta, dẫn đến tôi và anh bình đẳng (không phân biệt) và sự hiểu này con thấy cũng giống nhiều người. Bởi vậy con lấy ví dụ Đức Phật là người giác ngộ tối cao nhất về kết quả này, Ngài vẫn biết rõ Ngài là ai, rõ từng đệ tử của Ngài là ai (còn phân biệt), chính vì vậy con hiểu khi tu tất cả các trạng thái nó vẫn tự nhiên, có điều là thấy ngay và sống với nó như nó đang là (lời Thầy dạy) chứ mình không loại bỏ cái gì. Con xin Thầy chỉ dạy.

Con vẫn chưa phân biệt được cá nhân (personal) với cá thể (individual). Mỗi người là một cá thể vô ngã, nhưng khi có ảo tưởng bản ngã thì liền hình thành cá nhân. Bản ngã chỉ là ảo tưởng không có thật vì tất cả pháp đều vô ngã, do đó chỉ cần trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại nơi chính mình (cá thể) thì chỉ thấy pháp đang là chứ không còn cái ngã ảo tưởng tạo thành cá nhân nữa. Đơn giản chỉ là vậy thôi.

Question 1

Kính thưa Thầy, <p Con còn nhớ trong một quyển sách, ông Osho có dạy rằng, chỉ khi nào một cá nhân đã phát triển "cái tôi" đến cực điểm, rồi nhận thấy sự vô ích của "cái tôi" ấy thì mới buông được. <p Đối với bản thân mình, con luôn tự thấy hình như "cái tôi" của mình không rõ lắm, con ít khi quan trọng ý muốn của mình mà thường muốn chìu lòng những người xung quanh hoặc không dám bày tỏ ý kiến của mình, luôn thấy ý kiến của người khác hay hơn, dễ bị thuyết phục bởi những người khác... Trước những người có "cái tôi" quá mạnh mẽ, con dễ dàng bị áp đảo. Nhiều người nói con quá hiền hay quá nhút nhát, hoặc không có ý kiến riêng... Vậy có phải con còn phải trải qua cả một chặng đường dài, đến khi "cái tôi" của con cực kỳ mạnh mẽ rồi con mới buông được ạ? <p Con xin cảm ơn Thầy đã luôn kiên nhẫn chỉ dạy cho chúng con.

Accepted Answer

Con không cần phải chủ trương phát triển bản ngã đến tận cùng theo quan niệm nào cả, nếu đó là quy luật tự nhiên, thì con cứ để tự nhiên mà thấy, mà học ra bài học giác ngộ về ngã và pháp thôi là được. Nếu bản ngã mạnh mẽ con thấy là mạnh mẽ, nếu bản ngã yếu đuối con thấy là yếu đuối, mỗi lúc là một bài học của một tính cách, một giai đoạn khác nhau trong sự vận hành của đời sống. Ngay tại đây và bây giờ nếu con tạo tác để trở thành thì đó là bản ngã, nếu con thấy ra sự chuyển hóa đang vận hành theo quy trình tự nhiên của nó thì đó vô ngã, thế thôi.

Question 2

Kinh thưa Sư, thời gian trước đây con tụng kinh tiếng Việt của Thiền tông mỗi ngày một lần vào buổi sáng. Gần đây con chỉ ngồi thiền nhiều hơn mà không còn tụng kinh như trước đây nữa. Tâm con đôi khi khởi lên niệm bị sụt lùi trên đường thực tập vì thiếu sự tụng kinh như trước đây. Kính xin Sư giải thích cho con về trạng thái tâm này như thế nào? Con kính cám ơn Sư.

Accepted Answer

Đó là dấu hiệu sợ hãi của bản ngã. Bản ngã tìm mọi cách để khẳng định mình, dù là tụng kinh, ngồi thiền hay trang bị cho mình bất kỳ phương tiện nào thì bản ngã vẫn luôn nghi ngờ về bản thân mình. Khi chưa ngộ nhập thực tánh thì vẫn còn thấy có cái ngã hành trì (ngã kiến), vẫn còn không biết chắc đâu là chân đâu là giả (hoài nghi), và vì vậy vẫn còn bị trói buộc vào hình thức hay phương pháp tu tập (giới cấm thủ). Tụng kinh, ngồi thiền v.v... chỉ là hình thức bên ngoài, nó có thể là phương tiện hữu hiệu nhưng không phải là cứu cách. Lệ thuộc vào phương tiện hay phương pháp tu tập chẳng khác nào quan trọng phương tiện vận chuyển hàng hoá hơn cả phẩm chất hàng hoá. Trong tu tập, thái độ tâm là chính còn phương tiện nào thì chỉ là tuỳ duyên không nên chấp giữ. Vì vậy đức Phật dạy: "Pháp như thuyền đưa người qua sông, pháp (thực tánh chân đế) còn phải bỏ huống chi phi pháp (phương tiện chế định)".

Question 3

Con kính bạch Thầy hoan hỷ chỉ dạy cho con thắc mắc này: Trước kia con hiểu tu là để xóa sạch cái bản ngã để đạt được (có được) cái vô ngã. Khi đạt được kết quả này thì không còn cai tôi, cái ta, dẫn đến tôi và anh bình đẳng (không phân biệt) và sự hiểu này con thấy cũng giống nhiều người. Bởi vậy con lấy ví dụ Đức Phật là người giác ngộ tối cao nhất về kết quả này, Ngài vẫn biết rõ Ngài là ai, rõ từng đệ tử của Ngài là ai (còn phân biệt), chính vì vậy con hiểu khi tu tất cả các trạng thái nó vẫn tự nhiên, có điều là thấy ngay và sống với nó như nó đang là (lời Thầy dạy) chứ mình không loại bỏ cái gì. Con xin Thầy chỉ dạy.

Accepted Answer

Con vẫn chưa phân biệt được cá nhân (personal) với cá thể (individual). Mỗi người là một cá thể vô ngã, nhưng khi có ảo tưởng bản ngã thì liền hình thành cá nhân. Bản ngã chỉ là ảo tưởng không có thật vì tất cả pháp đều vô ngã, do đó chỉ cần trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại nơi chính mình (cá thể) thì chỉ thấy pháp đang là chứ không còn cái ngã ảo tưởng tạo thành cá nhân nữa. Đơn giản chỉ là vậy thôi.