vô thường, khổ & vô ngã

Đó là lúc con nên quán thấy tính chất vô thường, khổ, vô ngã của đời sống, đồng thời con cũng cần chiêm nghiệm xem nguyên nhân của sự thương tâm và lo buồn của con là gì, chứ không phải làm sao để có thể bình an trở lại.

Tùy theo loại trí tuệ, nếu là vô sư trí tức bản chất trong sáng của tánh biết tự nhiên thì không thường không đoạn, không sinh không diệt, không khứ không lai, không hữu không vô, không tăng không giảm. Nếu là hậu đắc trí tức trí tuệ nhận thức được nhờ trải nghiệm pháp qua cuộc sống thì có vô thường sinh diệt, tăng giảm.

Muốn giải thoát thì con cần phải biết giải thoát ra khỏi cái gì. Cái gì trói buộc con trong phiền não khổ đau? Bản chất cuộc đời là vô thường nhưng vô thường không phải là trói buộc, chính ý muốn thoát khỏi vô thường để đạt được sự thường còn mới là trói buộc trong ảo tưởng của cái ta phiền muộn khổ đau. Khi còn bị trói buộc trong cái ta ảo tưởng thì dù ăn chay, làm lành, lánh dữ vẫn không thể nào yên tịnh được.

Để thấy ra cái gì trói buộc, cái gì đưa đến bất an, phiền não và khổ đau thì phải biết mình, vì vậy con nên trở về sống trọn vẹn thức tỉnh với chính mình. Khi con chăm lo cho gia đình con cái, nếu tâm con sáng suốt, định tĩnh, trong lành và hành động với lòng từ ái vị tha thì vẫn không có gì ràng buộc. Giống như bà Dippama dù sống trong biết bao khốn khó vẫn có thể bình yên giải thoát.