Q: Mô Phật. Con kính đảnh lễ Thầy!<p Xin Thầy giảng rộng cho con hiểu thêm về mối liên hệ giữa Vô thường, Khổ và Vô ngã.<p Con cũng đã nghiên cứu nhiều tài liệu về sự tương quan của Tam Pháp ấn này nhưng chưa thỏa mãn cho lắm. Xin Thầy hoan hỷ giảng và ví dụ cho con và mọi người được dễ dàng hiểu rõ.<p Thành kính đảnh lễ và tri ân bậc Thầy khả kính!<p

Vô thường là diễn biến của pháp không như mình cho là, quy định phải là hay mong ước sẽ là. Vì vậy vô thường làm cho cái ta ảo tưởng không thể nào toại nguyện mà thấy khổ. Khổ là do lăng xăng tạo tác nên không thấy được vô thường. Nếu không có cái ta ảo tưởng luôn cho là, quy định phải là hay mong ước sẽ là thì vô thường là bản chất tự nhiên của pháp không đem đến khổ. Nhận thức được sự thật này thì cái ta tà kiến tham ái chấm dứt đoạn tận tham sân si là Niết bàn nên thấy pháp như nó là chứ hoàn toàn không có bản ngã.

Q: Thưa thầy, cho con xin phép hỏi ạ.<p 1. Chuyện kể về 10 vị Phật tương lai trong đó có đức Phật Di Lặc có nằm trong Tam tạng kinh điển của Phật giáo Nguyên Thủy không?<p 2. Con đọc thấy trước đức Phật Thích Ca còn có 3 vị Phật trong kiếp trái đất này. Điều này có vẻ không đúng với kiến thức khảo cổ. Con hơi khó hiểu về vấn đề lịch sử như vậy.<p 3. Trong Mười tưởng cần thực tập Tăng Chi Bộ Kinh, Chương Mười Pháp, Phẩm Tâm Của Mình. Mong thầy giải thích con chữ tưởng có nghĩ là thế nào? Có phải là suy nghĩ về sự vô thường vô ngã sau khi quan sát thân tâm mình?<p 4. Thưa thầy, có khi tự dưng con thấy được suy nghĩ và những nỗi buồn nó vô ngã, con rất vui vì việc đó. Cảm giác thật rõ ràng nhưng sau vài ngày sự hiểu đó nó biến mất. Như vậy đó cũng chỉ là một trải nghiệm thôi phải không ạ?<p Con cảm ơn thầy. Con chúc thầy mạnh khỏe.

1&2. Thầy chỉ lưu ý đến phần cốt lõi thiết thực nhất của Đạo Phật, vì vậy rất ít quan tâm đến những chuyện lịch sử loại này nên thầy không rành lãnh vực này lắm. Con thông cảm. 3. Tưởng ở đây có nghĩa là quán tưởng bằng tư duy (khác với quán chiếu bằng trực giác). 4. Lúc tâm rỗng lặng trong sáng thì tự nhiên thấy các pháp thực tánh chân đế nên là vô ngã, nhưng khi khái niệm, tư tưởng, quan niệm xen vào thì thực tánh chân đế vô ngã bị khái niệm che lấp, đó là lúc rơi vào thói quen của pháp chế định tục đế.

Question 1

Mô Phật. Con kính đảnh lễ Thầy!<p Xin Thầy giảng rộng cho con hiểu thêm về mối liên hệ giữa Vô thường, Khổ và Vô ngã.<p Con cũng đã nghiên cứu nhiều tài liệu về sự tương quan của Tam Pháp ấn này nhưng chưa thỏa mãn cho lắm. Xin Thầy hoan hỷ giảng và ví dụ cho con và mọi người được dễ dàng hiểu rõ.<p Thành kính đảnh lễ và tri ân bậc Thầy khả kính!<p

Accepted Answer

Vô thường là diễn biến của pháp không như mình cho là, quy định phải là hay mong ước sẽ là. Vì vậy vô thường làm cho cái ta ảo tưởng không thể nào toại nguyện mà thấy khổ. Khổ là do lăng xăng tạo tác nên không thấy được vô thường. Nếu không có cái ta ảo tưởng luôn cho là, quy định phải là hay mong ước sẽ là thì vô thường là bản chất tự nhiên của pháp không đem đến khổ. Nhận thức được sự thật này thì cái ta tà kiến tham ái chấm dứt đoạn tận tham sân si là Niết bàn nên thấy pháp như nó là chứ hoàn toàn không có bản ngã.

Question 2

Nhân dịp năm mới lẽ ra cần để Thầy nghỉ ngơi mà con lại đặt câu hỏi, nhưng mà con thấy thắc mắc, con vẫn hỏi thầy nhé!

Con thấy trong thời gian vừa qua, khi con quan sát cái đang là, con thấy 2 điều như sau:

Con không tạo tác thêm trước những trạng thái đang có.
Những trạng thái đó cứ diễn biến rồi đi qua.

Con thấy là nếu như trước đây con phản ứng, tạo tác thì giờ con kiểm soát được mình hơn, không gây ra những lời nói và hành động không cần thiết nữa. Bên cạnh đó con thấy quan sát thực tại là một trải nghiệm vô cùng thú vị. Nó thú vị ra sao thì con thấy hơi khó diễn đạt vì khi trải nghiệm xong con cũng quên rồi con chỉ nhớ chung chung như vậy thôi...

Đấy là trải nghiệm của con trong thời gian vừa qua ạ, và câu hỏi của con là: con có được nghe giảng về "khổ, vô thường, vô ngã" con cũng hiểu về 3 điều đó nhưng cảm giác của con là con chỉ hiểu về những từ đó bằng ngôn ngữ lý trí thôi, còn con vẫn ở vòng tròn bên ngoài của sự thật đấy, con chưa thực sự ngộ ra nó gì cả. Vì vậy mà con viết thư này muốn hỏi thầy xem là trong cách con đang thực hành có phải là thiếu sự chiêm nghiệm về cuộc sống không ạ?

Bây giờ sau khi trải nghiệm xong sự việc và quan sát cái đang là, theo thầy con có nên ngắm nhìn lại về nguyên nhân, kết quả, sai lầm từ đâu để nhận ra được cái khổ, bản ngã, và sự vô thường không ạ? Từ đấy thì ở những lần sau con có thể điều chỉnh mình?

Con cảm thấy là con bị thiếu một điều gì đó trong khi thực hành mà con cần bổ sung, mà con cũng chưa nhận ra được.

Con cảm ơn thầy ạ. Con chúc Thầy khoẻ mạnh và luôn vui.

Con đảnh lễ thầy lần thứ nhất, lần thứ nhì, lần thứ ba.

Accepted Answer

Con hành như vậy là tốt rồi, chỉ cần như vậy thôi thì con sẽ thấy ra mọi thứ khi hội đủ nhân duyên tự nhiên, nhưng nếu con khởi ý muốn biết nguyên nhân, kết quả, vô thường, vô ngã v.v... ra làm sao thì con lại rơi vào quỹ đạo của lý trí và mất đi tính đang là đồng nhất của vạn pháp.

Giống như khi con quan sát một thí nghiệm về một phản ứng hóa học, nếu con lo tìm nhân quả thì con không thấy hết diễn biến của phàn ứng, ngược lại con chỉ quan sát trình tự tự nhiên của tiến trình phàn ứng thì con lại thấy ra nhân quả và sự biến đổi liên tục của nó.

Trong pháp hành thì thấy vô thường không phải là tìm xem nó biến đổi như thế nào mà là dù thấy nó biến đổi như thế nào tâm vẫn rỗng lặng trong sáng. Vô ngã cũng vậy, nếu con muốn biết vô ngã thế nào thì ngã đã khởi lên rồi, lúc đó cái ngã không thể nào thấy vô ngã được.

Question 3

Thưa thầy, cho con xin phép hỏi ạ.<p 1. Chuyện kể về 10 vị Phật tương lai trong đó có đức Phật Di Lặc có nằm trong Tam tạng kinh điển của Phật giáo Nguyên Thủy không?<p 2. Con đọc thấy trước đức Phật Thích Ca còn có 3 vị Phật trong kiếp trái đất này. Điều này có vẻ không đúng với kiến thức khảo cổ. Con hơi khó hiểu về vấn đề lịch sử như vậy.<p 3. Trong Mười tưởng cần thực tập Tăng Chi Bộ Kinh, Chương Mười Pháp, Phẩm Tâm Của Mình. Mong thầy giải thích con chữ tưởng có nghĩ là thế nào? Có phải là suy nghĩ về sự vô thường vô ngã sau khi quan sát thân tâm mình?<p 4. Thưa thầy, có khi tự dưng con thấy được suy nghĩ và những nỗi buồn nó vô ngã, con rất vui vì việc đó. Cảm giác thật rõ ràng nhưng sau vài ngày sự hiểu đó nó biến mất. Như vậy đó cũng chỉ là một trải nghiệm thôi phải không ạ?<p Con cảm ơn thầy. Con chúc thầy mạnh khỏe.

Accepted Answer

1&2. Thầy chỉ lưu ý đến phần cốt lõi thiết thực nhất của Đạo Phật, vì vậy rất ít quan tâm đến những chuyện lịch sử loại này nên thầy không rành lãnh vực này lắm. Con thông cảm.

Tưởng ở đây có nghĩa là quán tưởng bằng tư duy (khác với quán chiếu bằng trực giác).
Lúc tâm rỗng lặng trong sáng thì tự nhiên thấy các pháp thực tánh chân đế nên là vô ngã, nhưng khi khái niệm, tư tưởng, quan niệm xen vào thì thực tánh chân đế vô ngã bị khái niệm che lấp, đó là lúc rơi vào thói quen của pháp chế định tục đế.