Q: Bạch thầy, xin Thầy khai thị giúp con: <p Theo lời Phật dạy thì vạn pháp là vô thường và lâu nay con cũng hiểu là như vậy. Nhưng gần đây có người bạn (không phải là Phật tử) nói với con rằng lời Phật dạy "vạn pháp là vô thường" là thường còn. Điều này được hiểu như thế nào? Con cảm thấy rất bối rối, kính mong thầy từ bi giải nghi giúp con. Con xin thành tâm đảnh lễ Thầy.<p

Nếu vạn pháp ám chỉ những pháp hữu vi thì đúng là vô thường, và nếu vô thường là quy luật tất nhiên thì nó sẽ không biến đổi, nghĩa là chân lý đó thường tồn, bất di bất dịch. Cho nên người xưa mới nói "vô thường thị thường".

Q: Thưa Sư, xin Sư dạy bảo giùm, khi tâm thấy "không còn một vật" thì phải làm gì nữa ạ? Con cảm ơn Sư!

Đã thấy "không còn một vật" tức vô ngã rồi thì còn có ai đâu mà làm gì nữa? Chuyện đó để pháp lo, con lo làm gì? Vậy là vẫn còn "một vật" muốn làm đó nghe!

Question 1

Kính thưa Thầy, con rất hoan hỷ Thầy làm cái website cho Phật tử hỏi đáp từ mọi nơi. Con được rất nhiều lợi lạc qua sự giảng dạy trực tiếp và tùy duyên của Thầy. Con cám ơn Thầy rất nhiều.

Vừa rồi con có đọc câu hỏi của một đạo hữu hỏi về vô ngã, con có thể hiểu như thế này không, nếu có sai xin Thầy chỉnh lại cho con biết.

Vô ngã là những gì mình không làm chủ được, thí dụ như cái bệnh, cái đau, cái già nó có thể đến bất cứ lúc nào ngoài ý muốn của mình. Con hiểu thêm một nghĩa nữa, là tự nó không thành lập được một mình, ví dụ như cái nhà cần phải có đất, nước, xi-măng, gỗ, ngói,... tức là phải gồm nhiều yếu tố hợp lại mới thành cái nhà, nó cũng vô ngã luôn. Con hiểu như vậy có đúng không Thầy?

Kính chúc Thầy thân tâm an lạc.

Accepted Answer

Phần thứ nhất con hiểu đúng. Tất cả pháp dù hữu vi hay vô vi, sinh tử hay Niết-bàn đều vô ngã, vì nó vận hành theo nguyên lý của nó chứ không theo ý đồ của ai cả. Bản ngã chỉ là "cái ta ảo tưởng" - hoàn toàn không có thật, cho nên dù có chủ trương "ta", "của ta", "tự ngã của ta" hay không thì mọi pháp đang là vẫn vô ngã. Đối với pháp thì tự bản chất của nó là vô ngã, đối với nhận thức thì không khởi niệm chấp trước bất cứ điều gì là vô ngã.

Phần thứ hai con hiểu theo nghĩa "tánh không" (không có bản thể riêng) của pháp hữu vi - do duyên thành lập - thì đúng, nhưng với pháp vô vi, tự nó hiện hữu không do duyên khởi, không do ai thành lập, như Niết-bàn chẳng hạn, thì sao? Những pháp nguyên tố như đất, nước, lửa, gió, hư không và tánh biết đều có đặc tính riêng và tự hữu - không do duyên khởi - nhưng vẫn vô ngã. Dù Niết-bàn thì cũng không chấp là "ta", "của ta" và "tự ngã của ta", đó là vô ngã.

Question 2

Bạch thầy, xin Thầy khai thị giúp con: <p Theo lời Phật dạy thì vạn pháp là vô thường và lâu nay con cũng hiểu là như vậy. Nhưng gần đây có người bạn (không phải là Phật tử) nói với con rằng lời Phật dạy "vạn pháp là vô thường" là thường còn. Điều này được hiểu như thế nào? Con cảm thấy rất bối rối, kính mong thầy từ bi giải nghi giúp con. Con xin thành tâm đảnh lễ Thầy.<p

Accepted Answer

Nếu vạn pháp ám chỉ những pháp hữu vi thì đúng là vô thường, và nếu vô thường là quy luật tất nhiên thì nó sẽ không biến đổi, nghĩa là chân lý đó thường tồn, bất di bất dịch. Cho nên người xưa mới nói "vô thường thị thường".

Question 3

Thưa Sư, xin Sư dạy bảo giùm, khi tâm thấy "không còn một vật" thì phải làm gì nữa ạ? Con cảm ơn Sư!

Accepted Answer

Đã thấy "không còn một vật" tức vô ngã rồi thì còn có ai đâu mà làm gì nữa? Chuyện đó để pháp lo, con lo làm gì? Vậy là vẫn còn "một vật" muốn làm đó nghe!