Q: Thưa Thầy cho con hỏi:<p Trong Bát chánh đạo có Chánh Tư duy nghĩa là suy nghĩ, tư duy một cách đúng đắn. Con đọc cuốn Ngay Trong Kiếp Sống Này thì Tác Giả lại nói Chánh Tư Duy là Chánh Hướng Tâm có nghĩa là hướng tâm đúng đắn. Thầy giải thích giúp con ý của tác giả với ạ. Vậy khi ta hướng tâm đúng đắn thì hướng vào đâu? Con muốn hoàn thành một công việc chưa làm xong con luôn hướng tâm tới nó đến khi nó hoàn thành thì như thế có đúng đắn không ạ?<p

Chánh tư duy là sammà sankappa. Xuất phát từ động từ sankappeti có nghĩa là suy nghĩ (to think about), suy tưởng (to imagine), quyết định (to determine), theo đuổi (to strive after) nên danh từ sankappa có nghĩa là tư tưởng (thought), ý định (intention), mục đích (purpose), dự án (plan). Một từ tương đương với sankappa là vitakka (tầm): sự theo đuổi, sự tìm đến đối tượng hay sự hướng đến một mục đích. Còn hướng tâm là nghĩa của từ manasikàra, có khi được dịch là tác ý. Hướng tâm đúng gọi là như lý tác ý (yonío manasikàra). Hướng tâm đúng không phải chỉ dành riêng cho chánh tư duy mà cho tất cả chánh khác nhất là chánh kiến cũng cần đến hướng tâm đúng (như lý tác ý). Sankappa (tư duy) cần đến vitakka (tầm) đúng và manasikàra (hướng tâm) đúng, nhưng sankappa không phải là vitakka hay manasikàra. Có lẽ vì sankappa có một nghĩa là theo đuổi mục đích nên mới nói là hướng tâm, tuy nhiên việc theo đuổi này lại là theo đuổi bằng suy tư, nên suy nghĩ vẫn là nghĩa chính.

Q: Kính Thưa Thầy cho con hỏi:<p 1. Chánh tư duy và chánh kiến có phải là giúp cho mình thông suốt về Lý, còn khi vào Sự để thấy rõ sự thật thì chỉ có tánh biết thấy Pháp chứ không qua khái niệm gì cả phải không Thầy?<p 2. Bình thường khi tâm con tham hoặc sân, thì con quan sát nó để cho nó tự diệt đi vì nó là ảo mà, nhưng khi có suy nghĩ để cho nó diệt đi thì chẳng khác nào là một tâm sân khác phải không thưa Thầy? <p 3. Khi con thấy nữ giới thì tâm con lại dao động nhưng không đủ để con phải chạy theo nó, vì con thấy rằng đó chỉ là ràng buộc, ích kỷ và đau khổ. Vậy thì đó có phải là tập khí không thưa Thầy?<p Con kính mong được sự chỉ bảo của Thầy, con cám ơn Thầy và chúc Thầy sức khỏe!

1) Tánh biết thấy pháp không qua khái niệm chính là chánh kiến. Chánh kiến, chánh tư duy thuộc về tuệ phần, cả hai đều giúp thấy Lý và cũng giúp trải nghiệm Sự luôn. 2) Những tư tưởng thuộc ly dục, vô sân, vô hại đều có thể đối trị được tham, sân và hại tưởng, nhưng nếu tâm muốn diệt sân là một tâm đối kháng lại sân thì nó cũng có tính chất sân nên chỉ làm sân tăng trưởng. 3) Đó có thể là tập khí, mà cũng có thể là bản năng tự nhiên. Khi thấy rõ đâu là tập khí đâu là bản năng thì có thể không bị tập khí hay bản năng đó chi phối nữa.

Question 1

Kính thưa Thầy. Như con bây giờ hiểu, trở về với thực tại chỉ có nghĩa là trở về với cái tánh biết của mình. Việc gì đang xảy ra thì biết nó đang xảy ra, ví dụ đang giận thì biết đang giận, đang đi thì biết đang đi, trời mưa thì biết trời mưa... và mình cũng không cần phải làm gì hết. Hay là mình cần phải làm gì hơn nữa? Kính xin Thầy hoan hỷ chỉ dạy thêm.

Con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Có hai cách biết: Một là biết thực tánh chân đế (paramattha), hai là biết khái niệm chế định (paññatti). Khi biết thực tánh thì không qua khái niệm và không phản ứng tạo tác (không làm: vô vi, hoặc làm mà không tạo tác: duy tác). Khi biết khái niệm chế định thì có hai cách: Một là làm thiện theo nhu cầu cần thiết, hai là làm bất thiện theo tà kiến và tham ái. Vậy biết là chính còn làm hay không là tùy theo cách thấy biết đúng theo bát chánh đạo.

Question 2

Thưa Thầy cho con hỏi:<p Trong Bát chánh đạo có Chánh Tư duy nghĩa là suy nghĩ, tư duy một cách đúng đắn. Con đọc cuốn Ngay Trong Kiếp Sống Này thì Tác Giả lại nói Chánh Tư Duy là Chánh Hướng Tâm có nghĩa là hướng tâm đúng đắn. Thầy giải thích giúp con ý của tác giả với ạ. Vậy khi ta hướng tâm đúng đắn thì hướng vào đâu? Con muốn hoàn thành một công việc chưa làm xong con luôn hướng tâm tới nó đến khi nó hoàn thành thì như thế có đúng đắn không ạ?<p

Accepted Answer

Chánh tư duy là sammà sankappa. Xuất phát từ động từ sankappeti có nghĩa là suy nghĩ (to think about), suy tưởng (to imagine), quyết định (to determine), theo đuổi (to strive after) nên danh từ sankappa có nghĩa là tư tưởng (thought), ý định (intention), mục đích (purpose), dự án (plan). Một từ tương đương với sankappa là vitakka (tầm): sự theo đuổi, sự tìm đến đối tượng hay sự hướng đến một mục đích.

Còn hướng tâm là nghĩa của từ manasikàra, có khi được dịch là tác ý. Hướng tâm đúng gọi là như lý tác ý (yonío manasikàra). Hướng tâm đúng không phải chỉ dành riêng cho chánh tư duy mà cho tất cả chánh khác nhất là chánh kiến cũng cần đến hướng tâm đúng (như lý tác ý). Sankappa (tư duy) cần đến vitakka (tầm) đúng và manasikàra (hướng tâm) đúng, nhưng sankappa không phải là vitakka hay manasikàra. Có lẽ vì sankappa có một nghĩa là theo đuổi mục đích nên mới nói là hướng tâm, tuy nhiên việc theo đuổi này lại là theo đuổi bằng suy tư, nên suy nghĩ vẫn là nghĩa chính.

Question 3

Kính Thưa Thầy cho con hỏi:<p 1. Chánh tư duy và chánh kiến có phải là giúp cho mình thông suốt về Lý, còn khi vào Sự để thấy rõ sự thật thì chỉ có tánh biết thấy Pháp chứ không qua khái niệm gì cả phải không Thầy?<p 2. Bình thường khi tâm con tham hoặc sân, thì con quan sát nó để cho nó tự diệt đi vì nó là ảo mà, nhưng khi có suy nghĩ để cho nó diệt đi thì chẳng khác nào là một tâm sân khác phải không thưa Thầy? <p 3. Khi con thấy nữ giới thì tâm con lại dao động nhưng không đủ để con phải chạy theo nó, vì con thấy rằng đó chỉ là ràng buộc, ích kỷ và đau khổ. Vậy thì đó có phải là tập khí không thưa Thầy?<p Con kính mong được sự chỉ bảo của Thầy, con cám ơn Thầy và chúc Thầy sức khỏe!

Accepted Answer

1) Tánh biết thấy pháp không qua khái niệm chính là chánh kiến. Chánh kiến, chánh tư duy thuộc về tuệ phần, cả hai đều giúp thấy Lý và cũng giúp trải nghiệm Sự luôn. 2) Những tư tưởng thuộc ly dục, vô sân, vô hại đều có thể đối trị được tham, sân và hại tưởng, nhưng nếu tâm muốn diệt sân là một tâm đối kháng lại sân thì nó cũng có tính chất sân nên chỉ làm sân tăng trưởng. 3) Đó có thể là tập khí, mà cũng có thể là bản năng tự nhiên. Khi thấy rõ đâu là tập khí đâu là bản năng thì có thể không bị tập khí hay bản năng đó chi phối nữa.