Thưa Thầy,
Khi con bị nhận lời phê bình, chỉ trích về mình, lúc đó con quan sát tâm mình, nó gợi lên cảm thọ buồn, hơi khó chịu, giọng nói lúc đó không còn tự nhiên, như nó đang chất chứa sự tức giận thầm kín ở bên trong. Nhưng con không thấy tâm sân khởi lên mặc dù cảm thấy khó chịu, có lẽ chánh niệm còn yếu nên con không thấy tâm đó? Theo ý thức, con tự nghĩ mình đã học đạo thì mình không nên phản ứng lại gây mất hòa khí, lúc đó con quay trở về quan sát thân tâm mình tiếp, con nhận ra cảm thọ khó chịu khởi sinh, sau một hồi con nhìn nó thì nó bớt dần. Và trong tâm thức con có ý nghĩ rằng nên bỏ qua, người ta không phải nói về mình đâu, và mình đừng tưởng tượng phóng đại vấn đề rồi tự làm khổ mình. Nhưng sau đó nó lại nảy ra suy nghĩ khác là nhiều khi người ta ám chỉ đến mình và đó không phải do mình tưởng tượng suy diễn. Và điều đó cứ lặp đi lặp lại, tâm khởi lên rồi diệt và lâu lâu nó gợi lên lại khiến mình phiền não, khó chịu. Có lẽ con chưa nghĩ thấu đáo về sự việc đó là mình có tưởng tượng hay người ta ám chỉ mình thật, và cách mình ứng xử lại như thế nào nên phiền não nó chưa dứt mà cứ gợi đi gợi lại đúng không Thầy mặc dù con đã quan sát thấy nó?
Lúc trước thì xảy ra những chuyện như vậy con cảm thấy rất khó chịu, và lo lắng nhiều. Nhưng con có nghe lời Thầy nói phiền não nó khởi lên nhiều lần để mình thấy nó, mình mới giác ngộ được, mình học chưa xong nên nó khởi lên để kiểm tra mình lại, nên con cảm thấy bớt khó chịu hơn. Cũng giống như mình muốn biết con chuột nó đang ở đâu trong nhà mình mà nó cứ ẩn mình hoài sao mình biết được, nhờ nó xuất hiện nhiều lần thì từ từ mình mới biết nó nhiều hơn.
Con cũng quan sát thấy một số người họ ứng xử rất hay mặc dù họ chưa biết đạo nhiều nhưng khi gặp tình huống bị phê bình đó, họ chẳng những bình thản, biết sai nhận lỗi mà họ còn suy nghĩ ra những chuyện khôi hài để hai bên đều vui vẻ và sau đó đủ bình tĩnh để giải thích và làm không khí lắng dịu. Nhưng con thì lúc đó con quay lại tâm mình và con hơi buồn, ấm ức nên nhiều khi người đối diện cảm được tâm trạng con buồn và tình huống lại càng trở nên xấu đi.
Con trình bày cách ứng xử của mình ở trên nhờ Thầy góp ý nhận xét để con hiểu ra và tự điều chỉnh.
Con cảm ơn Thầy.
Kính Thầy.
Con chỉ cần thấy phiền não đến đi, sinh diệt thôi đừng can thiệp gì cả. Nó đang giúp con thấy, nhờ đó phát huy trí tuệ và đạo đức. Con đã có khi nào thấy phiền não với tâm từ, bi, hỷ hay xả chưa? Nếu chưa thì còn cần nó đến để thấy nữa mới có thể “độ tận chúng sinh” được chứ.