dục giới, sắc giới, vô sắc giới, Tam giới

Tam giới là chỉ về thái độ tâm. Nếu tâm ham thích trong sắc, thanh, hương, vị, xúc thì gọi là tâm dục giới. Nếu tâm ham thích trong các sắc định (tướng định hữu sắc do tưởng sinh) thì gọi là tâm sắc giới. Nếu tâm ham thích trong các vô sắc định (tướng định vô sắc do tưởng sinh) thì gọi là tâm vô sắc giới. Do đó mới có câu "Tam giới do tâm tạo" tức thế giới sinh hữu tác thành là vậy. Chứng ngộ Niết-bàn là thoát khỏi thái độ tâm tạo tác tam giới này, tức không còn thế giới sinh hữu tác thành nữa.

Có tới 28 loại sắc, nhưng sắc chủ yếu ám chỉ tứ đại, thuộc vật chất. Thân ở cõi dục giới như thân người chẳng hạn thì do tứ đại hợp thành, nhưng thân ở cõi vô sắc thì không do sắc tứ đại mà là thân do tưởng sinh. Thực ra thân do tưởng sinh ở cõi sắc giới cũng là một loại sắc nhưng không phải sắc tứ đại mà là sắc tưởng. Ví như trái cam là sắc tứ đại, nhưng khi chúng ta tưởng ra hình ảnh trái cam thì nó không còn là tứ đại mà là trái cam do tưởng sinh.

Ở đâu mặc kệ họ, con đừng bận tâm những chuyện không liên quan đến thực tại đang là. Chỉ cần biết rằng họ đang bị dính mắc vào định mà họ thủ đắc được nên mới gọi là sắc ái và vô sắc ái, chính những sở đắc này trở ngại cho sự giác ngộ hoàn toàn, để con tránh những sai lầm của họ là được.