Kính thưa Thầy,
Con lại viết thêm một lá thư cho Thầy để xin một lời khuyên. Con là một Phật tử, mới biết về Phật pháp và quy y khoảng 5 tháng nay thôi. Con có duyên lành nghe nhiều bài Pháp của Thầy, chính những điều Thầy dạy lại trùng khớp với những chiêm nghiệm sống góp nhặt từ tuổi thơ khốn khó và cuộc sống nhiều biến động mà con đã trải qua. Và thế là từ những lời thầy dạy, con đã hiểu và điều chỉnh nhận thức của mình như thế nào để trọn vẹn hơn từng ngày.
Thưa Thầy, con có một hoàn cảnh đặc biệt, ba mẹ con nợ nần từ khi con còn bé cho đến trưởng thành, con đã tự vươn lên, thoát khỏi hoàn cảnh khốn khó của gia đình, tốt nghiệp đại học và có một công việc ổn định trong một công ty nước ngoài. Nợ nần của ba mẹ con nguyên nhân chính là do vay nóng để làm ăn và làm ăn thất bại, tính chủ quan, cả tin và thích làm ăn lớn... Con đã giúp ba mẹ trả nợ số tiền lớn nhiều lần, vay ngân hàng trả 1 lần, rồi lần hai là tiền lương tích góp được, rồi vay tiền ở bên ngoài giúp nhưng cuối cùng người trả cũng lại là con. Trả hết lần này lại vay lần khác, rất nhiều lần như vậy, đến lần mới nhất này số nợ quá lớn và bây giờ con không còn khả năng giúp nữa. Có cho ba mẹ 5 triệu 1 tháng thì cũng chỉ trả được tiền lãi vay thôi. Hiện giờ thì con trích lương và cho ba mẹ tiêu xài, ăn uống hàng tuần (không dám đưa hàng tháng vì lại trả lãi vay rồi không có tiền sinh hoạt). Đó là một vòng lẩn quẩn không lối thoát dù con đã khuyên hết lời. Bây giờ nếu con muốn giúp ba mẹ lần cuối cùng thì chỉ vay ngân hàng để trả nợ rồi dùng lương hàng tháng của con trả trong vòng 5 năm nhưng rồi chắc chắn ba mẹ sẽ vay nóng tiếp vì họ rất liều lĩnh trong làm ăn. Một số bà con trong dòng họ khuyên con đừng để cho ba mẹ con ỷ lại vào con. Nhìn thấy ba mẹ con rất xót, giúp thì quá liều lĩnh vì con còn có gia đình nhỏ của con, có chồng, có con nhỏ còn phải lo tương lai, rồi ba mẹ con khi bệnh hoạn...
Giờ ba mẹ con chẳng có tiền và tài sản gì cả, con là trụ cột trong nhà. Không giúp thì cảm giác bất hiếu con cũng bị phiền não. Nhiều lúc nghĩ rằng chắc mình nợ ba mẹ từ kiếp trước, nên thôi gánh luôn cái nợ này để trả xong cho rồi, lúc thì nghĩ rằng, để cho ba mẹ phải học ra bài học và chịu trách nhiệm với chính việc làm của mình. Nhưng thầy ơi, đã mấy mươi năm rồi ba mẹ con cứ lên xuống trong nợ, lúc làm ăn được thì tiêu xài phung phí, không tiết kiệm, lúc hết tiền là vay mượn, thế thì làm sao họ học ra bài học đó thưa Thầy! Nếu con cứ để yên món nợ đó và chỉ đảm bảo nhu cầu sống của ba mẹ thì con có nhẫn tâm, có sống tùy duyên, thuận Pháp không? Dù biết tất cả phiền não đều do ràng buộc của những mối quan hệ nhưng cuộc sống vốn là tổ hợp của những mối quan hệ!
Con cám ơn Phật pháp, cám ơn Thầy vì đã cho con cái nhìn mới về những bất hạnh, nghịch cảnh trong cuộc sống. Vì đúng là mình không thể thay đổi cuộc đời mà chỉ có thay đổi thái độ sống trong cuộc đời thôi.
Con cám ơn Thầy, con chúc Thầy sức khỏe và an lạc.
Vấn đề của con quả là khó xử. Một hành động phải thật sự tự do và trong sáng, nghĩa là không bị lệ thuộc vào một quan niệm đạo đức theo bất cứ truyền thống nào, mà chỉ nên ngay nơi tình huống thực tại mà ứng xử cho đúng pháp mới không lệch lạc. Thí dụ con nói đến hiếu thảo theo truyền thống nhân gian là con cái phải giúp đỡ cha mẹ, nhưng nếu giúp cha mẹ làm sai liệu có phải là hiếu không? Theo Phật giáo giúp cha mẹ thoát khỏi sai lầm mới là hiếu. Vậy con nên suy nghĩ cho kỹ để không ứng xử sai lầm.