nghiệp, sinh mệnh & định mệnh

Con thưa Thầy thế nào là ý nghiệp ạ?

Con hiểu như thế này, tâm mình khi xúc cảnh khởi lên sân si. Như vậy là đã tạo nghiệp đúng không ạ? Nhưng con không hiểu là nếu vậy thì chỉ sân si trong tâm mình thôi chứ có làm gì ai đâu nên nghiệp phải trả là như thế nào? Con cảm ơn Thầy.

Thưa thầy, trong Kinh Mi Tiên vấn đáp, đức vua Milinda cho rằng khi chết ngũ uẩn diệt hết, nghiệp cũng diệt theo, vậy là thoát khỏi nghiệp nhưng ngài Na Tiên bảo tuy ngũ uẩn diệt hết nhưng nghiệp vẫn còn: "Thân tâm tuy diệt, nhưng nghiệp đã tạo giống như mầm cây, nó sẽ ra hoa kết trái ở thân tâm mới". Như vậy có phải ngũ uẩn cũ diệt hết chỉ còn lại cái nghiệp đã tạo. Ngũ uẩn mới sẽ mang gánh cái nghiệp do ngũ uẩn cũ để lại do đó nó "không phải là ta", cũng "không phải của ta" phải không ạ?

Con cảm ơn thầy!

Bạch thầy.

Những người khác làm cho ta phiền não, ràng buộc ta, họ sẽ mắc phải những nghiệp gì thưa thầy và nghiệp ấy sẽ như thế nào với họ thưa thầy? Chúc thầy luôn mạnh khỏe!