Question 1

Kính thưa Thầy, Con xin cảm ơn câu trả lời của Thầy.

Đọc câu trả lời của Thầy, con cảm thấy rất xấu hổ với bản thân mình (vì ngoài chuyện công ty, con còn có mâu thuẩn với em con). Con cứ tưởng con đang thực hành sống tùy duyên thuận pháp như Thầy chỉ dạy. Nhưng không phải thế, con tính toán, so đo với những thứ chỉ là giả tạm, con cảm thấy việc tu tập của mình ngày càng sa sút. Và con đã nghe đi nghe lại những bài Lá Thư Thầy để hiểu hơn để rút ra cho mình cách ứng xử sao cho đúng tốt trong cuộc sống mà không bị cho là khờ dại - có lẽ như hiểu ra một điều gì đó - con đã bật khóc thưa Thầy.

Accepted Answer

Trong tu tập đừng cố làm sao cho đúng mà biết tự nhận ra cái sai để không làm sai nữa. Hễ không sai tức là đúng, còn cái đúng lý tưởng theo một công thức nào đó mà con chỉ áp dụng chứ chưa thực sự nhận ra thì vẫn là sai. Nhiều người đinh ninh là mình đã tu rất đúng nhưng thực ra họ hoàn toàn mù tịt về cái đúng của mình, nghĩa là họ đang sai mà không tự mình biết được! Nay con đã nhận ra những cái sai của mình đến nỗi xúc động bật khóc, đó là dấu hiệu tiến bộ trong tu tập chứ không phải sa sút đâu. Con đừng bận tâm đến những điều kiện hoàn cảnh đời sống bên ngoài mà trước hết phải nhận ra những hoạt động trong thân tâm chính mình. Khi đã rõ mình thì mọi chuyện bên ngoài cũng rõ. Chúc mừng con!

Question 2

Kính thưa thầy,

Nhờ duyên lành mà con đã được gặp thầy để nghe những lời chỉ dạy hết sức quý giá giúp khai thị cho con thấy ra được cái tham, sân, si vi tế trong tâm của mình. Nhưng từ khi thấy ra vô thường, khổ, vô ngã. Tâm con có nhiều xung đột (con biết điều này là điều tất yếu phải đến, trong quá trình gột rữa làm sáng tỏ thực tánh chân thực trong mỗi người) giữa những mục tiêu bên ngoài và nỗi niềm hướng thiện bên trong. Từ khi biết đến chánh pháp, con đã buông bỏ việc chạy theo những mục tiêu bên ngoài (như danh vọng và lợi lộc), nhưng giờ đây khi làm công việc gì con suy xét tường tận thì công việc vẫn buộc con phải vì tư lợi (lợi ích của công ty con làm). Con vẫn còn trẻ và vẫn muốn đóng góp sức mình làm việc lợi lạc cho xã hội, nhưng những công việc xung quanh con đều được đặt để mục tiêu và vì vụ lợi. Con thường nghĩ, phải chi có một xã hội mà ở đó con người làm việc theo năng lực và hưởng theo nhu cầu chính đáng. Mọi người đều làm việc với lòng nhiệt thành và vì muốn được đóng góp cho xã hội. Khi đó con người không phải phát sinh thêm những người làm nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Ở đó sẽ không còn phân biệt giàu nghèo vì không còn ai muốn giữ tài sản cho riêng mình. Ở đó cũng sẽ không có người đói khổ và tất cả người bệnh đều được điều trị tận tình như nhau. Tại sao con người không dẹp bỏ cái ngã đễ chung tay xây dựng một xã hội tràn ngập lòng nhân hậu? Thấy chỉ dạy giúp con đễ làm sao sống trọn vẹn với chính mình, không còn sự xung đột giữa những mục tiêu trong nội tâm và mục tiêu bên ngoài. Con xin chúc thầy được nhiều sức khỏe!

Accepted Answer

Thực ra khi con thấu triệt và chuyển hóa được những xung đột bên trong thì những xung đột do mục tiêu bên ngoài đem lại không còn là vấn đề nữa. Đời sống xã hội luôn có hai mặt như thăng - trầm, được - mất, hơn - thua, vui khổ... Mục tiêu của sự biểu hiện sinh khắc của hai mặt âm - dương giữa cuộc đời này chính là để cho con người có cái nhìn toàn diện (bất nhị) hầu giác ngộ ra bản chất của mình và cuộc sống, chứ không phải chọn mặt này bỏ mặt kia để rơi vào cái nhìn phiến diện, cục bộ và một chiều (nhị nguyên).

Hạnh phúc không đạt được khi loại bỏ một mặt để giữ lấy mặt kia hoặc loại bỏ cả hai, mà là vượt lên cả hai mặt ấy. "Vượt lên" cũng đồng nghĩa với ở giữa (trung) hai mặt mà vẫn sống ung dung tự tại không lấy bỏ, không chấp trước, không bị ràng buộc trong đối đãi nhị biên. Xã hội là tập hợp bởi những cá nhân vì vậy chỉ khi mọi cá nhân đều giác ngộ thì xã hội mới có thể an bình thực sự. Nhưng đó chỉ là một giả thuyết, do đó ý tưởng xã hội lý tưởng của con hầu như chỉ có trong những chuyện "Liêu Trai" chứ chưa bao giờ hiện thực.

Khi con khởi lên một ý tưởng thì đã hình thành nhị nguyên rồi (Nhất niệm khởi thiện ác dĩ phân), mà nhị nguyên tất mời gọi sự đối nghịch, nghĩa là tất yếu phải có ít nhất là một ý tướng đối kháng lại. Ví dụ như một người sẽ nói rằng: "Liệu một xã hội thuận chiều như vậy thì sẽ chỉ có sinh không có khắc, làm sao có sự tiến hóa được". Thế là cuộc đời lại nảy sinh ra hai phía đối địch! Và rồi mọi việc vẫn y như cũ. Đức Phật nói: "Tâm bình thế giới bình". Nếu con chưa thực sự thấy thế giới đang an bình như nó là, thì hiện thực của cuộc sống đang giúp con học ra sự an bình trong thái độ sống của chính con đó.

Question 3

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật <p Ngưỡng bái bạch Hoà Thượng,<p Thời gian qua nhờ học theo những lời dạy của Hoà Thượng mà con đã tìm được hướng đi đúng đắn cho con trong sự tu tập, cũng như trải nghiệm được rất nhiều điều trong cuộc sống.<p Hiện con đang tu tập cùng 1 nhóm Phật tử khoảng 30 người. Từ trước tới nay họ chuyên tu pháp môn Tịnh Độ, niệm Phật cầu vãng sanh. Thời gian đầu, con vẫn theo trình độ của họ mà hướng dẫn tu. Và dần về sau, con đã kết hợp giữa thiền Tuệ và niệm Phật để hướng dẫn cho họ.<p Thời gian đã trải qua gần 1 năm rồi, nhưng con thấy họ vẫn cố chấp giữ chặt quan điểm "chỉ niệm Phật cầu vãng sanh mà thôi". Thế nhưng, trong cuộc sống hàng ngày họ vẫn luôn bị hoàn cảnh chi phối, đã chạy theo cảnh mà còn làm cho tâm bị tổn thương. Họ vẫn chưa thấy ra được giá trị thật sự của đau khổ, của phiền não, mặc dù con đã hướng dẫn rất nhiều.<p Con luôn nhớ lời Thầy dạy là: sống "tuỳ duyên thuận pháp", không "phan duyên thuận ngã". Vì thế mà con nghĩ rằng: nếu họ đang đau khổ, phiền não thì cứ để cho họ đau khổ, cứ phiền não rồi sẽ thấy ra sự vận hành tự nhiên của Pháp.<p Thế nhưng Thầy ơi, tới bây giờ con cảm thấy vô vọng vì đã mất quá nhiều thời gian. Thầy vẫn thường dạy chúng con: "nếu đã ngộ thì không qua thời gian". Nhưng có lẽ nhóm Phật tử này do cố chấp quan điểm niệm Phật cầu vãng sanh nên con khó có thể giúp họ "thấy" được sự vận hành của Pháp một cách tự nhiên và hoàn hảo.<p Con kính trình lên Hoà Thượng. Vì đối với con đây là 1 vấn đề nan giải. Con rất ít khi tiếp xúc với Phật tử. Tuy đã tu học hơn 20 năm ở Ni trường nhưng đây là lần đầu tiên con va chạm thực tế. Có lẽ con không quen với đời sống thế tục nên con thấy có nhiều việc khiến con bận lòng.<p May nhờ thời gian qua con học và hành được từ những lời dạy của Hoà Thượng nên đã hiểu thêm nhiều.<p Con kính trình lên Hoà Thượng và mong Hoà Thượng chỉ dạy cho con phải làm sao.<p Con xin đảnh lễ và kính chúc Hoà Thượng Thân Tâm thường lạc.<p

Accepted Answer

Có lẽ con cảm thấy vô vọng vì con muốn họ mau thấy ra lẽ thật vi diệu trong sự vận hành tự nhiên của pháp, nhưng căn cơ trình độ của họ chưa tới thì làm sao nhận ra được sự thật này. Vậy thì chính mong muốn ấy của con là chưa đúng thực tế, nó tạo ra thời gian và làm con mất nhẫn nại. Con đừng xem việc hướng dẫn người khác là phải giúp họ đạt được một tiêu chuẩn nhận thức và hành vi nhất định nào, mà còn thấy rằng đó cũng là cơ hội để bản thân con học ra bài học của chính mình - bài học về sự nhẫn nại, từ bi, cảm thông và trí tuệ thấy rõ căn cơ trình độ của mỗi người.

Mặt khác, không phải riêng pháp môn Tịnh Độ mà bất cứ pháp môn nào đã vận dụng thành phương tiện hay phương pháp chế định thì dù thiện xảo tới đâu cũng đều rất dễ rơi vào tình trạng cố chấp và lệ thuộc khuôn mẫu định sẵn, mất hết tính sáng tạo tự nhiên và biến hóa vô cùng của pháp. Ngay cả thiền Kiến Tánh và thiền Vipassanà cũng bị người sau biến thành những phương pháp chế định để rồi phân hóa ra nhiều trường phái cục bộ mà mỗi trường phái đều cố chấp vào phương pháp riêng của mình. Chính sự phân chia của các phương pháp thiền trên bình diện chế định mà người ta chỉ đạt được những kinh nghiệm cục bộ như người mù rờ voi, không thấy được tính toàn diện của thực tánh chân đế. Bởi vậy mới gọi là thời mạt pháp! Mạt pháp thì đành vậy con chán nản làm gì!