Q: Chào thầy, cho con hỏi, thầy thường nói về tánh biết, vậy cho con hỏi tánh biết có đem đến lợi ích gì cho việc giải thoát sanh tử không thầy?

Không có tánh biết thì hoàn toàn không thể giác ngộ giải thoát dù con tu bất kỳ phương pháp nào, đó chính là lợi ích của tánh biết trong giải thoát sinh tử. Trở về với tánh biết "không sinh, không hữu, không tác, không thành" tức là Niết bàn, thoát khỏi "sinh, hữu, tác, thành" của luân hồi sinh tử (Udāna, Kinh Tiểu Bộ).

Question 1

Con xin đảnh lễ sư ông. <p Con đã tu tập theo pháp môn sư ông chỉ dạy trên trang web khoảng 5 tháng. Con rất vui vì tu tập không cần phải tìm nơi cảnh thanh vắng, phải lên non, phải rời khỏi gia đình, vợ con, hoàn cảnh đang sống, phải thay đổi, phải đi đến đâu... mà ở mỗi lúc mỗi nơi đều là cơ hội để được giác ngộ. Như lời sư ông nói, pháp chính là vị thầy lớn nhất và vừa vặn nhất cho từng hành giả. Pháp là quả do chính nhân mà mỗi người đã gieo. Con vẫn tu tập, vẫn luôn quan sát cái gì xảy ra trước mắt, vẫn luôn quan sát tâm trạng của chính con. Con kính xin sư ông giúp cho con những gì con chưa thông tỏ: <p 1 Con vẫn luôn cố gắng sống với cái đang là, nhưng thực sự thì con hay quên để tâm luôn bị cuốn theo ngoại cảnh, cuốn theo những tư tưởng, suy nghĩ... trong con. Kính xin sư ông hướng dẫn cho con làm sao để lúc nào cũng được kiên cố, chú tâm trong hiện tại? <p 2 Người xưa nói biển lặng thì minh châu mới hiện. Trong đạo con nghĩ câu này giống như: Tâm an thì Phật tánh mới hiển lộ. Nhưng nếu cứ để những lao xao trong lòng (buồn, vui, giận, ghét, tính toán, so đo, phân biệt, nghĩ quá khứ tương lai...) rồi một mặt vẫn biết mình đang vui, đang buồn, đang giận... thì cho đến lúc nào tâm mới được an, minh châu mới được hiển lộ đây? (vì vọng tâm như sóng, như bọt, giống như có nước thì mãi mãi vẫn có sóng có bọt, biết lúc nào dừng lại, lúc nào có được bầu trời không mây?) <p 3 Giữa rừng kinh sách, giữa quá nhiều đạo sư thì hành giả (vẫn còn mê mờ) biết làm sao để chọn cho mình một bậc minh sư, chọn cho mình một con đường chánh? Chuyện đạo như đi trên một con đường để đến đích. Đích của đạo là giác ngộ, giải thoát. Đức Phật Thích Ca là người đã đi trên đường đó và đã đến nơi. Ngài đã đủ tư cách để truyền đạo. Trong đời này có ai đã đến nơi đức Phật đã đến mà con thấy có quá nhiều giảng sư về đạo Phật. Trong số đó ai đã giác ngộ giải thoát khổ đau, sinh tử luân hồi? Không lẽ ai cũng giác ngộ giải thoát? <p 4 Con vốn không thích ăn thịt, cá. Nhưng khi con ăn chay khoảng 10 ngày thì con có trạng thái mỏi mệt, mất sức, sụt cân dù con biết chọn thức ăn cho đủ dinh dưỡng. Vẫn biết rằng trong thế giới này, động tay động chân là có nhiều vi sinh vật bị tổn hại, khi bệnh dùng kháng sinh thì có nhiều vi trùng bị chết. Nhưng nếu con ăn mặn (dù là con hạn chế tối đa ăn thịt, con chỉ chọn cá, tép nhỏ) thì con luôn có một điều gì không ổn là phải gây sự đau khổ, đớn đau cho con vật để nuôi mạng sống của mình. Kính xin sư ông giúp con. <p 5 Kính thưa sư ông, con rất thương người. Con hay giúp người nghèo. Con hay hướng dẫn người không biết lẽ thật... Nhưng khi thấy những người mà mình giúp đỡ trở nên giàu có, thông minh, nhất là khi thấy họ vừa giàu, vừa thông minh lại thêm một chút tự hào thì trong tâm con lại có ý không thích. Con phải làm sao? <p Đây là những thắc mắc con chưa rõ. Kính xin sư ông chỉ dạy. Con chân thành đảnh lễ sư ông.

Accepted Answer

1) Đừng cố gắng "tích cực miên mật" quá sức, vì đó chỉ là ý đồ của bản ngã tham sân si đang muốn xác định và duy trì sự hiện hữu của nó! Con cứ tùy theo khả năng mà thận trọng chú tâm quan sát thân tâm cảnh, càng tự nhiên càng tốt và được chừng nào hay chừng đó, vội vàng chỉ tạo thêm áp lực tâm lý mà thôi. Giống như mặt trời cứ lên từ từ nhưng lên tới đâu xóa tan bóng tối tới đó, chứ con muốn mặt trời phải đúng ngọ ngay làm gì cho mệt. 2) Chính nhờ có vọng tâm mà tánh giác mới hiển lộ, nếu không được vọng tâm thử thách thì tánh giác làm sao thể hiện được khả năng giác ngộ của mình? Khả năng đó biểu hiện qua thấy biết, vì vậy an không phải là cái an của những đợt sóng tâm mà chính là cái an của tánh giác thấy biết những đợt sóng tâm ấy. Sóng sinh diệt diệt sinh là chuyện bình thường, chủ yếu là có thấy ra tánh nước vẫn an. Cũng vậy, tâm sinh diệt là đương nhiên, quan trọng là tánh thấy có đủ an để thấy sự sinh diệt ấy hay không. Con xem trọng việc an tâm mà xem thường tánh thấy nên mới bị bất an là phải. 3) Đạo sư hay kinh điển không phải là vấn đề, vấn đề là con thấy cái nào đúng cái nào sai, như chính đức Phật dạy trong Kinh Kalama. Đừng vội tin mà phải tự mình chứng nghiệm Sự Thật. Dù đạo sư đã chứng ngộ tới đâu hay kinh điển có hay cách mấy thì con vẫn phải tự mình giác ngộ chân lý ở nơi con, "không nương tựa, không nắm giữ điều gì bên ngoài". Do đó Kinh Dhammapada đã dạy: Tự mình nương chính mình Không nương nhờ ai khác Khi tự mình thuần tịnh Là chỗ nương hy hữu. 4) Không phải riêng chuyện ăn uống mà bất cứ việc gì cũng đừng vội kết luận một chiều, vì như vậy chỉ tự mình trói buộc, chấp trước và trơ lỳ không còn thông minh tinh tế trong từng tình huống khác nhau. Mỗi tình huống cuộc sống đều khác nhau nên con đừng đem một công thức đúng sai nào áp dụng cho mọi trường hợp. Phải luôn luôn thận trọng chú tâm quan sát để ứng xử tinh tế và thích nghi với từng hoàn cảnh mới là giới luật đích thực, chứ không nên quy chiếu vào một hệ thống giáo điều nào, giới luật như thế mới sinh định, sinh tuệ. Còn nếu con phân vân lo lắng như thế thì làm sao định tuệ phát sinh. 5) Có thể con có tâm từ, tâm bi đối với những người thua kém mình, nhưng chưa có tâm hỷ, tâm xả đối với những người hơn mình. Nghịch lại với tâm hỷ là tâm tật đố, ganh tỵ tức không muốn ai hơn mình. Còn nghịch lại với tâm xả là tâm cố chấp, nhất là chấp ngã, nên dễ sinh lòng tự cao ngã mạn, chỉ muốn chiếu cố đến người thua mình nhưng lại ganh tỵ với người hơn mình. Khi còn bản ngã thì ai cũng vậy, không phải riêng con. Vì vậy, chủ yếu là thấy ra cái gốc bản ngã còn ganh tỵ chỉ là cái ngọn mà thôi.

Question 2

Mô Phật, con kính chào thầy ạ, con Diệu An Bình Phước.

Thưa thầy tối qua con đọc thư của bạn ở Zurich, con rất xúc động và cảm ơn bạn ấy trong sự tương giao về tánh biết, bạn ấy dường như có cảm nhận về con rất nhiều.

Thưa thầy sáng nay con có gọi các bạn và những anh chị cùng tu học đến để kể về người bạn ở Zurich đã phát tâm từ như vậy. Các bạn cũng xúc động hoan hỉ và khuyên con đi chữa, nhưng sao tâm trạng con lúc này thật nhẹ nhàng và thuận pháp.

Thưa thầy con bị đau đầu từ năm con 22 tuổi, tới giờ con 42 tuổi. Cách đây 4 năm con đi khám và xét nghiệm tổng quát, con bị nhiễm kí sinh trùng, ngực có một u nhưng lành tính. Con đã chữa kí sinh trùng 3 năm liền mà chỉ bớt được 60%. Thế là con buông xuôi bỏ cuộc, nghỉ một năm qua, con thấy nhiều lúc mệt lắm. Con đã kể cho bác sĩ, bác sĩ khuyên con nên đi khám tổng quát. Con đã đi khám, kết quả là kí sinh trùng chưa hết, phần ngực đã phát triển đa u, phổi phải có nốt vôi, cộng đường ruột rất yếu. Bác sĩ khuyên con làm xét nghiệm kiểm tra đa u, bác sĩ nói vậy là lớn chuyện rồi. Lúc đó con mỉm cười và thưa rằng từ từ con sẽ xét nghiệm sau, bác sĩ nhìn con với ánh mắt thương cảm vì biết 3 năm rồi con đã tốn tới 60.000.000 VND.

Về phần con, thực lòng con đã chấp nhận cái chết vì con biết thân này đến lúc hoại rồi không níu giữ nữa, chết gọi là chết vậy thôi, sanh không thực sanh, chết không thực chết. Đủ duyên thì hội tụ, hết duyên thì rã tan. Con không muốn trước khi chết lại nhẫn tâm mang hết của cải ra đi rồi mới chết, để những tài sản nhỏ này lại cho người thân còn sống. Thưa thầy, thật là bất khả tư nghì, khi con buông xả niệm chết với cuộc sống vô ngã vị tha, con luôn mỉm cười với các pháp, những lúc ốm đau bệnh tật... thế này, từng giây phút chiêm nghiệm chưa bao giờ con biết nay biết, chưa bao giờ thấy nay thấy, chân lý vốn tự nhiên rất hoàn hảo, muôn đời như nó vẫn là.

Thưa thầy, con có đôi lời cám ơn người bạn ở Zurich ạ: "Bạn ơi, từ đáy lòng sâu thẳm, mình cám ơn bạn nhiều lắm! Mình cũng đang cảm nhận về bạn đó, đúng là một người bạn:

"Xuân bất tận ở lòng ai hoan hỉ

Đạo vô cùng trong bản thể tịch nhiên"...

Con thành kính tri ân thầy, tận đáy lòng thâm sâu vô lượng.

Accepted Answer

Đúng như Phật dạy "Thân bệnh nhưng tâm không bệnh" và Lão Tử nói: "Phù duy bịnh bịnh thị dĩ bất bịnh". Nói cho dễ hiểu, ai đủ trầm tĩnh sáng suốt để thấy bệnh như nó là với tâm an nhiên tự tại, không lo âu sợ hãi, thực chứng tính chất vô thường, khổ, vô ngã của pháp hữu vi mà tâm vẫn vô vi bất động thì có thể xem như người ấy không còn bệnh nữa.

Đối với phần đông, đó là điều chỉ nói trên lý thuyết thôi, nhưng trong Kinh vẫn nêu lên nhiều trường hợp điển hình như ngài Vakkali, Girimānanda v.v... và bây giờ Diệu An lại một lần nữa chứng minh sự thật này khi đã thấy ra Tánh Biết Trong Sáng, "không sinh - không hữu - không tác - không thành" mà đức Phật gọi là Pabhassara Citta. Đúng là thị hiện thân bệnh để chứng minh tâm không bệnh như Phật đã dạy. Sādhu, sādhu, sādhu lành thay!

Question 3

Chào thầy, cho con hỏi, thầy thường nói về tánh biết, vậy cho con hỏi tánh biết có đem đến lợi ích gì cho việc giải thoát sanh tử không thầy?

Accepted Answer

Không có tánh biết thì hoàn toàn không thể giác ngộ giải thoát dù con tu bất kỳ phương pháp nào, đó chính là lợi ích của tánh biết trong giải thoát sinh tử. Trở về với tánh biết "không sinh, không hữu, không tác, không thành" tức là Niết bàn, thoát khỏi "sinh, hữu, tác, thành" của luân hồi sinh tử (Udāna, Kinh Tiểu Bộ).