tánh biết & tướng biết

Tướng nghe chỉ sinh khởi khi nhĩ căn duyên với âm thanh trong môi trường có thể truyền âm, khi một trong các duyên này không khởi hoặc diệt thì tướng nghe cũng không khởi, hoặc diệt theo, nhưng tánh nghe vẫn không sinh diệt. Nếu tánh nghe diệt tức không còn tồn tại nữa làm sao tai có thể nghe được âm thanh? Còn nếu tánh nghe sinh ắt nó tồn tại mãi vậy tại sao có lúc vẫn không nghe? Do đó, dù khi có hay không có duyên nhĩ căn với âm thanh tánh nghe vẫn không sinh không diệt. Nhận ra tánh nghe không sinh diệt này gọi là nghe lại tánh nghe.

Ý thức là phần hiện tướng của tánh biết khi tiếp xúc với pháp trần. Có nhiều loại ý thức:

Ý thức 1, hình thành khái niệm về đối tượng do 5 thức trước cung cấp.

Ý thức 2, xử lý những khái niệm đã được hình thành do ý thức 1.

Ý thức 3, là khả năng nhận biết sự tái hiện thông tin lưu trữ trong vô thức qua các giấc mơ.

Đó là biểu hiện của tánh biết qua ý thức, ngoài ra tánh biết còn có những hoạt động độc lập không qua 6 thức nữa, như linh tri, tuệ tri, liễu tri chẳng hạn.

Đừng cố so sánh ngôn từ, tốt nhất là nên khám phá để thấy ra tánh biết là gì, lương tâm là gì mới được. Theo thầy thì lương tâm mang tính đạo đức, còn tánh biết mang tính trí tuệ mặc dù cả hai đều xuất phát từ cùng một bản tâm.