Q: Kính Thầy,<p Nghe, hiểu và thực hành theo băng thầy dạy về thiền định, thiền tuệ thì con thấy gần gũi và dễ thực hiện mang lại hiệu quả. Con xin hỏi 2 câu sau:<p 1. Con không hiểu tại sao lại phân biệt thành thiền/định vô sắc và hữu sắc? <p 2. Mục đích chia thiền thành các bậc nhất, nhị, tam, tứ,... là để làm gì chứ như cách dạy của thầy thì thực chất là thay đổi cách sống. Mới đầu có thể là tọa thiền sau lan tỏa ra các hoạt động khác tương tự là được.<p Trân trọng cám ơn thầy<p Con Minh Trí<p

1) Thiền định hữu sắc dùng tưởng tập trung để biến một đối tượng thô thành quang tướng để từ quang tướng đó phát triển tâm định nên gọi là định hữu sắc. Sau khi đạt được thiền cuối cùng của hữu sắc, hành giả dùng tưởng tập trung vào khái niệm không, như hư không vô biên, thức vô biên v.v... để phát triển tâm định nên gọi là định vô sắc. 2) Với cách hành thiền định như trên hành giả sẽ trải qua các độ sâu hơn của định nên mới chia ra thứ lớp. Đó là phàm định, còn hữu vi, hữu ngã, thuộc tam giới nên ngoại đạo vẫn hành được, nhưng không đưa đến giác ngộ giải thoát. Chánh định đức Phật là định liên kết trong bát chánh đạo nên định tánh không tách rời giới tánh và tuệ tánh ngay trong mọi sinh hoạt đời sống.

Q: Mô Phật. Con kính chào Thầy. Con có một vài câu hỏi xin Thầy giải đáp giúp con: <p 1) Ngồi Thiền bằng tư thế Ngồi. Con nghĩ nếu mình ngồi lâu hoặc nhiều thì máu sẽ không lưu thông tốt, chẳng hạn như với triệu chứng tê chân hoặc đau. Như vậy, sẽ gây ra nhiều bệnh, chẳng hạn như bệnh đông máu (blood clots, deep vein thrombosis). Cho nên, thường khi người bệnh nằm nhiều thì thường được trợ giúp của cái dụng cụ gọi là SCD (sequential compression device) để trên 2 chân để giúp lưu thông máu. Hoặc là, nếu người đứng nhiều cũng vậy, nên mang stocks để giúp lưu thông máu, nếu không thì rất dễ bị bịnh blood clots. Nhưng con không hiểu là có nhiều vị ngồi thiền rất lâu, cả vài tiếng, đến vài ngày thì không sao cả? <p 2) Trước khi còn được phước duyên nghe những bài pháp của Thầy, con có tập Thiền vipassana với một chùa Nguyên Thuỷ. Nhưng con ngồi thiền khoảng 5 phút (con chú ý vào hơi thở), con bắt đầu lắc và lắc rất là mạnh, có khi chúi đầu. Cảm giác của con rất là thích thú. Trong khi thiền, khi bắt đầu nghĩ lắc thì thân con bắt đầu lắc. Nhưng khi xả thiền, thì con muốn lắc, cũng không lắc được. Khi con trình pháp với vị Thầy, con được bảo là tốt, cứ tiếp tục, rồi nó sẽ hết sau 3 tháng. Cái lắc của con không hết sau 3 tháng, nhưng lắc ít hơn và ngắn hơn. Như vậy, con đang tập thiền định, phải không Thầy, chứ không phải thiền minh sát tuệ, như được bảo? Nếu là như vậy, làm sao con hoá giải thiền định này? <p Con xin tri ân Thầy.

1) Ngồi lâu quen nên không thấy đau tê nữa, nhưng ngồi nhiều quá vẫn có hại về khí huyết không được lưu thông như con đã nói. Tuy nhiên nhờ an lạc của định mà khí huyết dễ dàng phục hồi, do đó người định lực tốt thì không sao, nhưng nếu không định được thì rất dễ bị bệnh. 2) Một số không ít phương pháp được gọi là thiền tuệ, thực chất chỉ là thiền định. Họ tưởng định luôn luôn sinh tuệ, nhưng không thấy mặt nguy hại của nó là trở ngại cho tuệ. Khi định và tuệ tự tánh (chánh kiến, chánh định) cùng tương tác mới tương sinh được, còn định hữu vi, hữu ngã, thuộc định sắc và vô sắc giới gây trở ngại cho tuệ nhiều hơn sinh (xem 10 trở ngại cho thiền tuệ). Trạng thái lắc con đang gặp gọi là "ấn chứng thô" trong thiền định, muốn hoá giải con nên quan sát nó thật kỹ khi nó mới khởi lên, hoặc quan sát thân thật rõ khi nó chưa khởi lên, nếu đã trở thành thói quen thì tốt nhất nên bỏ ngồi thiền định, để chuyển qua thiền tuệ tự nhiên như thầy đã hướng dẫn.

Q: Kính thưa Thầy, <p Người hành thiền định nhiều có giúp chuyển hóa những tâm hành trong vô thức chút nào không ạ? <p Con xin cám ơn Thầy. Kính,<p Viên Giải

Thiền định hữu vi hữu ngã thường được bậc trí gọi là "đá đè cỏ" vì nó chỉ dồn nén những tâm hành trong vô thức hơn là hoá giải được chúng. Trong khi an trú định, hành giả tạm thời thoát khỏi ràng buộc của ngoại cảnh (5 đối tượng giác quan) nên gọi là ly dục (ngũ dục) nhờ vậy hưởng được hiện tại lạc trú, nhưng dục bên trong thì vẫn còn nguyên hoặc thậm chí còn tăng trưởng dưới hình thức sắc ái và vô sắc ái. Trong khi chánh định vô vi vô ngã xuất phát từ người có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng nên tâm người ấy thường trở về với thực tại thân tâm (chánh tinh tấn), trọn vẹn với thực tánh chân đế (chánh niệm) và an trú tánh không (chánh định) một cách tự nhiên tự tại, lúc đó trong ngoài đều tịch tịnh trong sáng nên mới chuyển hoá được tâm hành trong vô thức.

Question 1

Kính Thầy,<p Nghe, hiểu và thực hành theo băng thầy dạy về thiền định, thiền tuệ thì con thấy gần gũi và dễ thực hiện mang lại hiệu quả. Con xin hỏi 2 câu sau:<p 1. Con không hiểu tại sao lại phân biệt thành thiền/định vô sắc và hữu sắc? <p 2. Mục đích chia thiền thành các bậc nhất, nhị, tam, tứ,... là để làm gì chứ như cách dạy của thầy thì thực chất là thay đổi cách sống. Mới đầu có thể là tọa thiền sau lan tỏa ra các hoạt động khác tương tự là được.<p Trân trọng cám ơn thầy<p Con Minh Trí<p

Accepted Answer

1) Thiền định hữu sắc dùng tưởng tập trung để biến một đối tượng thô thành quang tướng để từ quang tướng đó phát triển tâm định nên gọi là định hữu sắc. Sau khi đạt được thiền cuối cùng của hữu sắc, hành giả dùng tưởng tập trung vào khái niệm không, như hư không vô biên, thức vô biên v.v... để phát triển tâm định nên gọi là định vô sắc. 2) Với cách hành thiền định như trên hành giả sẽ trải qua các độ sâu hơn của định nên mới chia ra thứ lớp. Đó là phàm định, còn hữu vi, hữu ngã, thuộc tam giới nên ngoại đạo vẫn hành được, nhưng không đưa đến giác ngộ giải thoát. Chánh định đức Phật là định liên kết trong bát chánh đạo nên định tánh không tách rời giới tánh và tuệ tánh ngay trong mọi sinh hoạt đời sống.

Question 2

Mô Phật. Con kính chào Thầy. Con có một vài câu hỏi xin Thầy giải đáp giúp con:

Ngồi Thiền bằng tư thế Ngồi. Con nghĩ nếu mình ngồi lâu hoặc nhiều thì máu sẽ không lưu thông tốt, chẳng hạn như với triệu chứng tê chân hoặc đau. Như vậy, sẽ gây ra nhiều bệnh, chẳng hạn như bệnh đông máu (blood clots, deep vein thrombosis). Cho nên, thường khi người bệnh nằm nhiều thì thường được trợ giúp của cái dụng cụ gọi là SCD (sequential compression device) để trên 2 chân để giúp lưu thông máu. Hoặc là, nếu người đứng nhiều cũng vậy, nên mang stocks để giúp lưu thông máu, nếu không thì rất dễ bị bịnh blood clots. Nhưng con không hiểu là có nhiều vị ngồi thiền rất lâu, cả vài tiếng, đến vài ngày thì không sao cả?
Trước khi còn được phước duyên nghe những bài pháp của Thầy, con có tập Thiền vipassana với một chùa Nguyên Thuỷ. Nhưng con ngồi thiền khoảng 5 phút (con chú ý vào hơi thở), con bắt đầu lắc và lắc rất là mạnh, có khi chúi đầu. Cảm giác của con rất là thích thú. Trong khi thiền, khi bắt đầu nghĩ lắc thì thân con bắt đầu lắc. Nhưng khi xả thiền, thì con muốn lắc, cũng không lắc được. Khi con trình pháp với vị Thầy, con được bảo là tốt, cứ tiếp tục, rồi nó sẽ hết sau 3 tháng. Cái lắc của con không hết sau 3 tháng, nhưng lắc ít hơn và ngắn hơn. Như vậy, con đang tập thiền định, phải không Thầy, chứ không phải thiền minh sát tuệ, như được bảo? Nếu là như vậy, làm sao con hoá giải thiền định này?

Con xin tri ân Thầy.

Accepted Answer

1) Ngồi lâu quen nên không thấy đau tê nữa, nhưng ngồi nhiều quá vẫn có hại về khí huyết không được lưu thông như con đã nói. Tuy nhiên nhờ an lạc của định mà khí huyết dễ dàng phục hồi, do đó người định lực tốt thì không sao, nhưng nếu không định được thì rất dễ bị bệnh. 2) Một số không ít phương pháp được gọi là thiền tuệ, thực chất chỉ là thiền định. Họ tưởng định luôn luôn sinh tuệ, nhưng không thấy mặt nguy hại của nó là trở ngại cho tuệ. Khi định và tuệ tự tánh (chánh kiến, chánh định) cùng tương tác mới tương sinh được, còn định hữu vi, hữu ngã, thuộc định sắc và vô sắc giới gây trở ngại cho tuệ nhiều hơn sinh (xem 10 trở ngại cho thiền tuệ). Trạng thái lắc con đang gặp gọi là "ấn chứng thô" trong thiền định, muốn hoá giải con nên quan sát nó thật kỹ khi nó mới khởi lên, hoặc quan sát thân thật rõ khi nó chưa khởi lên, nếu đã trở thành thói quen thì tốt nhất nên bỏ ngồi thiền định, để chuyển qua thiền tuệ tự nhiên như thầy đã hướng dẫn.

Question 3

Kính thưa Thầy, <p Người hành thiền định nhiều có giúp chuyển hóa những tâm hành trong vô thức chút nào không ạ? <p Con xin cám ơn Thầy. Kính,<p Viên Giải

Accepted Answer

Thiền định hữu vi hữu ngã thường được bậc trí gọi là "đá đè cỏ" vì nó chỉ dồn nén những tâm hành trong vô thức hơn là hoá giải được chúng. Trong khi an trú định, hành giả tạm thời thoát khỏi ràng buộc của ngoại cảnh (5 đối tượng giác quan) nên gọi là ly dục (ngũ dục) nhờ vậy hưởng được hiện tại lạc trú, nhưng dục bên trong thì vẫn còn nguyên hoặc thậm chí còn tăng trưởng dưới hình thức sắc ái và vô sắc ái.

Trong khi chánh định vô vi vô ngã xuất phát từ người có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng nên tâm người ấy thường trở về với thực tại thân tâm (chánh tinh tấn), trọn vẹn với thực tánh chân đế (chánh niệm) và an trú tánh không (chánh định) một cách tự nhiên tự tại, lúc đó trong ngoài đều tịch tịnh trong sáng nên mới chuyển hoá được tâm hành trong vô thức.