Q: Kính thưa Thầy, <p Con tập theo thiền quán tâm, thì được dạy rằng mỗi khi có việc gì xảy ra, thì đừng chú tâm nơi đối tượng, mà hãy quay trở về để ý nơi tâm mình xem nó như thế nào. <p Kính thưa Thầy, thực tập như vậy có giống với thận trọng, chú tâm, quan sát không ạ? Con kính xin Thầy chỉ dạy thêm cho con.

Điều này chỉ đúng khi con hiểu đúng, làm đúng, và sai khi con hiểu sai, làm sai. Trong thiền Vipassanā, tâm thiền là chính còn đối tượng là thứ yếu, tâm thiền tùy từng trường hợp (tùy duyên) mà ứng với đối tượng tự nhiên, đang là, không định trước, nếu chủ quan chọn lựa hay định trước một đối tượng ưu tiên nào nhất định thì đối tượng đó không còn tự nhiên, tức không còn là thực tánh pháp nữa. Tâm quy định trước và đối tượng quy định trước chỉ dùng để hành thiền định thế gian thôi, không thể hành thiền Vipassanā được./ Do đó thầy thường nói đến tâm thiền, còn đối tượng thiền thì tùy duyên. Tùy trường hợp, khi đang làm một việc thì tâm thiền ứng ra sự thận trọng, chú tâm, quan sát; khi ý buông lung thất niệm thì tâm thiền chỉ cần trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại; khi không cần ứng vào một đối tượng nào, thì tâm thiền mở ra toàn diện với sự trong lành, định tĩnh, sáng suốt; khi buông hết mọi đối tượng thì tâm thiền tự chiếu với sự rỗng rang, lặng lẽ, trong sáng. Đó chính là tùy duyên (đối tượng) thuận pháp (tâm thiền tự ứng).

Question 1

Con kính chào Thầy, <p Hôm trước (ngày 07/01/2015) con có hỏi Thây về việc kiểm soát cảm xúc của mình. Hiện tại việc làm chủ cảm xúc này đối với con không còn là vấn đề nữa, khi cảm xúc khởi lên thì con thấy nó đến rồi đi như bao pháp khác thôi chứ nó không lôi cuốn con được nữa. Con thành thật tri ân Thầy. <p Con đã nghe đi nghe lại các bài pháp của Thầy rất nhiều lần và bước đầu con đã ứng dụng trong cuộc sống của mình. Khi con ngồi xuống và nhìn lại bản thân, con thấy thế này:<p 1) Con thấy rõ trạng thái trên thân con đang vận hành như thế nào (hơi thở vào ra, nhức mỏi, tê chân, lưng cong hay thẳng, khí lưu thông... <p 2) Thấy các vọng niệm khởi lên.<p 3) Thấy thái độ phản ứng của bản ngã (nếu có).<p 4) Cái tâm rỗng lặng đang quan sát và thấy rõ 3 điều trên.<p Ban đầu khi mới ngồi xuống thì con cảm nhận được cái tâm rỗng lặng, sau đó dần dần khi thấy rõ các vận hành của thân, vọng niệm và các phản ứng của bản ngã thì con thấy tâm con nó đồng thời vừa rỗng lặng và vừa trong sáng ra. <p Trong quá trình ngồi quan sát như vậy, VẬN HÀNH TỰ NHIÊN TRÊN THÂN của con lúc thì thoải mái, lúc mỏi, lúc đau, chính điều này làm cho khí huyết không lưu thông một cách tự nhiên, con nhận thấy mình nên điều chỉnh THÂN một tý như cho lưng thẳng lên, hay hít thở sâu vài hơi thở để cho cơ thể tái lập quân bình trở lại, rồi con lại để mọi thứ tự nhiên để quan sát thì con thấy trạng thái tâm của con lại rỗng lặng trong sáng như bình thường, con thấy rõ các pháp đang vận hành.<p Con làm điều này (điều chỉnh trạng thái của thân) vì con thấy hiện trạng thân như vậy thì con nên điều chỉnh như vậy chứ không có mong cầu gì cả. Nên Thầy cho con hỏi là:<p 1) Việc con thực hành như vậy đã đúng với pháp của Thầy chỉ dạy chưa?<p 2) Việc con có ý niệm điều chỉnh thân như vậy có phải là chánh tư duy và việc con quan sát thấy thân như vậy có phải là chánh kiến không?<p 3) Hay việc điều chỉnh thân của con là do phản ứng vi tế của bản ngã mà trí tuệ của con chưa đủ sáng suốt để nhận ra? <p Con chân thành cảm ơn Thầy và kính mong Thầy chỉ dạy.

Accepted Answer

1) Con làm tốt lắm. Con cứ tiếp tục như vậy thì trong đó sẽ có sự tự động điều chỉnh. Đừng sợ sai, hành đúng sẽ tự động phát hiện cái sai. Đó chính là quá trình chuyển hóa nhận thức và hành vi. 2) Điều chỉnh thân theo nhu cầu tự nhiên do thấy biết đúng là chánh kiến, do suy nghĩ đúng với sự kiện thực là chánh tư duy. 3) Chỉ khi nào điều chỉnh theo tư kiến, tư dục (tà kiến, tham ái) mới do bản ngã. Đừng sợ bản ngã, nó chỉ là trò ảo thuật giúp tâm phát huy diệu dụng của tánh biết mà thôi.

Question 2

Kính thưa Thầy! <p Con vừa gửi xong một câu hỏi nhưng lại thấy trong tâm bừng sáng lên như ánh hào quang. Con hiểu lời Thầy dạy và bài kệ của Lục Tổ như thế này có đúng không ạ? <p Trước đây con có trình pháp với Thầy là: ”Con thường quan sát và thấy thân, tâm mình từ từ đi vào giấc ngủ. Nhiều hôm, cái biết quá rõ ràng nên con cứ tưởng mình đang thức, mãi đến khi con nhìn thấy mình đang mơ mới biết hóa ra là mình đã ngủ. Con nhìn thấy quá trình mơ của mình như đang ngồi xem phim vậy”. <p Bây giờ con chỉ cần thận trọng, chú tâm, quan sát một cách tự nhiên mọi hoạt động của ý thức cũng như của thân, tâm như con đã quan sát giấc ngủ là đủ. Không cần bất cứ một phương tiện nào. Không cần phải suy nghĩ, lo lắng về bất cứ một trạng thái nào của thân, tâm. Chỉ cần làm một việc là “nhìn thôi“. Thưa Thầy, con hiểu và sẽ làm như vậy có được không ạ? <p Con Thành Kính Đảnh Lễ Thầy!

Accepted Answer

Đúng vậy, "chỉ nhìn thôi" mới thấy ý nghĩa đích thực của mọi pháp đến đi. Tất cả pháp đều mang những "thông điệp" cực kỳ giá trị của nó, không biết đọc hay không đọc ra những thông điệp đó chính là vô minh. Và vì vô minh nên cho nó là... và đưa đến ái dục tức muốn nó phải là, mong nó sẽ là...

Question 3

Kính thưa Thầy, <p Con tập theo thiền quán tâm, thì được dạy rằng mỗi khi có việc gì xảy ra, thì đừng chú tâm nơi đối tượng, mà hãy quay trở về để ý nơi tâm mình xem nó như thế nào. <p Kính thưa Thầy, thực tập như vậy có giống với thận trọng, chú tâm, quan sát không ạ? Con kính xin Thầy chỉ dạy thêm cho con.

Accepted Answer

Điều này chỉ đúng khi con hiểu đúng, làm đúng, và sai khi con hiểu sai, làm sai. Trong thiền Vipassanā, tâm thiền là chính còn đối tượng là thứ yếu, tâm thiền tùy từng trường hợp (tùy duyên) mà ứng với đối tượng tự nhiên, đang là, không định trước, nếu chủ quan chọn lựa hay định trước một đối tượng ưu tiên nào nhất định thì đối tượng đó không còn tự nhiên, tức không còn là thực tánh pháp nữa. Tâm quy định trước và đối tượng quy định trước chỉ dùng để hành thiền định thế gian thôi, không thể hành thiền Vipassanā được./

Do đó thầy thường nói đến tâm thiền, còn đối tượng thiền thì tùy duyên. Tùy trường hợp, khi đang làm một việc thì tâm thiền ứng ra sự thận trọng, chú tâm, quan sát; khi ý buông lung thất niệm thì tâm thiền chỉ cần trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại; khi không cần ứng vào một đối tượng nào, thì tâm thiền mở ra toàn diện với sự trong lành, định tĩnh, sáng suốt; khi buông hết mọi đối tượng thì tâm thiền tự chiếu với sự rỗng rang, lặng lẽ, trong sáng. Đó chính là tùy duyên (đối tượng) thuận pháp (tâm thiền tự ứng).