Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

thiền tuệ, thiền Minh Sát - Vipassanā

147 câu · trang 10/49

Thưa thầy,

Con đang đọc quyển Thực tại hiện tiền của thầy. Theo cách hiểu còn non cạn của con, thầy có dạy về cách nhìn mọi thứ như nó đang là. Ví dụ như khi con nhìn một bông hoa thì không để tiến trình ngũ uẩn làm cho cái thấy này rối ren chồng chất thêm bằng các kinh nghiệm, kiến thức trước đó, tức là nhìn trực tiếp không qua so sánh với bông hoa trong tiềm thức của con. Được như thế thì bông hoa luôn là một thực thể sống động, tươi mới vì không bị khuôn khổ trong kinh nghiệm. Vậy cái-bông-hoa-đang-là có phải là thực tánh chưa ạ? Vì con nghĩ do con chịu nghiệp quả sắc là thân người nên mới có nhận thức và đối tượng nhận thức tương ưng, nên nhìn bông hoa, mà thực tướng chỉ là hào quang hay năng lực hội tụ, vọng hóa theo nghiệp mà thành hình tướng hoa. Nếu con là bướm chắc cái nhìn và cảm nhận về bông hoa đã khác. Như vậy cái-thực-thể-bông-hoa-đang-là dù không đeo theo vọng tình, vọng tưởng của sự yêu ghét trong diễn trình tâm lý cũng mới là "mặt trăng thứ 2 do đè mí mắt mà thấy" như trong kinh Lăng Nghiêm dạy chứ chưa phải là "thực tướng vô tướng".

Riêng con có một sự cảm nhận "thực tướng vô tướng" của các pháp là khi nhìn sâu vào hiện tướng của các pháp, chúng đều được đột khởi lên từ trong lặng lẽ mà con không biết dùng danh từ gì để gọi - con tạm gọi là chân không. Như khi tự hỏi lửa từ đâu đến, con cũng cảm nhận là lửa có sẵn ở ngay đây, chỉ tùy duyên mà phát hiện trong chân không thôi. Hoặc như khi con niệm Phật hay nghe một âm thanh, có lúc con không chú tâm vào chính âm thanh đó, mà chỉ nghe sự yên lặng nơi âm thanh khởi lên rồi rơi xuống chìm vào đó. Con nghĩ sự lặng lẽ chân không ấy mới chính là nơi làm phát hiện các pháp và là chỗ trở về của vạn vật và các pháp. Vậy sự quán chiếu đó của con có phải là một cách thiền không? Và nó khác với thiền minh sát như thế nào ạ?

Con xin thầy từ bi khai sáng thêm cho con.

Nếu con "thấy" với tâm rỗng lặng trong sáng tự nhiên, tuỳ duyên phát hiện, không qua cái gọi là "quán chiếu" theo bất kỳ ý niệm nào, dù là ý niệm "chân không" hay "thực tướng vô tướng"... thì thực tánh pháp tự hiển bày như nó đang là, đó là thiền Vipassana, còn nếu con "quán chiếu" bằng cách "nhìn sâu vào hiện tướng của các pháp", theo một chiều kích có dụng ý nào đó thì vẫn ở trong phạm trù khái niệm, nghĩa là vẫn qua lăng kính của "cách nhìn" chứ không phải pháp như nó đang là. Đang là chứ không cho là, nghĩ là, phải là, sẽ là... chân không hay diệu hữu gì cả. Nếu con thấy với cái thấy mà dù có con nhìn hay không thì pháp vẫn đang là thì đó là cái thấy của thiền Vipassana hay Kiến Tánh.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính thưa sư con có những thắc mắc sau xin được sự hướng dẫn của sư:

  • Trong bát chánh đạo thì chánh kiến là quan trọng nhất, nhưng con chưa hiểu chánh kiến thực sự là gì?

  • Pháp luôn thay đổi rất nhiều hình dạng trạng thái từ xa xưa đến giờ. Nhưng ai tạo ra pháp? Trong đạo Phật con thấy vẫn còn bỏ ngỏ câu hỏi này.

  • Ai cũng có Phật Tánh hay Tánh Biết. Như vậy thì Phật tánh mỗi người có giống nhau không? Hai người cùng nhận được Phật tánh và sống với Phật tánh, nếu không trao đổi bằng lời, văn tự thì có biết nhau không?

  • Đức Phật đã tu tập rất nhiều pháp. Nhưng những pháp này không đưa đến mục đích giải thoát khổ đau sinh tử luân hồi. Cuối cùng thì đức Phật Thích Ca đã tu tập như thế nào để đạt đến mục đích này? Và thời gian từ lúc thực hành đến khi đạt đạo khoảng bao lâu?

  • Lúc gần thành đạo nhiều ma nữ hiện lên để cám dỗ đức Phật Thích Ca nhưng không làm gì đức Phật. Kính xin sư cho biết đức Phật vượt qua ái dục bằng cách nào, vì đây là thử thách rất khó khăn nhiều người không thể vượt qua được?

  • Trong kinh Lăng Nghiêm đức Phật chỉ cho ngài A nan chính tánh biết mới là bản tâm của ông Anan. Nhưng kính thưa sư nếu não bị hư hoại, hoặc thân này mất đi thì tánh biết có còn tồn tại không?

  • Tất cả mọi sự việc, thân, tâm, cảnh đều có bản chất là không. Như vậy mọi sự vật đều không vướng mắc nhau, mọi sự đều vô sự ngay từ đầu, mọi thành đạt đều không thể. Kính thưa sư có phải như vậy không?

  • Nhưng đây là pháp học còn pháp hành thực sự như thế nào?

Với lòng thật tâm kính xin sư hướng dẫn. Ngoài sự ích lợi cho con, lời hướng dẫn của sư con nghĩ cũng đem đến rất nhiều ích lợi cho rất nhiều người khác. Con xin được cảm ơn sư.

  1. Chánh kiến là thấy biết như thật - thấy mọi sự mọi vật đúng với bản chất hay thực tánh của nó chứ không theo quan niệm, tình cảm của mình.

  2. Nếu Thầy trả lời A tạo ra pháp thì con thỏa mãn chưa hay còn hỏi ai tạo ra A? Nếu vậy hỏi đáp khi nào dứt? Giống như hỏi gà sinh ra trứng hay trứng sinh ra gà vậy!

  3. Nếu thầy nói Tánh Biết giống hay khác thì con chấp nhận ngay hay còn phải kiểm chứng? Nếu phải kiểm chứng mới thực biết thì con tự kiểm chứng cũng biết đâu cần hỏi thầy?

  4. Biết bằng tánh biết khác với biết bằng lời. Điều này con cũng cần khám phá nơi chính mình thì sẽ thấy ra sự khác biệt đó.

  5. Pháp tu cuối cùng khi giác ngộ là tánh biết thấy ra Sự Thật. Sự giác ngộ này là thấy ngay (sanditthiko) không trải qua thời gian (akàliko). Còn trải qua sinh tử luân hồi thì vô lượng kiếp.

  6. Ngài vượt qua tà kiếntham ái bằng Minh và Hạnh viên mãn.

  7. Tánh biết không sinh, không diệt, không thường, không đoạn, không hữu, không vô, không đến, không đi nên chết sống không ảnh hưởng đến nó. Ví như hộp quẹt hư đâu có nghĩa là hết lửa, và khi con không thấy lửa đâu phải là lửa diệt?

  8. Phải.

  9. Nếu hiểu học pháp tức là quan sát pháp (minh sát) để thấy pháp (thực tánh) thì thấy pháp tức là hành pháp. Hành Vipassanà đơn giản là thấy pháp đúng với pháp tánh, do đó hành chính là học và học chính là hành, chứ học không có nghĩa là thu thập ngữ nghĩa để tích lũy kiến thức, và hành không có nghĩa là áp dụng kiến thức để đạt được điều gì. Thầy chỉ gợi ý thôi, con đừng mong đợi một câu trả lời như ý, hãy tự trải nghiệm và chiêm nghiệm ngay nơi thực tại thân tâm cảnh con sẽ tự thấy ra tất cả, đó mới thật là câu trả lời chính xác nhất mà con tìm thấy nơi pháp. Nếu con chịu khó tự chiêm nghiệm học hỏi ở pháp một tí thì thầy sẽ đỡ mất công biết bao!

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính bạch sư ông,

Trước tiên, con xin được đem hết lòng thành kính, đảnh lễ sư ông lần thứ nhất, lần thứ nhì, lần thứ ba. Ngưỡng nguyện hồng ân Tam Bảo gia hộ pháp thể sư ông luôn được khinh an trong suốt chuyến hoằng pháp.

Thưa sư ông, xin sư ông từ bi giảng giải thêm cho con về "tùy tín hành" trong kinh Trung Bộ ạ. Con có nghe qua sư phụ con ngày xưa nói ngài Xá Lợi Phất đi theo "tùy pháp hành" hay tứ niệm xứ, tức đi thẳng không lọt vào ngã tẻ. Đây là con đường thẳng chánh pháp đắc lậu tận thông và có tuệ giải thích (không phát triển ngũ thông). Về "tùy pháp hành" con đã nghe các bài pháp của sư ông nên con mới hiểu. Riêng ngài Mục Kiền Liên đi theo tùy tín hành. Đi con đường này nếu không lọt vào ngã tẻ thì sẽ có được cả lục thông. Con không dám bàn hay hỏi về chuyện thần thông, con chỉ chưa hiểu "tùy tín hành" khác với "tùy pháp hành" thế nào và "tùy tín hành" có liên quan gì đến pháp môn tịnh độ không ạ? (Vì con cho chữ "tín" là tin, vậy là đường lối tu tập có dựa trên niềm tin nên sẽ có mối liên hệ với các pháp môn như tịnh độ).

Xin sư ông từ bi khai thị và chỉ dạy con thêm. Con luôn tôn kính sư ông như sư phụ quá cố của con. Thật sự con cũng không biết căn cơ con thế nào, chỉ dò dẫm tự tìm hiểu và tu tập. Gần đây con có phước duyên được nghe pháp của sư ông nên mới dần sáng tỏ nhiều khúc mắc. Con luôn tha thiết mong sẽ được sư ông dạy bảo con nghiêm khắc như một đệ tử để con thấy rõ đường đi của mình hơn.

Cuối lời, một lần nữa con xin thành tâm cung kính đảnh lễ sư ông ạ.

Con hiểu đúng, chữ tín có nghĩa là tin. Tuỳ tín hành là do tin GIÁO PHÁP mà hành, còn tuỳ pháp hành là do thấy PHÁP TÁNH mà hành. Nếu nói theo Thiền Vipassanà thì người đã chứng được thực tánh chân đế, tức thấy pháp tánh qua các tuệ chứng mà Thiền Tông gọi là kiến tánh hay ngộ, thì từ đó sẽ tuỳ pháp hành. Người chưa ngộ hay chưa thấy thực tánh chân đế mà chỉ tin nơi giáo pháp đức Phật dạy hay chư Thánh Tăng thuyết để hành theo thì gọi là tuỳ tín hành. Tuy nhiên chữ tín này không phải là mê tín mà là tin vì Phật nói đúng, tuy chưa tự mình thấy pháp tánh nhưng hiểu lời dạy của đức Phật rồi hành theo mà giác ngộ nên gọi là tuỳ tín hành chứ không phải nhắm mắt mà tin dù không hiểu gì cả.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.