Q: Kính thưa Thầy, <p Đêm thọ đầu đà rằm tháng giêng vừa rồi Thầy đã ban cho chúng con bài pháp rất sâu sắc và rõ ràng, rất tiếc là con không làm sao nhớ hết lời Thầy. Con chỉ nhớ là Thầy dạy buông xả, thư giãn trở vê trọn vẹn với thực tánh pháp qua mắt tai mũi lưỡi thân như nó đang là mà không xen cái ý vo tròn bóp méo của bản ngã vào thì tâm trở về với thân và cái biết tự thấy ra sự thở 1 cách tự nhiên chứ không phải là niệm hơi thở, vì niệm thở là cái bản ngã muốn niệm. Con thực hành như vậy, con thấy ra cái biết tự nó biết thân đang ngồi, đang thở, cảm giác, tiếng động, ý nghĩ, biết sự tĩnh lặng trong tâm... <p Thưa Thầy những lời thầy dạy đó không biết con hiểu như vây có đúng ý thầy không và con hành như vậy có sai ở chỗ nào không. Kính xin Thầy từ bi chỉ dạy thêm và xin Thầy hoan hỷ tóm tắt lại ý chính của bài giảng vừa rồi cho con và quý đạo hữu gần xa đều được sự lợi ích trên bước đường tu tập. <p Kính chúc Thầy thân tâm thường lạc.

Con hiểu và thực hành như vậy là đúng. Cần phân biệt rõ giữa hai đối tượng: "hơi thở" và "sự thở", và giữa hai cách niệm: Một là khởi ý tìm kiếm và theo dõi "hơi thở" một cách hữu ý, hữu vi, hữu ngã của ý thức. Hai là không khởi ý vẫn trọn vẹn nhận rõ "sự thở" một cách tự nhiên, vô vi, vô ngã của tánh biết. Chưa thấy rõ sự khác biệt này hành giả rất dễ bị nhầm lẫn. "Hơi thở" là một khái niệm do ý thức chế định, nên khi khởi ý "niệm hơi thở" tức có chủ ý tìm kiếm (tầm), và theo dõi (tứ) khái niệm hơi thở. Để trở thành và đạt được thiền tướng (nimitta), tâm thức rơi vào hành trình của tư tưởng và thời gian. Đó là Thiền Định với đối tượng chế định (paññatti), khác với Chánh Định với đối tượng thực tánh (paramattha). "Sự thở" là một thực kiện hay một động tác đang diễn biến tự nhiên, nên tánh biết không cần có chủ ý tìm kiếm theo dõi mà chỉ trọn vẹn (chánh niệm) cảm nhận trung thực (tỉnh giác) toàn thân khi sự kiện thở diễn ra như nó đang là (yathàbhūtā), không phát sinh tư tưởng và thời gian, không có trở thành và đạt được. Đó là định trong thiền Minh Sát với đối tượng thực tánh (sabhāva). Thư giãn buông xả cho ý thức hữu ý, hữu vi, hữu ngã lắng xuống, trở về với tánh biết tự nhiên, vô vi, vô ngã, rỗng lặng, trong sáng (pabhassara citta) để nó tự soi sáng thực tánh chân đế của mọi sự mọi vật, trong đó không có người tu, không có pháp để đắc, không có cố gắng bám giữ, không có nỗ lực trở thành, chỉ có tâm và pháp vận hành trọn vẹn bất nhị.

Q: Con chào thầy! <p Ngày trước con tu thiền định. Con có những trạng thái của thiền định như mát mẻ toàn thân, thấy ánh sáng, thấy vui vẻ, lâng lâng, hạnh phúc...<p Khi con biết được thiền quán, con thận trọng chú tâm quan sát mọi hiện tượng sự vật hiện lên trong thân và tâm này. Nhiều khi chưa thực sự chú tâm quan sát triệt để nhưng con vẫn để cho sự tự nhiên, thả lỏng, nhưng những hiện tượng của thiền định con nêu như trên vẫn hiện hữu, hiện ra với con. Có vị sư nói là tu thiền quán mà có hiện tượng thiền định là sai rồi. Vậy con xin sư chỉ dạy ạ! <p

Người trước đây tu thiền định nay hành thiền tuệ đôi lúc vẫn có các ấn chứng hỷ lạc do tâm quen với lối mòn của thiền định cũ. Nếu khi có ấn chứng như vậy mà tâm dừng lại để hưởng thụ hỷ lạc ấy thì đó là trở ngại của thiền tuệ (xem 10 trở ngại của thiền tuệ), nhưng nếu tâm sáng suốt thấy rõ hỷ lạc ấy là vô thường, khổ, vô ngã thì vẫn hành đúng thiền tuệ.

Q: Kính bạch Sư, xin Sư giải thích cho con giùm ở hiện tượng khi con ngồi thiền khoảng 30 phút, thì con vẫn biết mọi việc chung quanh xảy ra, nhưng most of the time, gần đây khoảng 2,3 tuần nay, con thấy xung quanh con toàn là thức ăn mà là những món con thích, như là bánh bò,... mặc dù con không nghĩ đến nó at all, làm cho con phải nuốt nước miếng, thèm ăn. Khi con trở về quán niệm hơi thở thì nó tự động tan đi. Con chỉ mới tập hành thiền vipassana khoảng 4,5 tháng. Kính mong Sư giúp. Mô Phật. Con cảm ơn Sư.

Khi ngồi thiền, chủ yếu là biết mình, biết thân đang trong trạng thái hay tư thế nào, biết những cảm giác, cảm xúc ra sao, biết tâm đang có thái độ hay biểu hiện gì v.v... chứ không chú ý đến xung quanh và chỉ biết tự nhiên thôi chứ không quá tập trung, vì tập trung nhiều sẽ sinh tưởng với những ảo ảnh của nó. Thấy thức ăn ưa thích chính là tưởng, có thể do lúc đó đang đói chẳng hạn. Có hai cách: Một là khi tưởng với những hình ảnh hay ý niệm sinh lên, nên quan sát hay nhận diện sự có mặt của nó thì sẽ thấy nó tự sinh tự diệt. Thấy sự sinh diệt đó chính là thiền. Hai là trở về với thực tại thân tâm, như khi đi tâm trở về biết thân đang chuyển động, khi ngồi tâm trở về cảm nhận trạng thái thân đang diễn biến trong động tác thở tự nhiên. Nói chung, trở về với thực tại đang là thì ảo ảnh tự biến mất.

Question 1

Kính thưa Thầy, <p Đêm thọ đầu đà rằm tháng giêng vừa rồi Thầy đã ban cho chúng con bài pháp rất sâu sắc và rõ ràng, rất tiếc là con không làm sao nhớ hết lời Thầy. Con chỉ nhớ là Thầy dạy buông xả, thư giãn trở vê trọn vẹn với thực tánh pháp qua mắt tai mũi lưỡi thân như nó đang là mà không xen cái ý vo tròn bóp méo của bản ngã vào thì tâm trở về với thân và cái biết tự thấy ra sự thở 1 cách tự nhiên chứ không phải là niệm hơi thở, vì niệm thở là cái bản ngã muốn niệm. Con thực hành như vậy, con thấy ra cái biết tự nó biết thân đang ngồi, đang thở, cảm giác, tiếng động, ý nghĩ, biết sự tĩnh lặng trong tâm... <p Thưa Thầy những lời thầy dạy đó không biết con hiểu như vây có đúng ý thầy không và con hành như vậy có sai ở chỗ nào không. Kính xin Thầy từ bi chỉ dạy thêm và xin Thầy hoan hỷ tóm tắt lại ý chính của bài giảng vừa rồi cho con và quý đạo hữu gần xa đều được sự lợi ích trên bước đường tu tập. <p Kính chúc Thầy thân tâm thường lạc.

Accepted Answer

Con hiểu và thực hành như vậy là đúng. Cần phân biệt rõ giữa hai đối tượng: "hơi thở" và "sự thở", và giữa hai cách niệm: Một là khởi ý tìm kiếm và theo dõi "hơi thở" một cách hữu ý, hữu vi, hữu ngã của ý thức. Hai là không khởi ý vẫn trọn vẹn nhận rõ "sự thở" một cách tự nhiên, vô vi, vô ngã của tánh biết. Chưa thấy rõ sự khác biệt này hành giả rất dễ bị nhầm lẫn.

"Hơi thở" là một khái niệm do ý thức chế định, nên khi khởi ý "niệm hơi thở" tức có chủ ý tìm kiếm (tầm), và theo dõi (tứ) khái niệm hơi thở. Để trở thành và đạt được thiền tướng (nimitta), tâm thức rơi vào hành trình của tư tưởng và thời gian. Đó là Thiền Định với đối tượng chế định (paññatti), khác với Chánh Định với đối tượng thực tánh (paramattha).

"Sự thở" là một thực kiện hay một động tác đang diễn biến tự nhiên, nên tánh biết không cần có chủ ý tìm kiếm theo dõi mà chỉ trọn vẹn (chánh niệm) cảm nhận trung thực (tỉnh giác) toàn thân khi sự kiện thở diễn ra như nó đang là (yathàbhūtā), không phát sinh tư tưởng và thời gian, không có trở thành và đạt được. Đó là định trong thiền Minh Sát với đối tượng thực tánh (sabhāva).

Thư giãn buông xả cho ý thức hữu ý, hữu vi, hữu ngã lắng xuống, trở về với tánh biết tự nhiên, vô vi, vô ngã, rỗng lặng, trong sáng (pabhassara citta) để nó tự soi sáng thực tánh chân đế của mọi sự mọi vật, trong đó không có người tu, không có pháp để đắc, không có cố gắng bám giữ, không có nỗ lực trở thành, chỉ có tâm và pháp vận hành trọn vẹn bất nhị.

Question 2

Con chào thầy! <p Ngày trước con tu thiền định. Con có những trạng thái của thiền định như mát mẻ toàn thân, thấy ánh sáng, thấy vui vẻ, lâng lâng, hạnh phúc...<p Khi con biết được thiền quán, con thận trọng chú tâm quan sát mọi hiện tượng sự vật hiện lên trong thân và tâm này. Nhiều khi chưa thực sự chú tâm quan sát triệt để nhưng con vẫn để cho sự tự nhiên, thả lỏng, nhưng những hiện tượng của thiền định con nêu như trên vẫn hiện hữu, hiện ra với con. Có vị sư nói là tu thiền quán mà có hiện tượng thiền định là sai rồi. Vậy con xin sư chỉ dạy ạ! <p

Accepted Answer

Người trước đây tu thiền định nay hành thiền tuệ đôi lúc vẫn có các ấn chứng hỷ lạc do tâm quen với lối mòn của thiền định cũ. Nếu khi có ấn chứng như vậy mà tâm dừng lại để hưởng thụ hỷ lạc ấy thì đó là trở ngại của thiền tuệ (xem 10 trở ngại của thiền tuệ), nhưng nếu tâm sáng suốt thấy rõ hỷ lạc ấy là vô thường, khổ, vô ngã thì vẫn hành đúng thiền tuệ.

Question 3

Kính bạch Sư, xin Sư giải thích cho con giùm ở hiện tượng khi con ngồi thiền khoảng 30 phút, thì con vẫn biết mọi việc chung quanh xảy ra, nhưng most of the time, gần đây khoảng 2,3 tuần nay, con thấy xung quanh con toàn là thức ăn mà là những món con thích, như là bánh bò,... mặc dù con không nghĩ đến nó at all, làm cho con phải nuốt nước miếng, thèm ăn. Khi con trở về quán niệm hơi thở thì nó tự động tan đi. Con chỉ mới tập hành thiền vipassana khoảng 4,5 tháng. Kính mong Sư giúp. Mô Phật. Con cảm ơn Sư.

Accepted Answer

Khi ngồi thiền, chủ yếu là biết mình, biết thân đang trong trạng thái hay tư thế nào, biết những cảm giác, cảm xúc ra sao, biết tâm đang có thái độ hay biểu hiện gì v.v... chứ không chú ý đến xung quanh và chỉ biết tự nhiên thôi chứ không quá tập trung, vì tập trung nhiều sẽ sinh tưởng với những ảo ảnh của nó. Thấy thức ăn ưa thích chính là tưởng, có thể do lúc đó đang đói chẳng hạn.

Có hai cách: Một là khi tưởng với những hình ảnh hay ý niệm sinh lên, nên quan sát hay nhận diện sự có mặt của nó thì sẽ thấy nó tự sinh tự diệt. Thấy sự sinh diệt đó chính là thiền. Hai là trở về với thực tại thân tâm, như khi đi tâm trở về biết thân đang chuyển động, khi ngồi tâm trở về cảm nhận trạng thái thân đang diễn biến trong động tác thở tự nhiên. Nói chung, trở về với thực tại đang là thì ảo ảnh tự biến mất.