thiền tuệ, thiền Minh Sát - Vipassanā

Kính thưa sư, trong lúc con thiền hành, con chú ý rất nhiều đến từng bước đi, từng cử động như là bước phải bước trái, tâm con chỉ nghĩ đến từng bước đi thôi, con hành vậy có đúng không? Kính sư.

Con đang tìm hiểu pháp hành Thầy hướng dẫn. Xin Thầy trả lời thắc mắc của con để con hiểu đúng lời dạy của Thầy.

1. Khi ngồi xuống thư giãn toàn thân không dụng tâm tìm kiếm đối tượng, khi có tâm niệm khởi lên thì lúc đó con có dụng tâm quan sát niệm này không ạ? (khi có đối tượng thì mình có dụng tâm quan sát đối tượng không?)

2. Khi đang ngồi có một cảm thọ đau ở chân lúc đó con thấy có hai cái biết riêng biệt:

• biết cảm thọ, cái biết này khởi lên ở chân (thân thức)

• cái biết ý thức hướng về cảm thọ đó, và khởi lên niệm đây là cảm thọ đau (cái ý niệm này khởi lên từ đầu)

Con Thấy như vậy có đúng không ạ và lúc con thấy như vậy cái gì là danh, cái gì là sắc ạ?

1. Khi ngồi buông thư có lúc con thấy có cảm giác nhức đau ở trên đầu.

• Lúc đó nếu chỉ cảm nhận thôi thì dần dần đầu óc sẽ thư giãn dễ chịu

• Nhưng khi có cảm giác nhức đau trên đầu thì ý thức tự hướng về điểm đau đó trên đầu (nó tự chú ý lên đầu), nếu để ý thức hướng về đó thì con bị nặng đầu khó chịu, lúc này con nên dụng tâm thế nào ạ?

Khi ý thức hướng lên điểm đau trên đầu thì con lại thư giãn buông cái lực hướng sự chú ý lên đầu đi con làm như vậy thì có đúng không ạ hay con đang đè nén tâm mình?

1. Con thấy khi ngồi buông thư, các tâm niệm, cảm thọ khởi lên sanh và diệt và bên cạnh đó có một cái ý đồ quan sát hay ý đồ dụng tâm thế này thế kia và tất nhiên sâu thẳm con nhận ý đồ đó là ý đồ của mình. Cái ý đồ đó có phải là cái ta ảo tưởng mà Thầy thường nói đến không ạ?

Con xin đê đầu đảnh lễ, cảm ơn Thầy ạ!

Thưa thầy,

Trải qua những biến cố gần đây trong cuộc sống, con bỗng nhận ra được nhiều điều về bản thân mình, về bộ mặt thật của mình. Hóa ra những niềm tin trước đây của con về bản thân mình đều chỉ là những ảo tưởng của cái ta. Trước đây con vẫn luôn cho mình là một người hiền lành, không dễ dàng nổi nóng. Nhưng giờ đây con có thể nổi cáu cả với những việc dường như rất nhỏ nhặt. Trước đây con vẫn luôn cho mình là một người kiên nhẫn. Nhưng giờ đây con biết rằng sự kiên nhẫn của mình cũng có giới hạn. Trước đây con đã nghĩ mình có thể sống cô độc mà vẫn vui vẻ, hạnh phúc. Nhưng giờ đây con biết rằng con không thể sống mà không có mối quan hệ với bất cứ ai. Hóa ra những niềm tin trước đây của con đều chỉ là những điều cái ta dựng nên để rồi tự mãn.

Con những tưởng mình đã sống được theo những lời thầy dạy, rồi con tìm cách chỉ cho người này người kia nhưng hóa ra chính bản thân con vẫn còn đầy mê muội. Con phải thú thực với thầy rằng con vẫn còn bị những điều kiện hoàn cảnh bên ngoài chi phối mạnh mẽ. Con đã và đang vẫn đau khổ, dằn vặt, lo lắng, sợ hãi về những điều mình chưa đạt được. Con đã và đang vẫn sân hận với những điều gây cho con sự khó chịu. Con đã và đang vẫn ham muốn những lợi danh và vật chất như bao kẻ mà trước đây con vẫn coi thường. Nhưng bản ngã dường như nó cũng không chịu, nó cũng muốn được sống thiền và như thế một nỗi khổ khác lại chồng chất lên. Con nghĩ nó là sự xung đột giữa lý tưởng sống và bản chất thật của chính con.

Giờ đây con thật căng thẳng, bất an. Con cũng không biết phải làm sao nữa. Con chẳng thể thoải mái để trở về quan sát chính mình nữa. Nhưng con nguyện sẽ kham nhẫn với những nỗi khổ này vì chắc chắn đó là những bài học tuyệt vời và rất cần thiết mà cuộc đời này đặt ra cho chính con. Thưa thầy, có phải khi con quan sát được những diễn biến nơi thân tâm mình thì dần dần con sẽ trở nên nhạy bén hơn không ạ? Và vì nhạy bén hơn nên có phải con sẽ có thể quan sát cả những điều vi tế nhất, hóa giải những chướng ngại ngủ ngầm nằm sâu trong con nhất không ạ? Nhưng con thấy sao sống thiền khó quá, nhất là khi cuộc sống đang cực kì bộn bề. Mình làm sao buông thư mà trở về quan sát lại mình hả thầy? Xin thầy từ bi chỉ cho con.