thiền tuệ, thiền Minh Sát - Vipassanā

Con thành kính đảnh lễ Thầy.

Thưa Thầy gần đây con thấy có nhiều đạo hữu hỏi về Thiền. Hôm nay con xin trình pháp với Thầy về Thiền Minh Sát.

Thuật ngữ Thiền Minh Sát thực ra chỉ là một từ ngữ, khái niệm. Thiền Minh Sát không phải là một loại Thiền để đem so sánh với Thiền Định hay thiền nào khác rồi lựa chọn để hành.

Một người nếu sống thực đúng thì đời sống người đó chính là sống Thiền Minh Sát. Thuật ngữ Thiền Minh Sát nhiều lắm chỉ nói lên đời sống của một người biết sống với sự thật. Một người không biết gì về Thiền Minh Sát vẫn có thể giác ngộ. Một người lựa chọn Thiền Minh Sát như một pháp môn tu tập thì chưa chắc giác ngộ được sự thật.

Cốt lõi của Thiền Minh Sát là phát huy tánh biết chứ không phải rèn luyện tánh biết. Tánh biết phát huy đến mức nào thì thấy sự thật ở mức đó. Phát huy tánh biết bao hàm: Giới – Định – Tuệ, cho nên khi biết niệm thân, thọ, tâm thì sẽ bắt đầu thấy ra trói buộc giữa thân tâm với đối cảnh bên ngoài (niệm pháp).

Niệm pháp bao hàm tất cả niệm thân, thọ, tâm, pháp. Niệm Pháp là chuyển hóa mối quan hệ về với sự tương giao. Khi động thì Thận trọng - Chú tâm - Quan sát là bước đầu đề một hành giả ngay chính nơi đời sống của mình phát hiện ra chính mình mà không tách bạch mình ra khỏi đời sống này để tìm phương pháp giải thoát hoàn hảo (bất khả thi). Khi tĩnh thì buông xả thư giãn (ngồi thiền là một hoạt động của buông xả thư giãn). Khi tánh biết được thắp sáng thì thường biết mình (niệm thân, thọ, tâm, pháp) và thấy ra trói buộc, biết sử dụng tâm (chánh tư duy).

Con chỉ mới thấy tới đây thôi thưa Thầy. Con cảm ơn Thầy đã nhiều lần khai thị cho con.

Con Trí Chơn.

Kính thưa Thầy.

Cho con xin trình pháp mà con đã trải nghiệm trong hôm nay như sau:

Đó là căn bệnh đầy hơi chướng bụng của con, bệnh này đã theo con 1 năm nay mặc dù con đã dày công điều trị nhưng không hết. Con vẫn đang uống thuốc nhưng bệnh không thuyên giảm, con nghĩ mình sẽ sống chung với nó nên thôi mặc kệ nó. Nhưng tự nhiên trong ngày hôm nay tâm con lại khởi sanh lên bất an và lo sợ (lo sợ cảm giác khó thở). Mặc dù con quan sát thì con thấy sự thở tương đối bình thường, nó chỉ hơi khó thở 1 chút vì bụng căng cứng quá. Từ sáng tới chiều con tiếp tục quan sát sự bất an ấy, tự nhiên tới tối nay trong đầu con tự nói "quyết không sợ hãi nữa" tự nhiên tâm con trở nên nhẹ nhàng thanh thoát 1 cách lạ thường, cơ thể con nó rần rần như có 1 luồng điện đang chạy từ đầu xuống ngực và 2 cánh tay. Con vẫn theo dõi những diễn biến đang khởi sanh trên thân tâm con và mọi lo âu sợ hãi chúng biến đi đâu mất tiêu luôn, con thấy rất ngộ nghĩnh. Đôi khi con muốn tìm hiểu đó là gì nhưng con nhớ Thầy dạy không cần tìm hiểu nó mà chỉ "Thấy" là được nên con tiếp tục quay về để thấy chúng. Nhiều khi con nghĩ bệnh cũng giúp mình quay về nhìn kỹ chính mình hơn để thấy được Pháp nhiều hơn.

Con xin trình sự thấy của con ngày hôm nay. Con xin cảm ơn Thầy.

Con xin kính chào Thầy.

Thầy cho con hỏi khi con hành thiền, con trọn vẹn với từng chuyển động khi thở vào và ra, con thấy một cảm giác bình an, nhẹ nhàng, nhưng vẫn còn những chuyện đến đi, thì con vô tình tập trung ánh mắt về giữa chân mày, cảm giác toàn thân thay đổi, cảm giác khác hoàn toàn khi con không tập trung mắt về giữa chân mày. Lúc đó con cảm thấy tâm con định và đi rất sâu. Con thấy động thái thở tự nhiên không có sự điều khiển của thân và hơi thở như là đang ở xa mà con chỉ nhìn thấy rất nhẹ nhàng.

Xin Thầy góp ý cho con, hôm nay con mới nhớ và mở lại pháp thoại của Thầy về Hơi thở và Sự thở mà lúc trước con có nghe. Con cảm ơn Thầy, kính chúc Thầy nhiều sức khỏe!