Kính bạch thầy,
Vừa qua, con có tham dự khoá thiền 10 ngày qua một người bạn giới thiệu. 3 ngày rưỡi đầu được hướng dẫn theo dõi quan sát hơi thở vào ra nơi cánh mũi và tập trung ở một điểm nhỏ ở trên môi dưới mũi. Trong quá trình tu tập thiền định này, vì chưa quen con thường có ý dẫn dắt điều khiển hơi thở hơn là để tự nhiên, nên hơi thở thường trở nên rối loạn, nặng nề, cảm giác khó thở hay nghẹt mũi. Quen dần thì có dễ chịu hơn nhưng phát sinh nhàm chán, mê mờ, và buồn ngủ, chứ có định được Tâm không thì con không biết. Tiếp đến 5 ngày rưỡi sau, được học phương pháp thiền tuệ, tập trung Tâm quán sát từng phần... từng phần trên thân, bằng cách "lướt" sự chú Tâm từ trên đỉnh đầu xuống các đầu ngón chân, rồi lại quán sát ngược trở lên để ghi nhận cảm giác từ nơi các thân phần. (Việc thực hành này đối với con rất khó, vì phải tập trung cao độ để quán sát thân, cần phải tưởng tượng hình dung hoài mới "quét" được các phần thân phía sau, thường khi bỏ sót nhiều phần hoặc trì trệ, lơ mơ không cảm giác được gì nữa ạ. Vì chưa quen, nên hay bị nhức đầu do phải tập trung chú ý rất nặng nề căng thẳng, ngồi lâu lưng mỏi chân tê nhức, nên cả thân và Tâm đều "đau khổ" rã rời ạ).
Trong lúc tập thiền tuệ này, nếu có bất cứ cảm thọ nào nơi thân hay Tâm (giả dụ như ngứa ngáy, đau nhức, khó chịu, bức bối, v.v...) cũng chỉ nhận biết và kiên trì chấp nhận vậy thôi chứ không phản ứng với Tâm Tỉnh Giác và buông xả hoàn toàn & hiểu luật vô thường sanh diệt của các pháp. Trong quá trình tu tập thiền VIPASSANA theo phương pháp này, bước đầu giúp trở về với mình để khám phá chính bản thân với những tập khí tham sân si v.v... (như qua cái đau nơi thân nhận biết cái khổ và cái sân nơi Tâm). Qua 10 ngày trải nghiệm, không hiểu tại sao con cảm thấy phương pháp thiền này khiến con thấy khổ và bất an nhiều hơn, nên về nhà con bỏ không thực hành nữa.
Vì trước đây con chưa từng học qua các các pháp Thiền & biết thiền là gì, nên không biết phương pháp Thiền nào phù hợp với căn cơ của con. Thời gian gần đây, Con có duyên lành được nghe các bài pháp thoại của thầy trên YouTube của Quán Nguyên, và đọc mục hỏi đáp Phật Pháp trên trungtamhotong.org. Con rất kính ngưỡng Thầy và ước mong được học tu Thiền theo những gì thầy đã giảng. Nhưng con không biết bắt đầu thực tập từ đâu và làm như thế nào, mà thầy thì không có tổ chức khoá tu nào cho các Phật tử được học "chính quy". Vậy con kính xin thầy từ bi vì lòng thành tâm cầu pháp của chúng sanh con mà hoan hỷ chỉ dạy cho con phải thực hành tu tập thế nào cho đúng ạ!
Con cảm ơn thầy đã dành thời gian để đọc câu hỏi của con. Con xin cung kính đảnh lễ Thầy và kính chúc Thầy thân tâm thường lạc.
Cách thực hành “chính quy” là soi sáng mọi sự diễn biến tự nhiên nơi thực tại thân thọ tâm pháp đang là. Không chọn một đối tượng nào nhất định, chỉ tuỳ pháp đến đi mà soi sáng, cũng không khởi tâm nắm bắt điều gì, chỉ thấy biết mọi pháp như nó đang diễn ra. Đời sống thực tế của mỗi người là đối tượng thiền của chính người đó, chứ không bắt chước ai và cũng không theo bất cứ phương pháp chế định nào. Đó gọi là sống Đạo chứ không phải hành theo phương pháp thiền gì cả.
Tất cả phương pháp thiền đều không “chính quy” vì đó chỉ là pháp chế định chủ quan, cố công khổ luyện với mục đích đạt được những sở tri sở đắc nào đó. Trong khi Đạo chính quy mà Phật dạy là buông hết mọi ý đồ tạo tác của bản ngã (xả ly, ly tham, đoạn diệt) để trở về sống trọn vẹn (an tịnh) tỉnh thức (chánh trí) với thực tại thân thọ tâm pháp như nó đang là một cách hoàn toàn tự nhiên không trước ý thì liền thấy ngay sự Tịch Tịnh (Santo), Vi Diệu (Paṇito) của Pháp tức chứng ngộ Niết-bàn.
Ngay đây tâm an tịnh
Soi sáng pháp tịch nhiên
Cố hành tâm càng bịnh
Ngã, pháp càng đảo điên!