Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

Thiền

329 câu · trang 21/110

Thưa thầy, hôm nay có một câu hỏi thế này mong thầy chỉ bảo: Thiền có phải là một phương pháp tư duy không ạ? Có một giáo sư bảo con rằng nó là một phương cách nghỉ ngơi, thư giãn của đầu óc chứ thiền không phải là tư duy. Còn có một anh cư sĩ thì bảo rằng thiền là cách tư duy một cách vô thức!

Con muốn biết ý kiến của thầy người thân chứng thiền cả lý lẫn sự cho ý kiến ạ! Mong thầy hoan hỉ chỉ dạy.

Có nhiều loại thiền: Thiền tư duy, thiền quán tưởng, thiền niệm niệm, thiền định, thiền tuệ, thiền kiến tánh, thiền yoga, thiền khí công, thiền dưỡng sinh, thiền tánh không, thiền hữu pháp, thiền vô pháp, thiền dụng công, thiền vô công v.v... Tuỳ theo mục đích và cách thực hành mà có nghĩa khác nhau nên ai định nghĩa sao thì hành theo cách đó chứ không nhất thiết phải có một định nghĩa duy nhất. Thiền nào cũng đúng với mức độ nhận thức, mục đích và cách thực hành của người định nghĩa nó. Thầy chỉ góp thêm một định nghĩa cho vui thôi: Thiền là soi sáng lại Sự Thật Muôn Đời đã bị che mờ trong tăm tối. Nói cho vui thôi nhe chứ thiền không là gì cả, mà là gì cũng chẳng sao. Ai làm nấy chịu thôi, phải không?

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính thưa Thầy, trong quyển 'Thiền Phật giáo Nguyên Thuỷ và Phát triển' ở phần đầu Thầy viết về thiền định, phần sau là thiền tuệ. Phần thiền tuệ thì con biết cách ứng dụng bằng tánh biết để tu như lời Thầy dạy, nhưng phần thiền định thì con chưa biết ứng dụng làm sao, vì nếu con dùng để mục để quán thì trong con đã xác định mục đích như là đạt được quang tướng, tứ thiền bát định rồi. Có phải phần thiền định chỉ dùng cho những ai còn nhiều tham muốn tu tập tạm thời để dễ đoạn trừ như dùng đề mục quán tử thi, sau đó phải chuyển qua tu tập thiền tuệ đúng hướng phát triển tự nhiên phải không Thầy? Hay là trong Phật giáo tuy liệt kê ra thiền định và tuệ nhưng cách ứng dụng tu tập vẫn là thiền tuệ phát triển chánh định tự nhiên. Vì con muốn dùng pháp quán 32 thể trược thuộc thiền định nhưng lại băn khoăn là quán như vậy thì trái với cách tu trong sáng, định tĩnh, trong lành rồi. Kính mong Thầy chỉ dạy cho con.

Tuy là nói thiền tuệ để phân biệt với thiền định ngoài đạo Phật, nhưng thực ra trong thiền tuệ đã có chánh định rồi. Nếu con tu đúng thiền tuệ thì giới định tuệ đều được phát huy viên mãn. Những người ngoại đạo trước đây đã có tu tứ thiền bát định khi theo Phật thì họ vẫn được giữ các mức định này nhưng không được đắm chìm trong hỷ lạc và các loại thần lực. Chính thiền tuệ giúp họ chuyển hóa các định đó thành chánh định trong giới định tuệ, vì có chánh định thì có trí tuệ, còn tứ thiền bát định vẫn còn trong vô minh ái dục nên thường chỉ cản trở trí tuệ mà thôi. Vì vậy chấp định, chấp không thì vẫn còn nương tựa (nissita), còn bám víu (upadāna) vào sinh, hữu, tác, thành không phải là con đường xả ly, ly tham, đoạn diệt trong không, vô tướng, vô tác, vô cầu.

Đức Phật dạy tâm vốn rỗng lặng trong sáng (pabhassara citta), còn các phiền não tham sân si chỉ là khách vãng lai (āgantuka). Thầy phát hiện tâm rỗng lặng trong sáng ấy vốn tự có 3 yếu tố là sáng suốt, định tĩnh, trong lành. Sáng suốt là tuệ, định tĩnh là định, trong lành là giới, nên có thể gọi đó là giới định tuệ tự tánh, vốn vô ngã tức không sinh, không hữu, không tác, không thành. Nên nếu biết buông xả (10 pháp ba-la-mật đều là buông xả), bớt tích lũy, thì khách phiền não (āgantuka) sẽ không lui tới và thân tự giới, tâm tự định, tuệ tự chiếu. Nếu tâm thường buông lung, thất niệm, mất tỉnh giác, ngay đó chỉ cần trở về (tinh tấn) trọn vẹn (chánh niệm) trong sáng (tỉnh giác) với thực tại thân-tâm-cảnh thì liền phục hồi tự tánh giới định tuệ. Hoặc thận trọng, chú tâm, quan sát để tâm bớt phan duyên theo ngoại cảnh. Đó là cách tu phát huy giới định tuệ tự nhiên nhất đúng như tâm nguyện của con mà không cần đi theo con đường tứ thiền bát định, mất thì giờ vô ích.

Còn nếu con muốn quán 32 thể trược là pháp đối trị lòng tham ái nơi cái gọi là "thân này của tôi" hay "thân kia xinh đẹp" thì cũng tốt, nhưng phải quán trên 32 thể trược thật chứ không tưởng tượng thì cũng chính là thiền tuệ.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính Thầy!

Con chưa nghe hết các bài pháp thoại của Thầy nhưng với pháp hành mà Thầy dạy con cảm thấy cuộc sống trở nên đơn giản nhẹ nhàng. Con rất biết ơn Thầy và trang web này. Con cũng rất ngại khi phải hỏi Thầy những thắc mắc của con vì sợ làm mất thời gian quí báu của Thầy nhưng ngoài Thầy ra con không biết hỏi ai. Mong Thầy từ bi hoan hỷ cho con.

  1. Thưa Thầy! Pháp hành như Thầy dạy có thể gọi là Thiền buông thư không?

  2. Nhận ra và sống bằng thực tánh pháp đang là để đi đến đạo quả. Như vậy công phu tu như Thầy dạy không cần phải trải qua quá trình sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền như trong kinh thường diễn tả sao thưa Thầy?

Kính mong Thầy giải nghi dùm con. Con cám ơn Thầy nhiều lắm.

  1. Thiền có phương pháp thì có thể so sánh phương pháp này với phương pháp kia, còn thiền không phương pháp thì chỉ thuận theo nguyên lý thôi, mà nguyên lý thì không hai nên không có gì để so sánh. Buông thư có thể là một phần của thiền chứ không có thiền nào chỉ buông thư không mà được.

  2. Con cần thấy rõ sự khác biệt của tứ thiền bát định trong Sắc giớiVô sắc giới với chánh định Bát chánh đạo. Con nên đọc thêm chương 8 nói về thiền định trong cuốn Sống Trong Thực Tại thì sẽ rõ. Nói tóm lại, dù có tứ thiền bát định hay không thì vị Thánh vẫn có chánh định.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.