thực chứng & giác ngộ

• Chỉ lắng nghe, quan sát hay cảm nhận dòng chảy không ngừng ấy thôi, không cần phải phê phán hay kết luận gì cả. Đừng nhìn với cái nhìn bi quan hay lạc quan mà chỉ thấy nó như nó đang là, dù nó thế nào thì nó vẫn là bài học giác ngộ nhiệm mầu cho tất cả chúng ta. Vì vậy tốt nhất là trở về trọn vẹn tỉnh thức với dòng chảy này của sự sống để thấy ra Sự Thật..

• Chữa bệnh cho mạnh khoẻ là tốt, nhưng bệnh cũng chính là bài học để chuyển hoá nhận thức và hành vi sai lầm. Một người mạnh khoẻ chưa chắc đã giác ngộ, nhưng một người bệnh mà qua đó học ra được tiến trình nhân quả, sinh diệt lại giác ngộ được bản chất thật của các pháp. Do đó không phải bệnh hay không bệnh mà tâm có đủ sáng suốt để nhận ra Sự Thật hay không.

• Bác sĩ thì cần đăng bảng để cho người ta biết mà đến khám chữa bệnh. Còn giác ngộ thì tự mình biết lấy chứ đăng bảng quảng cáo để làm gì? Có lần đức Phật gặp một người tự xưng là đệ tử của Ngài nhưng không biết Ngài là ai, Phật cũng không tự xưng mình là Phật, Ngài chỉ khai thị Sự Thật cho người ấy. Khi người ấy chứng ngộ mới biết Ngài chính là đức Phật mà mình hằng ngưỡng mộ. Ngày xưa Phật và các vị Thánh tự biết mình chứng ngộ chứ không tự xưng, chỉ do chư Thiên và loài người xưng tụng rồi người sau tường thuật lại mà tưởng lầm. Tốt nhất là khi mình chứng ngộ thì sẽ tự biết ai đã chứng ngộ, còn người nào tự đeo bảng quảng cáo sự chứng đắc của mình thì chắc chắn là chứng ngộ dzổm rồi!

Đúng, Phật (Alahán, Chánh Đẳng Giác) chỉ có nghĩa là người đã hoàn toàn giác ngộ ra Sự Thật nên không còn bản ngã tham-sân-si nữa. Giác ngộ Sự Thật tức thấy rõ đâu là phiền não khổ đau (sinh tử), đâu là giác ngộ giải thoát (Niết-bàn).

Chư Phật từ bi hỷ xả với chúng sinh vì làm sao một người đã giác ngộ Sự Thật thấy chúng sinh chưa giác ngộ lại có thể sân với họ được? Không sân tức là từ. Sao lại có thể hại họ được? Không hại tức là bi. Sao có thể ganh tỵ với họ được? Không ganh tỵ tức là hỷ. Sao có thể chấp họ được? Không chấp tức là xả. Vậy chư Phật mà không từ bi hỷ xả với chúng sinh mới là lạ, phải không con?

Tất cả chúng sinh đều do duyên hợp và tan là đúng, nhưng duyên ở đây bao hàm cả nhân và duyên tức trong đó có duyên tự nhiên (không chủ ý) như định luật vật lý, hóa học, thiên văn, địa lý, sinh học, tâm lý khách quan v.v...; và nhân tạo tác (có chủ ý) như định luật về nghiệp (tâm lý chủ quan) do vô minh ái dục mà thành. Qua nhân tạo tác mà hình thành bản ngã chúng sinh trong tam giới, nên phải trải qua biết bao hiện tượng vô thường, khổ não mới hóa giải được cái ngã tạo tác đó, đồng thời cũng qua đó mà giác ngộ. Chính vì chúng sinh đã giác ngộ hiểu thấu nhân duyên sinh và nhân duyên diệt đó nên mới có từ bi hỷ xả với tất cả chúng sinh chưa giác ngộ.