Q: Con xin đảnh lễ thầy! <p Thưa thầy cho con hỏi là "không dễ duôi trong mọi thiện pháp" nên hiểu sao cho đúng ạ? <p Con luôn sống tỉnh thức, trọn vẹn với chánh niệm trong cuộc sống hiện tại, không để tâm mình bị cuốn theo sự buông lung, phóng dật cho là, phải là, sẽ là... của cái ngã ảo tưởng. Bên cạnh việc tu tập đó con còn chuyên cần trong các hoạt động an sinh xã hội, hộ trì Tam Bảo. Như vậy là con có đang "luôn tinh tấn, không buông lung, dễ dãi, làm biếng trong các thiện pháp" không ạ? <p Con xin cảm tạ thầy.

Phải con. Thường chánh niệm tỉnh giác để phát huy trí tuệ của Đạo, thường làm các việc lành để phát huy phước đức của Đạo. Làm như thế tức không buông lung trong thiện pháp.

Q: Kính bach sư, cho con hỏi là làm thế nào để tâm không dao động, không sợ hãi trước lúc lâm chung ạ. Vì hiện tại con vẫn luôn quán tưởng đến cái chết với tâm thanh thản để đón nhận nó. Con chỉ sợ đến lúc lâm chung do đau bệnh hay tai nạn bất ngờ con lại loạn tâm và hoảng sợ làm mất chánh niệm ạ. Kính mong sư khai ngộ giúp con ạ. Thành kính tri ân sư!

Con thường niệm sự chết với tâm thanh thản như vậy là tốt rồi. Còn sợ chết trong những tình trạng đau đớn khó giữ chánh niệm chỉ là tưởng tượng thôi. Tâm thường niệm sự chết thì đến lúc lâm chung niệm sẽ tự đến không cần con niệm nữa. Thực ra chính lúc đau đớn lại dễ chánh niệm hơn, giống như một người đang ngồi mơ mộng hảo huyền bỗng ai đánh cho một cái thật đau liền giật mình quay về với thực tại vậy. Dù một người bị tai nạn chết ngay tại chỗ, trên thực tế tâm thức người ấy vẫn trải qua cận tử nghiệp (như một cuốn phim nhiều tập trong nháy mắt) và còn trải qua tiến trình tử tâm rồi mới chết nên con đừng lo không chánh niệm được (trừ phi người sống hàng ngày không chánh niệm).

Question 1

Kính Thưa Sư, con có một câu hỏi. Có phải muốn chánh niệm thì đã là thất niệm?

Khi học sống chánh niệm trong đời sống hàng ngày, con hiểu là mình nên niệm là "đang đi, đang ngồi, đang sờ, đang giận, đang ăn, đang nóng ruột", nhưng đôi khi con thấy cái chuyện phải niệm như vậy rất là mất công và tốn sức thậm chí là kiệt sức. Nếu mà mình cứ yên lặng thấy biết là đang đi là được rồi đúng không ạ? Đôi khi niệm như vậy cũng tốt vì nó như cái neo giúp mình đậu lại bến bờ hiện tại để tâm không đi lang thang. Con có nghĩ đến giải pháp là lúc thì niệm, lúc thì không, tùy hoàn cảnh nhưng mà lại không biết khi nên niệm khi nào không.

Sư thấy đó, con thực hành chánh niệm mà rối hơn canh hẹ. Mong Sư giúp con có cách nào đơn giản mà vẫn giữ được chánh niệm ổn định trong đời sống hành ngày. Con kính tri ơn Sư.

Học trò nhỏ, Angulimala.

Accepted Answer

Con đã bắt đầu thấy ra manh mối rồi đó. Không buông lung thất niệm tức là đã tinh tấn chánh niệm rồi, nhưng cố gắng chánh niệm lại chính là đang buông lung thất niệm. Vì không đủ tinh tế để thấy ra điều này mà nhiều người cố gắng để giữ chánh niệm sao cho thật tích cực miên mật bằng cách tìm kiếm, theo dõi, ghi nhận... hòng nắm bắt đối tượng để trụ tâm! Thật là một nhầm lẫn tai hại!

Question 2

Con xin đảnh lễ thầy! <p Thưa thầy cho con hỏi là "không dễ duôi trong mọi thiện pháp" nên hiểu sao cho đúng ạ? <p Con luôn sống tỉnh thức, trọn vẹn với chánh niệm trong cuộc sống hiện tại, không để tâm mình bị cuốn theo sự buông lung, phóng dật cho là, phải là, sẽ là... của cái ngã ảo tưởng. Bên cạnh việc tu tập đó con còn chuyên cần trong các hoạt động an sinh xã hội, hộ trì Tam Bảo. Như vậy là con có đang "luôn tinh tấn, không buông lung, dễ dãi, làm biếng trong các thiện pháp" không ạ? <p Con xin cảm tạ thầy.

Accepted Answer

Phải con. Thường chánh niệm tỉnh giác để phát huy trí tuệ của Đạo, thường làm các việc lành để phát huy phước đức của Đạo. Làm như thế tức không buông lung trong thiện pháp.

Question 3

Kính bach sư, cho con hỏi là làm thế nào để tâm không dao động, không sợ hãi trước lúc lâm chung ạ. Vì hiện tại con vẫn luôn quán tưởng đến cái chết với tâm thanh thản để đón nhận nó. Con chỉ sợ đến lúc lâm chung do đau bệnh hay tai nạn bất ngờ con lại loạn tâm và hoảng sợ làm mất chánh niệm ạ. Kính mong sư khai ngộ giúp con ạ. Thành kính tri ân sư!

Accepted Answer

Con thường niệm sự chết với tâm thanh thản như vậy là tốt rồi. Còn sợ chết trong những tình trạng đau đớn khó giữ chánh niệm chỉ là tưởng tượng thôi. Tâm thường niệm sự chết thì đến lúc lâm chung niệm sẽ tự đến không cần con niệm nữa. Thực ra chính lúc đau đớn lại dễ chánh niệm hơn, giống như một người đang ngồi mơ mộng hảo huyền bỗng ai đánh cho một cái thật đau liền giật mình quay về với thực tại vậy. Dù một người bị tai nạn chết ngay tại chỗ, trên thực tế tâm thức người ấy vẫn trải qua cận tử nghiệp (như một cuốn phim nhiều tập trong nháy mắt) và còn trải qua tiến trình tử tâm rồi mới chết nên con đừng lo không chánh niệm được (trừ phi người sống hàng ngày không chánh niệm).