Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

trình pháp & chiêm nghiệm

1725 câu · trang 249/575

Con thành kính đảnh lễ thầy.

Thưa thầy con xin trình pháp.

  1. Qui trình hoạt động của cái ta lý trí hiện hành. Nhận thức đối tượng và phản ứng trên đối tượng đã nhận thức. Đối tượng của cái ta lý trí bao gồm: Các đối tượng bên ngoài đưa đến hoặc tập khí khởi lên (một sự việc trong quá khứ, một cảm xúc của tâm... tự động khởi lên). Cái ta nhận thức các đối tượng trên theo kinh nghiệm, quan niệm, khái niệm đã có sẵn định hình, định danh, định tính chất của đối tượng và liền sau đó là phản ứng trên đối tượng theo các khuynh hướng sẵn có của nó và khổ cũng tự động phát sinh theo tiến trình này. Cái ta chấp cái khổ là ta khổ.

  2. Tuy nhiên cái chính trong hoạt động của cái ta là những tình trạng tâm hoạt động một cách vô thức:

  • Tình trạng một tập khí khởi lên nhưng không phải cái ta hiện hành nắm bắt đối tượng mà là thái độ tự hư cấu của tập khí (thể hiện là sự tưởng tượng) tạo thành một chuỗi các sự kiện tương tự như giấc mơ. Tuy các hoạt động này diễn ra một cách tự động và vô thức nhưng vẫn có cái ta ý thức trong đó là chủ thể. Cái ta ý thức chìm trong vô thức vẫn thể hiện rõ khuynh hướng của cái ta như tham, sân, ngã mạn…

  • Giấc mơ

  • Tình trạng khi cái ta lý trí đang hiện hành thì vẫn có tập khí khởi lên tiếp ứng với cái ta hiện hành (ví dụ như khi mắng chửi một ai đó thì ngoài ý thức ra còn có sự cộng tác của vô thức là cung cấp thông tin, cung cấp các thái độ đã đưa vào tiềm thức)

  • Thái độ tự phản ứng một cách máy móc mà chất liệu của nó là những kinh nghiệm, quan niệm, khái niệm đã đưa vào tiềm thức từ trước. Ví dụ như sợ ma. Có thể ý thức biết là không có vấn đề nhưng những phản ứng máy móc vẫn diễn ra và sự sợ hãi vẫn đi kèm. Người ta thường gọi tình trạng này là mất kiểm soát.

  1. Thái độ nhận thức, phản ứng không có cái ta: Khi chánh niệm tỉnh giác một cách tự nhiên thì không có các tình trạng trên vì không có cái ta.

Sai lầm của cái ta lý trí là nguyên nhân đưa đến đau khổ:

  • Chấp trong thái độ nhận thức là ta nhận thức: Ta biết, ta khổ, ta đang khó khăn... Cái ta thì không có chỉ có là cái thái độ chấp hiện hữu trong tình trạng vô minh mà nó lại là ảo.

  • Cái ta nhận biết pháp một cách chủ quan và hời hợt rồi thì kết luận pháp bằng một khái niệm về tên gọi, tính chất, hình tướng. Nhận thức không đúng với thực kiện mà tưởng là chính xác vì vậy mà đã sai càng thêm sai. Trên thực tế khi nhận thức qua khái niệm thì cái khái niệm đó không liên hệ gì với pháp cả. Nhưng cái ta lại ngộ nhận khái niệm là pháp.

  • Đau khổ là hệ quả của một thái độ nhận thức và hành vi sai lầm. Đau khổ là tâm, là hệ quả của tiến trình bản ngã tạo tác. Nhưng cái ta lại cho đau khổ là do duyên bên ngoài đưa đến.

  • Thái độ cái ta này làm duyên cho thái độ cái ta kia tạo ra ảo tưởng là cái ta miên mật.

Đó là những gì con đã thấy. Con thành kính tri ân thầy. Con chúc thầy luôn mạnh khỏe.

Rất đúng!

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Truoc tien cho con cui dau danh le thay, kinh bach thay, con rat ham tu hoc phat, bat cu phap mon nao co tren doi nay con deu nghien cuu va thuc hanh, tuy nhien qua mot thoi gian con deu cam thay no khong hop voi can tanh cua con, cho den mot hom con tinh co vao trang youtube tren smartphone, con thay co rat nhieu phap thoai cua nhieu vi tang truong, nhung con van thay no sao sao ay, khong phu hop voi con va con tiep tuc tim kiem, cho den khi con nghe duoc phap thoai cua thay, con thay nhu minh tim duoc cai cua minh da mat tu lau, tung loi giang cua thay con nghe toi dau no di vao trong con nhu the da tung nghe nhu hoi nao vay do. Kinh bach thay, ban than con rat ngu muoi, nghe nhieu ma hieu thi rat it, tham chi co luc nghe thi cu nghe nhung hieu thi khong hieu, cho den mot hom, con nghe phap thoai cua thay ve minh hay vo minh, con loang thoang thay duoc cai gi do trong loi giang cua thay, con ben thuc hanh nhu sau: con dat trong long con mot ben la minh va mot ben la vo minh, con tu hoi chinh con chon minh hay la vo minh? con suot ngay quanh quan chi mot cau hoi do thoi khong gi khac, la la khi do trong con chi co mot cau do thoi, khong co bat cu thu gi khac o trong tam con, con chi cam nhan mot su vang lang va sang suot luon hien dien chi voi cau hoi do, qua mot thoi gian, con luon chu tam den su vang lang va sang suot do va quen di cau hoi truoc do va chi hoi viec gi xay ra va day la gi? cho den gio con van chua tra loi duoc su vang lang va sang suot do la gi. No co dieu ma con thac mac ma con muon hoi thay la trong bat cu luc nao con lam hay khong lam bat cu viec gi, con noi san hay co bat ky uoc muon gi, no dieu co mat mot cach trong sang va lang le, nhu the no dang xem coi con dang lam cai gi ma no khong xen vo can thiep. Con kinh hoi thay vay cai thay con vua trinh bay o tren do la cai gi dang xay ra o trong con? rat mong thay chi day cho con, con vo cung biet on thay.

Tốt lắm! Trong Bộ Kinh Tăng Chi đức Phật gọi đó là Tâm Chói Sáng (Pabhassara Citta), cũng là Tánh Biết làm nền tảng phát ra 6 Thức cùng tất cả Tướng Biết tương ứng với đối tượng. Vì vậy cái biết của Tánh Biết gọi là Tuệ Tri, cái biết của tướng biết gọi là Tưởng Tri và Thức Tri. Minh là Tuệ Tri với đối tượng là thực tánh chân đế, Vô Minh là Ảo Tưởng Tri và Vọng Thức Tri với đối tượng là ảo và vọng. Khi Tưởng Tri và Thức Tri đúng thực tướng tục đế thì gọi là Tri Kiến Thanh Tịnh. Do đó dù Tướng biết có lăng xăng thì Tánh biết vẫn rỗng lặng trong sáng và chiếu soi.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa thầy, con xin trình về thấy pháp nơi con. Người hàng xóm cố ý bỏ rác qua bên phần nắp cống của nhà (2 nhà có cùng chung nắp cống). Con thấy con hậm hực và muốn kiềm chế lại. Ngày sau đó con tức giận nói với chồng về cảm nghĩ của mình, con nhìn cơn giận đó trào lên và để yên cho nó hoạt động nhưng không làm gì hết. Qua tới ngày thứ 3 thì lạ ghê, nhìn bọc rác mà con không có khởi lên gì hết và lại hoan hỷ, cười thái độ của mình mấy ngày trước. Con nghĩ pháp đã dạy con đâu là cái ảo của tính sở hữu về cái của ta vẫn còn đó mà con tưởng mình không còn nữa.

Rồi có 1 ngày con nhìn ra được cái hình ảnh bất như ý của tưởng khởi lên, và trong thân (lưng) thấy chán con thấy rõ tiến trình này và lập tức nó bị đánh tan. Lần này như đánh cầu lông mà trúng 1 cái, con vui lắm dù là vô số lần đánh hụt. Con cảm ơn thầy đã lắng nghe con.

Cho nên người thường biết soi sáng lại mình sẽ dễ dàng giác ngộ.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.