Thưa thầy, xin thầy giải đáp giúp con một số vấn đề về "chúng sinh", trong Phật Giáo, như thế nào thì đủ điều kiện để được xác định là "chúng sinh"? "chúng sinh hữu tình" có khi nào chuyển hóa "thành chúng sinh vô tình" và ngược lại không? Theo con hiểu chúng sinh không chỉ là những sinh vật mà là bất cứ thứ gì tồn tại, thậm chí một trạng thái tâm lý cũng là một chúng sinh, hoặc hòn đá cũng là một chúng sinh và nó có cuộc đời của nó mà chỉ nó tự biết theo cách của nó, một nguyên tử cũng là một chúng sinh và nó cũng có cuộc đời của nó mà chỉ nó tự biết theo cách của nó, như nhìn từ vũ trụ thì trái đất chỉ như một hạt cát, ai ngờ được rằng trên hạt cát ấy có thể tồn tại cả thế giới loài người như thế, đến lượt loài người nhìn vào hạt bụi có ngờ đâu trong hạt bụi ấy tồn tại cả một thế giới của những dạng tồn tại vi mô, đối với hòn đá như thế này là đời sống của hòn đá, đối với con người như thế này là đời sống của con người, đối với nguyên tử như thế này là đời sống của nguyên tử, đối với cái cây như thế này là đời sống của cái cây, giữa đời sống của hòn đá và đời sống của con người không có cao thấp hơn kém, nếu con người cho rằng đời sống của con người cao cấp hơn hòn đá thì thực ra cũng chỉ là do con người lấy đời sống của mình áp đặt lên hòn đá, đời sống của hòn đá như thế nào thì chỉ có hòn đá ấy mới biết theo kiểu của hòn đá, tất cả cả chỉ như đó đang là nên hãy sống thiết thực hiện tại, đang là đá thì hãy sống trọn vẹn đời của đá, đang là cây thì hãy sống trọn vẹn đời của cây, đang là người thì hãy sống trọn vẹn đời người,... Vì người tuy là sự tổ hợp tinh vi nhưng rốt cuộc cũng chỉ là một pháp duyên khởi tạm thời nên khi đang là người thì hãy trân trọng từng phút giây là người và mượn kết cấu tinh vi của người để đưa tuệ giác người lên tới đỉnh cao. Khi giác ngộ rồi thì sẽ như Vô Môn Quan nói dù ở đâu trong cõi lục đạo đạo tứ sinh, dù trở về đâu hay thành bất cứ thứ gì cũng đều thấy mình đang rong chơi thanh thản. Như vậy thì ta không còn sợ cái chết, là đất cứ là đất, là nước cứ là nước, là gió cứ là gió, là lửa cứ là lửa, là không cứ là không, là gì thì trọn vẹn là cái đó, không nhất định phải tồn tại dưới một dạng có nhận thức tương tự như con người mới được, nhưng đang là người thì cứ trọn vẹn là người, trong lành, định tĩnh, sáng suốt,... Con hiểu như vậy có đúng không ạ
Đúng! Nhưng loài nào là chúng sinh hay không chúng sinh là chuyện của chúng, chuyện của mỗi người là biết rõ tâm mình có sinh hay không.
Trao đổi
Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.