Tứ Niệm Xứ

Để cho tâm khỏi chạy lăng xăng thì nên niệm thân, như khi rửa bát thì con nên sáng suốt (tỉnh giác) và trọn vẹn (chánh niệm) với động tác rửa bát. Như vậy tâm sẽ không chạy đi lăng xăng. Khi chánh niệm tỉnh giác yếu đi do thiếu tinh tấn thì tâm dễ chìm vào thất niệm và khi thất niệm thì tạp niệm và vọng niệm sẽ khởi lên, lúc đó yếu tố tinh tấn sẽ giúp tâm buông tạp niệm để trở về chánh niệm, tức trở về với việc rửa bát. Con làm như vậy là đúng pháp niệm thân.

Khi con đang tu tập niệm thân nếu có cảm giác (thọ) hay tư tưởng (tâm) gi khởi lên con chỉ cần nhận biết rồi trở lại niệm thân. Nhờ niệm thân mà tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác được phát huy sức mạnh một cách tự nhiên, lúc đó sự thấy biết các cảm giác rõ ràng chân thực nên không còn bị chúng bức bách hay chi phối nữa. Đồng thời các tư tưởng vọng niệm, tạp niệm của tâm cũng vắng dần do đó con có thể thấy sự sinh diệt của những trạng thái tâm dễ dàng và minh bạch hơn.

Tuy nhiên không nên niệm thân, niệm thọ hay niệm tâm theo bài bản phương pháp, không nên cố ý sắp đặt các đối tượng theo ý mình mà phải để chúng trong điều kiện tự nhiên. Đồng thời khi chánh niệm tỉnh giác đã nhuần nhuyễn tự nhiên thì không cần giữ đối tượng đặc biệt nào mà lúc đó chỉ có tâm thiền sáng suốt, định tĩnh, trong lành hay rỗng lặng trong sáng thôi, còn đối tượng là thân, là thọ, là tâm hay là pháp thì tùy vào đối tượng nào đang nổi bật nhất, hoặc chỉ cần thấy chúng đang sinh diệt trong chuỗi tương giao vận hành của thân, thọ, tâm, pháp.

Thiền Minh Sát (Vipassanà) xuất phát từ bài Kinh Tứ Niệm Xứ nên cũng được gọi là Thiền Tứ Niệm Xứ, tuy nhiên có nhiều người hành đề mục Tứ Niệm Xứ như là đề mục thiền định, do đó cần thấy rõ thiền Minh Sát là thiền tuệ chứ không phải thiền định. Con cứ nghe tiếp khóa 9 rồi con sẽ thấy rõ pháp thiền MInh Sát là gì, đồng thời con cũng nên vào Pháp Thoại để nghe thêm những bài giảng khác thì mới thông suốt được.

Thân trên thân... tức thân như chính nó đang là chứ không phải cái thân mà con nghĩ tưởng là. Thọ, tâm, pháp cũng vậy. Xem thêm câu hỏi ngày 18/03 vừa rồi về "Thị pháp trụ pháp vị".