dạ con kính lễ Thầy.
Con đã tự định nếu cần thì chỉ hỏi thầy một câu mỗi tháng. Tháng này con hỏi hai lần, tháng 8 sau sẽ không được hỏi nữa, để cho thầy nghỉ.
Thưa thầy, đây là vấn đề hữu thức, vô thức.
Con biết có một người tu tập (niệm phật cầu vãng sanh) đã nhiều năm. Đến ngày hấp hối, tự nhiên mê sảng, cứ nói mãi về một sự việc đã xảy ra rất lâu, trách móc, oán hờn, nguyền rủa một người nào đó mặc dù lúc sống không hề nhắc nhở đến chuyện đó. Người ta nói "ma quỉ quấy phá người tu lúc sắp chết". Con thì nghĩ, người ấy lúc sinh thời có những sân hận nhưng lại khống chế không cho xuất hiện, khi sân hận len lỏi trồi trên mặt ý thức thì niệm phật như một pháp đối trị đè lấp đi. Lúc sắp chết ý thức gần như không còn, thế là sân hận, phiền não ngủ ngầm từ vô thức trào lên chi phối tâm tư, ngôn ngữ. Con nghĩ vậy không biết có sai không thưa Thầy?
Thầy dạy chúng con quán sát thân tâm, sáng suốt tự biết mình. Khi có phiền não, sân hận, tham dục... nổi lên thì quán sát nó, xem nó sinh ra rồi diệt đi như thế nào. Có phải làm như vậy là mình góp phần hữu thức hoá vô thức phải không ạ? Thấy người đó tu rất lâu cầu vãng sanh (mặc dù con trộm nghĩ, cầu vãng sanh vào chỗ sung sướng cũng là tâm tham vi tế) mà lúc chết lại sân hận như vậy con sợ quá.
Con cảm ân Thầy dạy đạo ạ.