Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

tưởng tri, thức tri & tuệ tri

74 câu · trang 12/25

Thưa thầy, Thức biết và Tánh biết khác nhau như thế nào?

Con thấy Thức biết là do tìm hiểu và ghi nhớ, nghiệp thức chúng sanh khác nhau nên thức biết mỗi giống loài khác nhau.

Còn Tánh biết (căn bản trí) của chúng sanh là giống nhau phải không, vì không thêm bớt, sanh diệt?

Con thành kính đảnh lễ thầy.

Sáu thức là hiện tướng bên ngoài của tánh biết, vốn là tướng dụng hoàn hảo, nhưng khi "cái Ta ảo tưởng" chấp lầm tướng biết là "Ta" hoặc "của Ta" và tánh biết là "tự ngã" thì mới sinh tà kiếntham ái, dẫn dắt vào sinh tử luân hồi, phiền não khổ đau. Khi tánh biết soi sáng, chấm dứt "cái Ta ảo tưởng" cùng với tà kiến và tham ái của nó thì ngay đó là Niết-bàn.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Con kính đảnh lễ Thày,

Kính bạch Thày,

Trong đời sống hằng ngày, đối diện với công việc, do tính chất của công việc luôn đối diện với những vấn đề mới mẻ, cần nhiều thử nghiệm, sáng kiến, con vẫn nổi lên những do dự đúng sai, dẫn đến chần chừ, thiếu quyết đoán. Con định hỏi Thày nguyên do, nhưng nhớ lời Thày đã chỉ nhiều lần cho các bạn đồng đạo, con ngay đó quay lại nhìn sâu vào chính mình. Con thấy những do dự đó xuất phát từ những mong muốn cầu toàn, từ những phân biệt đúng sai bằng lý trí. Hóa ra cái tham một kết quả nào đó trong tương lai lại sinh ra cái do dự, chần chừ trong con. Thấy ra điều đó ngay khi những chần chừ do dự nổi lên, con tự thấy sáng ra ra, thấy hành động của mình để học bài học dù cho kết quả thế nào mà không còn cầu toàn nữa. Con xin trình lên Thày, kính mong từ bi Thày soi sáng.

Bởi tham muốn cầu toàn

Sinh do dự đúng sai

Trải nghiệm và soi sáng

Mới thấy pháp không hai.

Con thành tâm kính chúc Thày mạnh khỏe, Phật sự viên thành!

Nammo Buddhaya!

Con

Phải, do dự là hiệu ứng của lý trí khi không chắc có thành quả như ý muốn trong tương lai hay không. Tất cả những tính toán này đều thuộc về tục đế. Lý trí khác với trí tuệ vì trí tuệ chỉ thấy sự thật thôi nên không cần tính toán và do dự.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa sư ông con xin chỉa sẻ sự tu tập của con. Có gì sai xin sư ông chỉ cho con biết để con điều chỉnh lại ạ.

Lúc con ngồi thiền, con thả lỏng và theo dõi sự phồng xẹp của hơi thở, con cũng ghi nhận được sự chuyển động của nó phồng lên dần rồi dừng lại một chút sau đó mới xẹp xuống hết thì dừng lại lâu hơn rồi mới lại hít vào. Khi âm thanh bên ngoài xuất hiện con ghi nhận âm thanh và cảm nhận được sự rung động do âm thanh trong đầu, Khi ăn con cũng cảm nhận được sức ép của răng và cơ hàm khi nhai. Con ghi nhận được vị ngon của thức ăn khi mới đưa vào miệng nhưng khi nhai thì nước miếng tiết ra và cảm thấy bất tịnh, rồi khi nuốt xuống con cũng cảm nhận được sự co bóp của cổ họng khi đẩy thức ăn xuống. Những khoảnh khắc đó con nhận biết được một cách trong sáng và thuần túy chỉ một vài giây thôi, thậm chí có thể ít hơn thì sau đó có ngôn ngữ xuất hiện diễn tả, đọc tên...

Trong lúc quan sát, con để tâm vào đâu thì con biết ở chỗ đó, khi tập trung vào đối tượng nào thì con biết được đối tượng đó thôi còn các thứ khác thì không biết rõ nên con tự hỏi cái thấy này có vẻ hữu hạn, cái thấy này là cái bản ngã muốn thấy hay là cái thấy tự nhiên? Ví dụ lúc ăn thì con cũng có tác ý muốn tập trung vào việc nhai nên con ghi nhận được, lúc con tác ý theo dõi hơi thở thì có sự chủ động, nhưng âm thanh xuất hiện mà con ghi nhận thì nó là tự nhiên, con không chuẩn bị muốn nghe mà vẫn nghe được.

Con tự hỏi ko biết cái nào là cái biết của bản ngã và cái nào là tánh biết biết pháp tự nhiên?

Tánh biết và bản ngã có mặt cả trong suy nghĩ và hành động có ý thức và vô thức?

Có phải là có những hành động và suy nghĩ có ý thức nhưng nó lại là hành động và suy nghĩ của bản ngã?

Cũng có lúc hành động và suy nghĩ có ý thức (có tác ý) nhưng lại vô ngã vị tha.

Có những hành động và nhận biết vô thức do thói quen, tập khí hay kinh nghiệm được lưu trong tàng thức.

Có những hành động hay nhận biết tự nhiên vô ngã.

Có đúng không ạ? Con thấy mình cũng hơi kì quặc, chắc do con nghe pháp nhiều lại mới tu nên nhiều khi vẫn còn thắc mắc và sợ hiểu sai, hành sai. Cũng không biết mình đi đúng hướng hay không. Xin sư ông chỉ cho con biết bệnh của con để con tu tập cho đúng theo lời dạy của sư ông ạ.

Đầu tiên là con dùng từ sai. Không nên nói "theo dõi sự phồng xẹp của hơi thở" mà nên nói "soi sáng diễn biến tự nhiên của sự thở". Chính vì con theo dõi sự phồng xẹp nên phải cố gắng ghi nhận quá chi li không cần thiết, thay vì chỉ trọn vẹn cảm nhận sự thở một cách tự nhiên là vừa đủ chánh niệm tỉnh giác rồi.

Vậy không cần tập trung theo dõi và ghi nhận đối tượng chọn lựa chủ quan nào cả, vì như thế là đang hành một cách hữu vi hữu ngã. Nếu chỉ để tánh biết soi sáng tự nhiên (khi không có ý đồ của bản ngã xen vào) thì mới có thể nhận biết tự nhiên thuần túy được, nhưng con lại quan sát với ý thức có chủ tâm nên đương nhiên là ngôn ngữ, tên gọi tục đế xen vào không thể thấy được thực tánh.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.